Hiển thị các bài đăng có nhãn Trải Nghiệm Quản Trị. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Trải Nghiệm Quản Trị. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 15 tháng 2, 2013

Khi Trung Nguyên đối đầu với Starbucks

[Thương hiệu] Tuy Trung Nguyên và Starbucks khác nhau, nhưng giống nhau ở một điểm: Trong lúc uống ly café cạn tới đáy để tìm triết lý hay ngắm người đẹp ngồi đối diện mà chẳng ai nhớ rằng, cái ví đang bị móc một cách khéo léo.

Người Việt ta sang Mỹ lần đầu đều bị choáng bởi cái gì của họ cũng to, từ cốc coca đến bánh mỳ, từ đường xá đến cao ốc. Ly café Trung Nguyên nhỏ giọt vài hớp là hết, cốc giấy café Starbucks nửa lít, uống no cả ngày.

Nơi ...ào ào, nơi nhẩn nha ngó trời đất

Starbucks mở ở Việt Nam, thời gian đầu sẽ bị lỗ, vì cách thưởng thức café ở hai nơi khác nhau.

Một nơi ào ào đến, ào ào đi, cười đấy, khóc đấy, làm gì cũng nhanh, vì tác phong công nghiệp.

Một nơi phải nhẩn nha, ngó trời đất, đọc thơ, khoe Facebook. Uống café ực phát hết cốc, người ta gọi là "phàm phu tục tử".

Starbucks khó mà sống ở Hà Nội bởi tên tuổi như café Nhân, Lâm, Giảng... đã đi vào huyền thoại. Cánh xa xứ thường tìm về bởi những bài báo ca ngợi chốn lãng đãng ở góc phố cổ đã nhuốm mầu thời gian.

Thời thế đổi thay, nay có thêm Highland, Trung Nguyên và nhiều tên tuổi gợi cho ta tính trẻ trung và ăn nhanh nhiều hơn là thứ café Nhân "nhỏ giọt" tý tách cả ngày.

Anh Đặng Lê Nguyên Vũ, chủ hãng Trung Nguyên, mới đây tuyên bố, anh muốn lãnh đạo café thế giới, khi nghe tin Starbucks mở cửa đầu tiên vào tháng 2-2013 tại tp. Hồ Chí Minh. Không sợ cạnh tranh cũng đúng vì anh cho rằng, Starbucks chỉ là "người khổng lồ không có bản sắc".

Anh Vũ nói có lý của anh ấy, bởi Trung Nguyên rất giầu. Chiến lược quảng cáo hoành tráng, hệ thống cửa hàng khắp nước, nhãn hiệu xuất hiện tại 60 nước trên thế giới.

Với 150 ngàn nhân viên, Starbucks cũng tự tin bởi doanh thu hàng năm hàng chục tỷ đô la với hơn 20.000 cửa hiệu tại 61 quốc gia. Riêng tại Mỹ có hơn 13 ngàn, 1300 tại Canada, gần 1000 tại Nhật và Thái Lan có tới 164 cửa hàng.

Nhãn hiệu là nàng tiên cá xõa tóc hai bên, nhìn người uống đắm đuối. Ngắm người đẹp sẽ thấy cả kho chuyện đời, chuyện xưa, chuyện nay, chuyện ngày mai. Đôi mắt bảo ta hãy chia sẻ, bởi triết lý nằm dưới đáy cốc, không phải hương vị.

Mới đây hãng bỏ hẳn chữ Starbucks Coffee ra khỏi logo, ngoài chuyện muốn bán thêm đồ ăn khác, bởi họ tự tin, biết hàng trăm triệu khách nghiện chỉ cần nhìn nàng tiên cá cũng biết giấc mơ Mỹ đây rồi.

Lần đầu thử Starbucks thấy nhạt như nước lã, không biết pha sữa và đường thì chỉ còn cách đổ đi. Nhưng uống lâu lâu cũng thấy ngon và nghiện như ai. Nó giống thứ... dân chủ Mỹ ngấm từ từ, thay đổi bạn lúc nào không biết. Không ồn ào như lúc họ pha café bằng máy chảy nhanh như vòi nước và uống như nước giải khát. Sức mạnh mềm Hoa Kỳ đến từ từ bằng fast food.

Café Trung Nguyên thơm lừng, pha tầng 9, tầng 10 ngửi thấy, tầng 8 cũng biết. Nhấm nháp thấy hương vị đời sao mà đẹp hơn tiên. Văn hóa café "phin" nhỏ giọt đã ngấm vào người thưởng thức nên sự năng động của xã hội cũng kém đi nhiều. Đất nước chuyển mình chậm bởi người dân đi làm sáng còn la cà quán xá, đợi "phin" chảy hết nước sánh thơm ngon xuống cốc.

Giấc mơ Mỹ có đứng nổi trên đất Việt?

Hoa Kỳ sinh sau ta tới mấy ngàn năm, nhưng đi lại trước ta khá xa, bởi quảng cáo Starbucks đơn giản "Your drink should be perfect every time. If not, let us know and we'll make it right. - Ly café phải luôn tuyệt vời. Nếu không, xin nói, chúng tôi sẽ pha như quí vị muốn".

Starbucks đã vào Sài Gòn trong tháng trước. Tên gốc lấy từ một nhân vật Starbucks trong truyện chú cá voi Moby-Dick khổng lồ thắng cả người có trí khôn. Bạn đọc tới thử và nhớ phản hồi trên mặt báo.

Nếu sau ba tháng mà Starbuck không thuyết phục nổi bạn, thì ước vọng của anh Đặng Lê Nguyên Vũ lãnh đạo thế giới café thành hiện thực và giấc mơ Mỹ khó có chỗ đứng trên đất Việt.

Có lẽ nào, café hạt của Việt Nam nổi tiếng, xuất khẩu đứng thứ hai và chiếm tới 14,5% thị trường thế giới, chỉ đứng sau Brazil, mà sản phẩm đầu cuối là ly café bốc khói lại không thể là thương hiệu quốc tế.

Starbucks vào Việt Nam sẽ giúp cho hương vị café Việt Nam bay xa nếu như ta biết đối mặt với thách thức, có những bước đi thích hợp nhằm cải tiến chất lượng, cách phục vụ và quan trọng là giá cả hợp lý.

Nói vui thêm chút. Tuy Trung Nguyên và Starbucks khác nhau, nhưng giống nhau ở một điểm: Trong lúc uống ly café cạn tới đáy để tìm triết lý hay ngắm người đẹp ngồi đối diện mà chẳng ai nhớ rằng, cái ví đang bị móc một cách khéo léo.

Hiệu Minh (từ Washington DC)
Nguồn: tuanvietnam
Tin bài khác:

Thứ Tư, 18 tháng 7, 2012

Tribeco: Chết đắng trong mật ngọt

[Thương hiệu] Khi đã nằm trong tay nước ngoài, liệu thương hiệu Công ty CP Nước giải khát Sài Gòn - Tribeco có theo chân một loạt các thương hiệu mạnh Việt Nam trước đây lần lượt biến mất?

Từng được đề xuất chọn làm sản phẩm công nghiệp chủ lực của TP.HCM và cổ phiếu TRI luôn lọt vào danh mục nắm giữ của các quỹ đầu tư tên tuổi như VinaCapital, PXP Vietnam Fund. Thế nhưng, con đường lao dốc của Tribeco xảy ra khi dính vào các vụ mua bán, sáp nhập (M&A), để đến giờ thương hiệu vàng Tribeco một thủa phải xin rời sàn trước khi buộc phải hủy niêm yết do thua lỗ triền miên. Sự thoái trào của Tribeco bắt nguồn từ quản trịdoanh nghiệp yếu kém hay đây lại là nạn nhân của chiến lược chuyển giá hoặc bị dìm hàng để thâu tóm?

Dưới đỉnh cao là vực sâu

Thương hiệu vàng Tribeco lao dốc ngay khi có những cú bắt tay bên ngoài đầu tiên.

Trong ngành hàng nước giải khát, mỗi thương hiệu lớn đều định vị một phong cách riêng nhằm tiếp thị sản phẩm. Nếu như các đại gia Coca-Cola, Pepsi luôn chọn các siêu sao hay những sự kiện thể thao, âm nhạc lớn nhằm quảng cáo cho sản phẩm, thì Tribeco chung thủy với cuộc đua xe đạp tranh Cúp Truyền hình TP.HCM.

Một thời gian dài gắn liền với một sự kiện thể thao mang tầm vóc khu vực, thương hiệu Tribeco có độ phủ khá rộng, tên tuổi được người tiêu dùng cả nước biết đến. Một số sản phẩm của Tribeco không chỉ bán chạy mà còn được ưa thích, như: TriO, Somilk, Tribeco trà bí đao.

Trong 11 năm liền, Tribeco lọt vào danh sách Hàng Việt Nam chất lượng cao. Thậm chí, sản phẩm sữa đậu nành và nước ngọt có gas của Tribeco còn được đề xuất chọn làm sản phẩm công nghiệp chủ lực của TP.HCM.


Nắm thương hiệu mạnh, lại thuộc tốp các công ty cổ phần kinh doanh ổn định, Tribeco thuộc lứa các doanh nghiệp hạt giống được thúc đẩy lên niêm yết sớm, làm công tác tạo hàng cho thị trường chứng khoán. Suốt một thời gian dài, quãng những năm 2001-2005, cổ phiếu TRI luôn lọt vào danh mục nắm giữ của các quỹ đầu tư tên tuổi như VinaCapital, PXP Vietnam Fund.

Thời gian đó Tribeco kinh doanh tốt, cổ tức duy trì đều đặn hằng năm không dưới 18%. Các đợt tăng vốn điều lệ Tribeco đều sử dụng lợi nhuận tích lũy mà không cần huy động tiền từ các cổ đông.

Vào năm 2005, Tribeco "bén duyên" với Kinh Đô. Với hơn 35% cổ phần mua lại từ các quỹ đầu tư nước ngoài, thương hiệu bánh kẹo nổi tiếng nhất thị trường nội địa trở thành cổ đông lớn nhất của Tribeco và không giấu tham vọng thâu tóm.

Thời điểm đó, trả lời trước báo giới, ông Trần Lệ Nguyên, Tổng giám đốc Kinh Đô, cho biết, có thể lập một công ty nước giải khát mới nhưng mất nhiều thời gian để xây dựng thương hiệu, mở thị trường, quảng bá sản phẩm.

Đầu tư vào một thương hiệu mạnh trong ngành hàng nước giải khát như Tribeco, Kinh Đô có thể bỏ qua giai đoạn đầu và sau một thời gian ngắn có thể đưa thương hiệu này phát triển lên một tầm cao mới.

Sau Kinh Đô, Tribeco tìm được "ý trung nhân" thứ hai là Tập đoàn Thực phẩm Uni - President. Nhưng cam kết hỗ trợ của đối tác chiến lược Đài Loan chưa kịp phát huy hiệu quả thì Tribeco gây sốc cho giới đầu tư khi công bố lỗ 145 tỷ đồng trong năm 2008, vốn chủ sở hữu âm 5,32 tỷ đồng dù ba quý đầu năm báo lãi.

Nhằm cấp vốn cho Tribeco hoạt động, hai cổ đông lớn bỏ ra hàng trăm tỷ đồng trong nỗ lực vực dậy Công ty. Tuy nhiên, nỗ lực giải cứu bất thành khi cuối năm 2009 Tribeco tiếp tục báo lỗ hơn 82 tỷ đồng.

Trong năm 2010, việc chuyển nhượng phần vốn góp tại nhà máy Tribeco Bình Dương và Tribeco Miền Bắc, Tribeco đem về mức lãi tượng trưng đủ giúp Công ty không bị hủy niêm yết bắt buộc. Đà sa sút này chưa dừng lại vì cuối năm 2011 Tribeco tiếp tục chìm nghỉm với khoản lỗ 86 tỷ đồng.

Vốn chủ sở hữu một lần nữa âm 20,5 tỷ. Kinh doanh yếu kém, Tribeco chủ động xin rời sàn trước khi buộc phải hủy niêm yết bắt buộc. Hình ảnh hào hùng của Tribeco một thủa giờ đây trở thành bi quan cùng cực khi Đại hội cổ đông mới đây, HĐQT xin Đại hội cấp "quota"... để lỗ tiếp gần 140 tỷ đồng trong năm nay!

Quả đắng M&A

Ít nhất ở bề mặt, Tribeco đã tỏ rõ sự yếu kém trong quản trị khiến nhãn hàng này ngày càng mờ nhạt.


Về con số lỗ trong năm 2008 giải trình với Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM, ông Nguyễn Xuân Luân, Tổng giám đốc Tribeco khi đó, cho biết, các khoản thua lỗ lớn của Tribeco đến từ trích lập dự phòng đầu tư tài chính, nợ khó đòi, chi phí quảng cáo, lỗ trong các công ty liên doanh.

Mặc dù được xem như một thương vụ lớn của Kinh Đô nhưng kể từ thời điểm Tribeco sa lầy, rất ít khi phía Kinh Đô lên tiếng đến thương vụ M&A này. Kể cả trong các kỳ họp Đại hội cổ đông, những lý do được HĐQT đưa ra mổ xẻ sự thoái trào của Tribeco cũng không khác với các thông tin cung cấp cho cơ quan quản lý bao nhiêu.

Sau cú sốc năm 2008, kết quả kinh doanh của Tribeco sau đó không thể tệ hơn khi lỗ 12/13 quý liên tiếp. Thời gian này, rất nhiều lần cổ phiếu TRI nằm trong danh sách hạn chế hay tạm ngưng giao dịch để công ty công bố thông tin giải trình về tài chính.

Những quỹ đầu tư nước ngoài như Citigroup Global Market Ltd., Vietnam Investment Limited dù kiên định bám trụ thị trường Việt Nam sau khủng hoảng năm 2008 cũng tháo chạy ra khỏi Tribeco.

Đề cập đến các con số thua lỗ, quanh đi quẩn lại Ban lãnh đạo Tribeco dù người Việt hay Đài Loan cũng nêu một số lý do cũ mèm như: chi phí lãi vay, chi phí bán hàng, chi phí quảng cáo marketing sản phẩm, chi phí lập lại kênh phân phốn... ăn mòn lợi nhuận của cổ đông.

Tuy nhiên, những người trong giới kinh doanh đưa ra lý giải khác hẳn. Chẳng hạn, giám đốc tiếp thị một doanh nghiệp nước giải khát cùng ngành nhận xét trên góc độ sổ sách hành trình đi xuống của Tribeco bắt đầu từ cuối năm 2008 nhưng thực tế diễn ra trước đó khá lâu.

Sau ngày Kinh Đô vào Tribeco, thay vì cử nhân sự cao cấp sang điều hành trực tiếp, cổ đông lớn chọn cách sử dụng nhân sự cũ. Tuy nhiên, có thể đây là một nước cờ nhầm vì sau khi Kinh Đô mua cổ phần người ta có cảm giác Tribeco chạy "tự động" một thời gian dài mất lái trước khi Kinh Đô nhận ra vấn đề và điều chỉnh.

Có lãnh đạo cũ Tribeco có mặt ở sân golf nhiều hơn ở Công ty. Các con số trên sổ sách kế toán có thể phản ánh không đúng thực tế cho đến khi cổ đông lớn nỗ lực minh bạch hóa vào cuối năm 2008.

Trong khi đó, một thành viên HĐQT cũ nhận xét, gần đây Tribeco không giới thiệu được một sản phẩm chủ lực nào để định vị tên tuổi: Trà xanh 100 giống một bản sao mờ nhạt sản phẩm cùng loại của Tân Hiệp Phát, sản phẩm sữa đậu nành được ưa thích một thời bị các cơ sở chế biến nhỏ nhái tràn lan.

Nhiều nhãn hàng còn lại tỏ ra không mấy cạnh tranh. "Vòng đời của một sản phẩm nước giải khát khá ngắn, luôn đòi hỏi phải làm mới. Nhưng cả quảng cáo và công tác R&D của Tribeco gần đây không có gì đột phá so ngay cả với các đối thủ nội địa. Trong đó, với phân khúc nước giải khát bình dân, nhãn hàng và chiến lược marketing mới là yếu tố số một làm nên thành công", cựu lãnh đạo của Tribeco tỏ ra nuối tiếc.

Sự thoái trào của Tribeco có phần bắt nguồn từ công tác quản trị doanh nghiệp là góc nhìn của TS. Lê Đạt Chí, Trưởng Bộ môn Đầu tư Tài chính Đại học Kinh tế TP.HCM. Theo ông Chí, Kinh Đô là cổ đông lớn tại Tribeco nhưng trước đây Tribeco còn tham gia sở hữu cổ phần của các thành viên Tập đoàn Kinh Đô như việc mua cổ phiếu NKD, Kido's.

Chưa dừng lại, Tribeco và Kinh Đô lại cùng góp vốn thành lập Công ty CP Tribeco Bình Dương và Tribeco Miền Bắc. Chính những mối quan hệ chằng chịt này khiến năm 2008 Tribeco không chỉ lỗ trong liên doanh mà còn thua lỗ nặng từ đầu tư tài chính.

Dìm hàng để thâu tóm?

Sau khi hủy niêm yết, Đại hội cổ đông thường niên Tribeco cuối tháng 6 vừa qua ghi nhận sự chuyển giao quyền lực khi 3 nhân sự cao cấp của Công ty CP Kinh Đô cùng rút lui khỏi HĐQT, nhường ghế cho đối tác ngoại Uni - President.


Nhắc đến sự sa lầy của Tribeco không thể không đặt dấu hỏi về vai trò của cổ đông lớn Uni - President. Sau khi mua 15% cổ phần của Tribeco vào năm 2007, hiện nay, tập đoàn thực phẩm Đài Loan đã nâng tỷ lệ sở hữu ở Tribeco lên 43,56%.

Nghịch lý ở chỗ khi thương hiệu Việt làm ăn bết bát, Kinh Đô giảm dần tỷ lệ sở hữu thì đối tác Đài Loan tiếp tục rót vốn hỗ trợ Tribeco mở rộng mạng lưới và tăng tỷ lệ nắm giữ. Không dừng lại, những năm qua, bộ máy điều hành người Việt Nam tại Tribeco lần lượt được thay thế bằng các nhân sự của Uni - President.

Đại hội cổ đông vừa qua còn đánh dấu bước ngoặt sắp tới với Tribeco khi 3 lãnh đạo cao cấp của Kinh Đô rời khỏi HĐQT, nhường ghế cho nhân sự của Uni - President.

Từ góc độ phân tích độc lập, bà Ngô Như Diễm, chuyên viên theo dõi ngành thực phẩm của Vietstock, đánh giá, bất chấp khủng hoảng kinh tế từ năm 2008 tới nay, doanh số của Tribeco vẫn tăng trưởng đều đặn. Doanh số tăng chứng tỏ Tribeco vẫn bán được hàng.

Bán được hàng nhưng Tribeco đều đặn lặp lại điệp khúc lỗ. Margin trung bình của ngành hàng nước giải khát trên dưới 20% không hề thấp so với các lĩnh vực khác nhưng yếu huyệt của Tribeco là việc kiểm soát chi phí.

Tuy nhiên, nếu so với hiệu quả kinh doanh ổn định của một thương hiệu cùng đẳng cấp là Nước giải khát Chương Dương thì sự thua lỗ kéo dài của Tribeco mang dấu hỏi lớn.

Trưởng phòng Phân tích của Công ty Chứng khoán KimEng (KEVS), bà Nguyễn Thị Ngân Tuyền, phụ trách ngành hàng tiêu dùng, nhận xét: "Về bản chất, công thức kinh doanh của ngành hàng nước giải khát là hương liệu + nước tinh khiết = sản phẩm. Vì vậy, mức thua lỗ kéo dài của Tribeco là rất khó hiểu. Đặc biệt khá lạ là suốt một thời gian dài thương hiệu này không đề ra được biện pháp hiệu quả nào khả dĩ để cải thiện hiệu quả hoạt động dù đội ngũ lãnh đạo không thiếu kinh nghiệm. Uni- President khá thành công với sản phẩm mì gói tại thị trường Việt Nam nên không thể nhìn nhận họ là tay mơ trong ngành hàng tiêu dùng".

Chuyên viên phân tích của KEVS nhận xét, hiện tại chỉ một lượng nhỏ người tiêu dùng Việt Nam tham gia đầu tư chứng khoán nên đứng ở góc độ thương hiệu, tên tuổi Tribeco vẫn khá mạnh. Thua lỗ kéo dài nhưng điểm sáng là Công ty vẫn giữ được hệ thống phân phối và bán hàng.

Đáng chú ý, theo báo cáo thường niên, năm 2012 Tribeco đưa ra định hướng đẩy mạnh hoạt động gia công và xuất khẩu, trong đó có việc gia công cho các liên doanh của Uni - President. Điều này càng khiến giới phân tích nghi ngờ Tribeco có thể là nạn nhân của chiến lược chuyển giá hay bị dìm hàng để thâu tóm.

Cần nhắc lại, trong quá trình hội nhập, nhiều thương hiệu Việt Nam với hệ thống phân phối mạnh đã lần lượt bị thâu tóm qua hình thức liên doanh như Sơn Hải - Colgate (thương hiệu Dạ Lan); liên doanh Coca-Cola - Chương Dương... Lần này Tribeco có theo gót?

Theo DNSG cuối tuần/Vef
-----------------------------
139,6 tỷ đồng
Tribeco đã hủy niêm yết tự nguyện cổ phiếu TRI từ ngày 9/4/2012. Nếu không hủy niêm yết tự nguyện thì TRI cũng bị hủy niêm yết bắt buộc do âm vốn chủ sở hữu. Đến 31/12/2011, Tribeco có lỗ lũy kế là 312 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu -26 tỷ đồng.

Năm 2012 dự kiến lỗ 139,6 tỷ đồng, lãnh đạo Kinh Đô rút khỏi HĐQT
-----------------------------

Thứ Ba, 17 tháng 7, 2012

Những bài học kinh doanh từ lời răn dạy của Đức Đạt-lại Lạt-ma

[Thư viện marketing - Kinh Doanh] Vị “Đạo sư với trí huệ như biển cả” quan niệm: Để đi đến đích cuối cùng, đôi khi sự liều lĩnh dựa trên niềm đam mê và tình yêu với công việc là vô cùng cần thiết.

Những lời dạy của Đức Đạt-lại Lạt-ma Đăng-châu Gia-mục-thố, vị lãnh tụ tinh thần của Phật giáo Tây Tạng sẽ giúp các doanh nhân rút ra những bài học bổ ích, thực tế và sâu sắc để điều hành doanh nghiệp, tạo dựng tương lai tốt đẹp hơn vì cộng đồng.

Đam mê kinh doanh và quyết tâm thực hiện mục đích đến cùng

Vị “Đạo sư với trí huệ như biển cả” quan niệm: Để đi đến đích cuối cùng, đôi khi sự liều lĩnh dựa trên niềm đam mê và tình yêu với công việc là vô cùng cần thiết. Chính niềm đam mê sẽ giúp bạn vượt qua tất cả khó khăn và trở ngại, bởi nhờ sự say mê vào công việc kinh doanh, mỗi người sẽ có tầm nhìn bao quát hơn về tương lai phía trước.

Vinh quang là khi biết hy sinh vì người khác

Thành công của một người có thể được đánh giá qua những gì họ phải từ bỏ để có được điều hằng mong muốn. Với một doanh nghiệp, sự tăng trưởng về lâu về dài còn quan trọng hơn cách “đi tắt đón đầu”; từ bỏ một vài mục tiêu chưa hẳn đã đem lại bất lợi mà có thể tạo ra những kết quả khả quan bất ngờ. Khi đã bước vào giai đoạn ăn nên làm ra, điều đáng giá nhất với doanh nghiệp chính là thời gian bỏ ra để gây dựng và phát triển. Thậm chí qua thời gian, giá trị những cổ phiếu hay tài sản dễ biến đổi về giá nhất cũng tăng lên.

Một bài học quan trọng mà những người làm kinh doanh phải khắc cốt ghi tâm, đó là mối quan hệ tốt đẹp nhất chỉ có được khi những giá trị căn bản đằng sau nó lớn hơn nhu cầu nhỏ bé của mỗi cá nhân. Do đó, biết hy sinh vì lợi ích chung không phải là thiệt thòi, mà chính là vinh quang vậy.

Rút ra bài học từ thất bại

Thích nghi, phát triển, trụ vững, mở rộng quy mô và không lặp lại sai lầm là cách một doanh nghiệp đi lên từ con số 0. Với những người hay lặp đi lặp lại những sai lầm cũng vậy, muốn trưởng thành, họ phải rút ra bài học từ chính lỗi lầm và tìm các sửa sai ngay lập tức. Nhiều khi, không đạt được đích đến mong muốn lại là sự mở đầu của một cơ may hiếm có. Vì vậy, mỗi người hãy biết trân trọng những trải nghiệm để rút ra bài học và bước tiếp trên con đường phía trước.

Không ngừng học hỏi kinh nghiệm

Lời khuyên này áp dụng cho tất cả các phương diện của một doanh nghiệp từ khi xây dựng cơ đồ từ hai bàn tay trắng đến khi phát triển thịnh vượng và có thể chuyển hướng sang một lĩnh vực nào đó khác. Học hỏi từ những người có cùng chí hướng và tầm nhìn về doanh nghiệp với bạn là điều rất nên làm.

Tránh để bất đồng nhỏ nhặt ảnh hưởng đến các mối quan hệ

Ảo tưởng về bản thân cũng như việc tin tưởng mù quáng vào sự trường tồn của doanh nghiệp thường lợi bất cập hại. Hãy nhớ rằng không gì trên đời này đáng giá hơn những người bạn, đồng nghiệp, khách hàng thân thiết. Không khí trìu mến, tràn đầy yêu thương nơi gia đình chính là điểm tựa cho sự nghiệp của bạn. Chính vì thế, hãy biết trân trọng những người bạn yêu quý, nếu bất đồng xảy ra giữa đôi bên, hãy tìm cách giải quyết vấn đề hiện tại thay vì đay nghiến chuyện quá khứ.

Hòa nhập nhưng không hòa tan

Thất bại và thử thách là một cách để nhận ra những giá trị đích thực của bản thân. Sách vở cũng là một nguồn tri thức vô giá nơi bạn tìm ra những lời răn dạy, chỉ giáo của các học giả, những người có khả năng truyền cảm hứng cho bạn về cuộc sống. Hãy sống sao cho sau này nhìn lại, bạn không hề hối tiếc mà cảm thấy thực sự hài lòng. Hãy tạo dựng cuộc sống và doanh nghiệp của bạn từ chân giá trị và đức tin, sao cho công việc và cuộc sống luôn mang ý nghĩa sâu sắc.

Nguyên tắc 3R

Tôn trọng bản thân (Respect yourself): cũng chính là tôn trọng những giá trị và lý tưởng cho bạn cảm hứng.

Tôn trọng mọi người (Respect others): Khổng Tử đã dạy “Kỉ sở bất dục vật thi ư nhân” (Điều mình không muốn thì đừng làm cho người khác). Đây là nguyên tắc vàng mà những người làm kinh doanh cần ghi nhớ.

Có trách nhiệm (Be responsible): trong bất cứ hoạt động nào của doanh nghiệp. Một trong những câu châm ngôn nổi tiếng của Đức Đạt-lại Lạt-ma là Nếu bạn có khả năng, hãy giúp đỡ kẻ khác. Nếu không làm được vậy thì ít nhất đừng hại họ.

Im lặng là vàng

Dẫu biết công việc kinh doanh là vô cũng quan trọng, bạn cũng nên dành một góc nhỏ trong nhịp sống bận rộn để đối diện và thành thật với chính bản thân. Mỗi ngày, hãy dành ra 5 phút yên lặng ngồi thiền để đầu óc thanh thản. Nếu có điều kiện, bạn cũng có thể đi du lịch những nơi chưa từng đặt chân tới. Vận may thường tìm đến vào những lúc không ai ngờ nhất và ở những nơi bất ngờ nhất.

Chia sẻ kiến thức

Bản chất của kinh doanh chính là học hỏi và chia sẻ những kinh nghiệm tích lũy được. Đức Đạt-lại Lạt-ma từng nói Hạnh phúc không phải là thứ có sẵn, nó đến từ chính hành động của bạn. Thiết nghĩ, chia sẻ cũng cũng là một cách mang lại niềm vui trong cuộc sống vậy.

Theo TTVN (Phong Linh)/Forbes

Thứ Hai, 16 tháng 7, 2012

Quyền lực bất ngờ của Amazon

[Thư viện marketing - Quản trị] Tầm ảnh hưởng trên phương diện kinh tế của Amazon đã trở nên lớn hơn so với nhiều công ty công nghệ như Apple, Google hay Facebook. 

GoVacuum là một công ty thương mại tăng trưởng nhanh tại Mỹ, doanh thu 7 năm trước là 2 triệu USD đến nay tăng lên đến 10 triệu USD, mức tăng trưởng đến 5 lần, cao hơn cả mức tăng trưởng chung của hoạt động mua sắm trực tuyến tại Mỹ.

Được sáng lập bởi Bill Anand, người đến từ New Delhi, Ấn Độ vào năm 1974, tăng trưởng của GoVacuum cho thấy tầm quan trọng của những doanh nghiệp nhỏ đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy vậy, thành công của GoVacuum và 27 nhân viên công ty đến nhờ Amazon.

Phần lớn người tiêu dùng vẫn chỉ nhớ đến Amazon như công ty kinh doanh sách trực tuyến. Rất nhiều người ngạc nhiên khi biết Amazon bán nhiều loại sản phẩm hơn so với công ty mà nhà sáng lập Jeff Bezos khai sinh ra công ty vào năm 1994. Thế nhưng đó mới là phần nổi của tảng băng chìm.

Bezos hiện đang biến Amazon thành một công ty kinh doanh sản phẩm cực kỳ đa dạng, từ quyền tiếp cận với thị trường số đã có sẵn hàng triệu khách hàng, không gian máy chủ, cho đến công cụ vận chuyển hàng hóa hiện đại nhất phục vụ cho nhiều loại hình kinh doanh thương mại.

Sachin Anand, quản lý hoạt động kinh doanh của GoVacuum đánh giá: “Họ đang đầu tư vào nhiều lĩnh vực quan trọng với cuộc sống của con người”.

Bao lâu nay, Amazon đã giàu lên nhờ thay đổi cách mua sắm hàng hóa của con người, thế nhưng việc công ty mở rộng sang mảng hỗ trợ hạ tầng đang giúp công ty có thêm sức mạnh tác động đến cách cấu trúc hoạt động kinh doanh.

Amazon cách mạng hóa cách mà nhiều doanh nhân mở công ty hoặc hồi sinh nhóm công ty yếu kém bằng cách sử dụng hệ thống thanh toán của công ty thay cho việc phải tự xây dựng riêng cho mình. Sáng lập viên của GoVacuum nhận xét: “Họ giúp chúng tôi mở rộng hoạt động kinh doanh ở một quy mô mà chúng tôi không thể làm được.”

Tầm ảnh hưởng trên phương diện kinh tế của Amazon đã trở nên lớn hơn so với nhiều công ty công nghệ như Apple, Google hay Facebook. Amazon bước vào nhóm doanh nghiệp kinh doanh hệ thống giống như các sàn chứng khoán, công ty cung cấp điện, công ty kinh doanh thẻ tin dụng và vận tải.

Thế nhưng sự nổi lên của Amazon gây ra không ít căng thẳng và nguy hiểm cho nhiều khách hàng và kinh tế Mỹ.

Những công ty đơn lẻ cần phải cân nhắc giữa cái được và mất khi họ gia nhập “hệ sinh thái” của Amazon, họ có thể mất đi quyền tự chủ của mình, hơn nữa, Amazon, trong vai trò đối thủ trong lĩnh vực bán lẻ và cung cấp dịch vụ lại có thể biết được doanh số và hàng tồn kho của họ. Hai thông tin trên luôn đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ công ty nào.

Ở phương diện vĩ mô, theo phân tích của giáo sư Marco Iansiti tại đại học Harvard công ty kiểu như Amazon giúp cải thiện hiệu quả công việc, điều này tốt cho nhóm công ty nhỏ.

Tuy nhiên ông nói thêm: “Tin xấu ở chỗ yếu tố quyết định đến số phận của bạn bị chia sẻ với quá nhiều người. Nếu Amazon gặp khó khăn và nếu trang web bị sập, rất nhiều người sẽ phải chịu hậu quả xấu. Đó có thể là nguồn gốc của rất nhiều rủi ro hệ thống mà chúng ta chưa từng có trước đây.”

Bao lâu nay, công chúng không biết nhiều về hoạt động kinh doanh cụ thể của Amazon và đặc biệt là sự chuyển hướng sang lĩnh vực dịch vụ của công ty.

Financial Times mới đây đã đăng tải nhiều bài viết về khả năng của Amazon trong việc tái sinh lại một số ngành nghề. Thông tin trong bài viết được dựa trên các cuộc phỏng vấn với người từng làm nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp phần mềm, công ty bán lẻ, chuyên viên ngân hàng và tư vấn cho Amazon.

Người ta nhận ra một công ty dù chỉ với hệ thống công nghệ căn bản và lối suy nghĩ thực dụng đã xây dựng được vị thế đi đầu trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Thế nhưng Amazon cũng còn nhiều điều chưa làm được: Amazon vẫn phụ thuộc rất nhiều vào người sáng lập, không theo kịp tiến bộ trong lĩnh vực nhạc và phim số và cho đến nay vẫn chưa khiến nhà đầu tư cảm thấy thuyết phục về lợi nhuận của công ty. Và chắc chắn tầm ảnh hưởng ngày một lớn của Amazon cũng sẽ phải chịu nhiều chỉ trích từ phía các chính trị gia.

Trong lá thư mới nhất gửi các cổ đông, ông Bezos nói: “Chúng ta đang tạo ra hệ thống dịch vụ mạnh cho phép hàng ngàn người thử nghiệm và làm được những việc mà nếu không có hệ thống ấy, sẽ không thể làm được.”

Hệ thống dịch vụ do Amazon tạo ra những doanh nghiệp lai trong đó Amazon điều hành công việc marketing, quan hệ khách hàng, thanh toán, điện toán, vận tải, phân phối; nhà điều hành các công ty khác chỉ phải tìm kiếm hoặc sản xuất ra sản phẩm tốt.

Làm như vậy, Amazon thực chất đang thay đổi cách kinh doanh của các công ty, công ty sẽ có thể không cần phải hoạt động một số chức năng cốt lõi và chỉ tập trung vào phát triển sản phẩm. Nhược điểm ở chỗ khi làm như vậy, chi phí của họ ràng buộc quá nhiều vào Amazon.

Năm 2011, Amazon kiếm được 631 triệu USD lợi nhuận, con số thật khiêm tốn nếu so với tổng doanh thu 48 tỷ USD, đáng chú ý, số tiền Amazon thu được từ việc cung cấp dịch vụ cho các công ty khác nhiều hơn so với tự kinh doanh sản phẩm.

Rõ ràng nhiều công ty bán lẻ lớn tại Mỹ cảm thấy không vui vẻ khi sử dụng dịch vụ của Amazon. Target, công ty bán lẻ có hoạt động khá rộng tại Mỹ, năm 2011 đã ngưng chạy website trên hệ thống của Amazon và tự chủ lấy việc này.

Công ty bán lẻ Marks and Spencer của Anh cũng đưa ra quyết định tương tự. Công ty Toys R Us ngừng thuê Amazon quản lý website từ năm 2006 sau khi tòa án phán quyết công ty đã vi phạm hợp đồng bởi đã bán đồ chơi cho một số nhà cung cấp khác trên Amazon.com.

Ông Suresh Kotha, giáo sư đại học University of Washington ở Seattle, chỉ ra: “Bằng cách nào bạn tạo ra được một hệ sinh thái mà trong đó bạn không phải đối tượng duy nhất kiếm tiền? Đến lúc nào đó, người ta sẽ ngưng sử dụng dịch vụ của bạn nếu bạn trở nên quá mạnh và bắt đầu trục lợi từ họ. Nếu điều đó xayr a, hệ sinh thái sẽ mất đi động lực phát triển”.

Nguồn: nhuongquyenvietnam.com

Thứ Năm, 12 tháng 7, 2012

Diễn giả Andy Lopata: Không ai có thể thành công một mình

[Marketing3k - Quản trị] Được tạp chí uy tín Financial Times tôn vinh là chiến lược gia hàng đầu châu Âu về Nghệ thuật xây dựng quan hệ (Networking) và tờ The Sun bình chọn là “Mr. Network” điển hình, Andy Lopata là một diễn giả và chuyên gia huấn luyện quốc tế rất được yêu thích.

Tên tuổi của ông gắn với nhiều thương hiệu hàng đầu thế giới như Deloitte, Merrill Lynch, Mastercard… bởi chính ông là người hướng dẫn cho họ nhiều kỹ năng Networking quan trọng để phát triển kinh doanh tốt hơn và nhanh chóng hơn nhờ phát triển các mối quan hệ kinh doanh tích cực hơn.

Cơ duyên dẫn Andy Lopata đến với vai trò của một chiến lược gia về Nghệ thuật xây dựng quan hệ khá trúc trắc. Năm 1999, khi đang làm việc tại một công ty dịch vụ thì ông nghỉ việc để bắt đầu tập tành viết lách.

Đồng thời, cùng với một số đồng sự thành lập và điều hành Tổ chức Kết nối quan hệ kinh doanh Anh quốc, Business Referral Exchange.

Đây là một hệ thống mà tại đó mỗi thành viên đều tập trung phát triển kinh doanh của mình dựa vào mối quan hệ mật thiết và tích cực với các thành viên khác, đồng thời góp phần giúp các thành viên khác phát triển doanh nghiệp của họ.

Chính trong thời gian này, ông đã có rất nhiều trải nghiệm và bài học thú vị về vai trò quan trọng của các mối quan hệ trong kinh doanh cũng như đúc kết được nhiều triết ký sâu sắc về nghệ thuật xây dựng quan hệ.

Sau 8 năm thành công, ông quyết định bán đi doanh nghiệp của mình để trở thành diễn giả và chuyên gia huấn luyện toàn thời gian về Nghệ thuật xây dựng quan hệ.

Ông cũng quay trở lại việc viết sách và đã phát hành khá nhiều cuốn sách thành công cũng như trở thành cây viết thường xuyên về kỹ năng Networking trên nhiều tạp chí kinh doanh uy tín.

Nhân chuyến trở lại Việt Nam theo lời mời của Mạng cộng đồng doanh nhân Anphabe.com và VietnamWorks để huấn luyện về kỹ năng Networking cho các chuyên gia nhân sự, Andy Lopata có buổi trao đổi dành riêng cho Doanh Nhân Sài Gòn.

“Mr. Networking”

* Trong từ điển của “Mr. Networking” thì từ networking có nghĩa là gì, thưa ông?

- Là xây dựng những mối quan hệ tích cực và lâu bền. Điều này rất khác với cách suy nghĩ của nhiều người rằng Networking thực chất chỉ là bỏ thời gian đi xã giao thật nhiều, “phát” danh thiếp và mong chờ ai đó sẽ mua dịch vụ của mình. Để rồi khi không được như ý, thất vọng thì đánh giá “Networking rất lãng phí thời gian”.

Thực tế, để có một mối quan hệ tích cực và lâu bền đòi hỏi nhiều sự chuẩn bị và nỗ lực chăm sóc mối quan hệ đó, đồng thời cần tới rất nhiều sự tinh tế trong giao tiếp. Vì thế, tôi gọi Networking là Nghệ thuật xây dựng quan hệ.

* Nếu nói nó là một nghệ thuật thì người cần xây dựng quan hệ sẽ chẳng còn là số đông nữa, thưa ông?

- Theo bạn, có ai thành công mà chỉ dựa vào một mình bản thân họ không? Kể cả những người làm những công việc có vẻ rất độc lập như nhà khoa học, người leo núi chẳng hạn. Họ có một đội ngũ rất lớn hỗ trợ phía sau.

Trong công việc tại các doanh nghiệp hiện đại ngày nay, có hàng tỷ loại thông tin được trao đổi mỗi ngày mà đằng sau mỗi thông tin đều ẩn chứa những mối nối quan hệ.

Muốn đánh giá khả năng thành công của mình, hãy tự hỏi xem liệu có bao nhiêu người sẵn sàng đầu tư vào sự thành công của bạn? Hay nói cách khác, liệu rằng mình đã xây dựng được bao nhiêu mối quan hệ đủ tích cực và lâu bền để họ có thể sẵn sàng hỗ trợ cho thành công của mình?

Cũng có khá nhiều người quan niệm sai lầm rằng chỉ các bộ phận tiếp xúc khách hàng như bán hàng, tiếp thị mới cần giỏi xây dựng quan hệ. thực tế là muốn thành công, bất kỳ ai cũng cần nắm vững kỹ năng quan trọng này.

* Nhưng lần trở lại Việt Nam này, ông chọn đối tượng để huấn luyện về kỹ năng Networking lại là các chuyên gia nhân sự?

- Các chuyên gia nhân sự là đối tượng mà mọi người hay nghĩ rằng họ đã rất giỏi Networking, vì làm công tác nhân sự vốn phải là người bạn tâm giao của các nhân viên; hoặc nghĩ rằng họ đâu cần Networking, vì họ làm công việc nội bộ, có đi bán hàng đâu mà cần. 

Tôi sẽ dùng chính cách cách suy nghĩ sai lầm trên để lý giải. Nhân sự hiện đại đóng những vai trò rất khác biệt so với nhân sự trước kia chỉ chuyên lo các công việc hành chính, sự vụ.

Ngày nay, phòng nhân sự có thể được coi là “trung tâm tư vấn” của tất cả các phòng ban khác về chiến lược nhân sự, bởi vì “chiến lược con người” là mấu chốt của bất kỳ chiến lược kinh doanh nào.

Thế nên để làm việc hiệu quả, phòng nhân sự phải coi các phòng ban khác là khách hàng nội bộ, từ đó cần có những kỹ năng Networking cần thiết để hiểu rõ các nhu cầu, khó khăn và chiến lược phát triển của từng phòng ban trước khi đưa ra được những “gói tư vấn nhân lực ” thiết thực.

Có xây dựng được những mối quan hệ tích cực với những đối tác chiến lược tại các phòng ban khác thì nhân sự mới có thể “bán” gói tư vấn của mình cũng như hỗ trợ việc thực thi hiệu quả.

Có thể nói những thay đổi quan trọng trong vai trò của nhân sự hiện đại đòi hỏi họ phải được trang bị những kỹ năng cần thiết để có thể xây dựng được mạng lưới quan hệ tích cực và bền vững ở tầm chiến lược hơn.

Trong một thế giới ngày càng “ảo” như hiện nay, phần nào thiếu sự liên kết thật sự, có một chân lý sẽ mãi vẫn đúng: Một người thành công luôn cần tới kỹ năng giao tiếp hiệu quả và một chiến lược xây dựng quan hệ chuyên nghiệp. 

* Vậy theo ông, Networking là yếu tố thiên bẩm?

- Networking có được là do rèn luyện. Mỗi người sinh ra có thể được trời phú những phẩm chất nhất định giúp việc mở rộng và xây dựng những mối quan hệ tốt hơn, ví dụ như họ có giọng nói truyền cảm, một khuôn mặt cuốn hút hay một tài năng xuất chúng nào đó khiến nhiều người muốn làm quen.

Tuy nhiên đó chỉ là bước đầu để mở “cánh cửa quan hệ”. Để có một mạng lưới quan hệ rộng và bền chắc, cần cả chiến lược và chiến thuật, cộng với ý thức Networking và quyết tâm thực hành những kỹ năng nhất định.

Không phải ngẫu nhiên mà người ta gọi tôi là “chiến lược gia” thay vì chỉ là diễn giả hay người huấn luyện, vì kỹ năng này cần kết hợp với sự tư duy rất nhiều.

Chìa khóa thành công 

* Trong con mắt của chiến lược gia như ông thì việc xây dựng mối quan hệ trong kinh doanh cho bản thân có khó?

- Tôi cũng là một con người bình thường, xuất phát điểm trong kinh doanh của tôi cũng đã như mọi người. 


Tuy nhiên, tôi đặt ra mục tiêu trong kinh doanh và cả trong cuộc sống một cách rõ ràng, và tôi tin rằng mình sẽ không thể đạt được các mục tiêu đó nếu không có rất, rất, rất nhiều người hỗ trợ. Từ đó, tôi cảm nhận được sự cần thiết phải tìm hiểu và nâng cao thêm kỹ năng Networking.

Tại mỗi giai đoạn, tôi cũng xác định những nhóm quan hệ quan trọng, cần thiết để giúp mình thành công như sếp, nhân viên, trưởng các phòng ban khác, đối tác kinh doanh, hay các chuyên gia trong lĩnh vực...

Chúng ta cần xác lập những chiến lược Networking nhất định với mỗi nhóm đối tượng với mục đích cuối cùng là xây dựng được những mối quan hệ bền chắc, tích cực với những người này.

Như đã nói, xây dựng một mối quan hệ là một nghệ thuật, đòi hỏi cả một hành trình, và để trở nên tích cực và lâu bền thì cần trải qua nhiều giai đoạn với nhiều “điểm tiếp xúc” khác nhau.

Tiếp cận mỗi người khác nhau để hiệu quả cũng cần những cách thức khác nhau nữa. Tuy nhiên sẽ vẫn luôn có một vài nguyên tắc chung. Ví dụ như để một người nhớ về mình thì phải có đủ số lần liên hệ, tiếp xúc; để họ có thiện cảm với mình thì mình phải tìm hiểu về họ kỹ càng, chân thành quan tâm đến những gì họ quan tâm...

* Những lý thuyết của ông sẽ gặp phải vấn đề cái “tình” mà người Á Đông vốn đề cao?

- Đây là một mối quan hệ hai chiều và để nó hiệu quả, phải tìm cách tạo giá trị cho người mà mình tạo lập quan hệ chứ không phải lúc nào cũng chăm chăm nhờ họ giúp mình.

Như vậy, đó không phải là lợi dụng. Và để một mối quan hệ lâu bền thì cần phải được chăm sóc thường xuyên, hai bên cùng có lợi. 

Có lý thuyết cho rằng bạn quen biết càng nhiều người thì có nghĩa là bạn Networking càng hiệu quả. Tôi không hoàn toàn đồng ý với lý thuyết đó. Theo tôi, chính xác ra thì phải là “Càng có nhiều mối quan hệ tích cực và lâu bền thì bạn càng có nhiều cơ hội thành công”.

Tuy nhiên, cũng đừng cố kết nối với quá nhiều người. Bạn nên duy trì số lượng các mối quen biết ở mức cho phép bạn có đủ khả năng xây dựng các mối quan hệ bền chắc hơn với họ.

Tìm cách giao lưu với những người mà bạn cảm thấy dễ dàng kết nối, có những mối quan tâm chung hay ở trong cùng ngành kinh doanh...

Đừng chỉ dựa vào những giao lưu “ảo” qua mạng hay những cuộc trò chuyện chóng vánh tại các sự kiên, bạn phải hẹn gặp họ trong những nhóm nhỏ hơn hay thậm chí chỉ hai người để có thể hiểu biết lẫn nhau tốt hơn. Đó là lúc cái “tình” cũng sẽ nảy sinh tự nhiên.

Khi mới gặp một ai đó, đừng chỉ tập trung vào công việc họ đang làm mà hãy cố gắng tìm hiểu về con người họ. Nếu bạn có thể “chạm” tới họ ở mức độ riêng tư hơn, những kết nối công việc sẽ theo sau rất tự nhiên và thuận lợi. Ai cũng thích làm việc và hỗ trợ những người mà họ có thiện cảm.

* Theo ông, người Việt nói chung và doanh nhân Việt Nam đã biết gây dựng các mối quan hệ tốt?

- Tôi mới tới Viêt Nam nên nói là đánh giá thì cũng không hẳn nhưng tôi thấy người Việt Nam rất thân thiện và dễ bắt chuyện, đây là một khả năng quan trọng trong Networking.

Tuy nhiên, theo tôi hiểu thì người Việt Nam nói riêng và các nước châu Á nói chung, Trung Quốc chẳng hạn có quan niệm hơi khác về chữ “quan hệ” so với người phương Tây.

Các mối quan hệ đối với một số người tại Việt Nam có thể còn thiên nhiều vào sự quen biết theo kiểu gia đình, họ hàng hay những người cùng “đẳng cấp” tiền bạc, địa vị.

Trong thế giới hiện đại ngày nay, được thừa hưởng những mối quan hệ này cũng tốt, nhưng sẽ tốt hơn nhiều nếu tự mình có cách xây dựng mạng lưới của chính mình tích cực và bền chặt. 

Những nhà tổ chức chia sẻ với tôi rằng họ vừa thực hiện một khảo sát lớn về Vai trò của nhân sự hiện đại tại Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy vai trò của chuyên viên nhân sự tại Việt Nam còn nhiều điểm chưa đạt như kỳ vọng do còn nhiều rào cản.

Đáng chú ý là rào cản lớn nhất lại không phải vì nhân sự thiếu chuyên môn về nhân sự mà là thiếu sự hiểu biết về công việc của các phòng ban khác.

Nguyên nhân sâu hơn của việc này là họ còn thiếu sự gần gũi với nhân viên và chưa gây dựng được lòng tin từ ban giám đốc và các trưởng phòng ban.

Tôi hy vọng rằng mình có thể chia sẻ được những kinh nghiệm xây dựng quan hệ thiết thực ở các nước phát triển hơn để giúp họ cải thiện được những mối quan hệ nội bộ hiệu quả.

Và cái chết chỉ đứng thứ 3

* Với bản thân ông, Networking có một ý nghĩa đặc biệt?

- Networking đã mở ra cho tôi những cánh cửa và tạo ra nhiều cơ hội mà trước đây tôi chưa từng dám mơ ước. Hơn thế, tôi cũng là một fan bóng đá cuồng nhiệt và vô cùng đam mê du lịch, công việc hiện nay cũng cho tôi được diễn thuyết vòng quanh thế giới, từ Anh, Mỹ cho tới Zambia, Hồng Kông hay bây giờ là Việt Nam.

Điều tuyệt vời là mọi người dùng Networking để thành công hơn trong cuộc sống, còn tôi thì dùng Networking để giúp mọi người thành công hơn trong cuộc sống và vì thế giúp mình thành công hơn. Tôi thực sự cảm thấy mình đã tìm ra một chỗ đứng riêng của chính mình.

* Tự tin như thế, ông làm cho người khác hiểu rằng, ông thấy mình đã trọn vẹn với cuộc sống này?

- Năm 1984, một khảo sát của tờ New York Times nghiên cứu về điều gì khiến con người sợ hãi nhất. Kết quả, cái chết chỉ đứng hàng thứ 3 thôi! 

Hai nỗi sợ lớn nhất mà kết quả khảo sát cho thấy đó là bước vào một căn phòng đầy người lạ và nói chuyện trước công chúng. Trong cuốn sách về nghệ thuật xây dựng quan hệ, tôi cũng dùng kết quả này làm tựa: Và cái chết chỉ đứng thứ 3.

Tôi chia sẻ những bí quyết và kỹ thuật giúp mọi người vượt qua nỗi sợ thứ nhất và thứ hai. Đặc biệt, tôi tập trung vào làm thế nào để “hấp dẫn đám đông” tại các sự kiện giao lưu từ việc chuẩn bị và lên chiến lược cho đến cách thức tiếp cận từng người và giới thiệu mình với người lạ, sau đó tiếp tục liên hệ lại và phát triển sự quen biết đó thành mối quan hệ lâu bền, tích cực.

* Còn nỗi sợ thứ 3, với ông, nó thế nào và có cách nào vượt qua nỗi sợ đó?

- Ai rồi cũng có lúc sẽ ra đi. Tôi nghĩ mình nên sống thế nào có ý nghĩa nhất sẽ là cách để vượt qua nỗi sợ thứ 3 dễ dàng hơn. Tôi hướng trọn đam mê và theo đuổi công việc tôi thích. Bản thân tôi thấy được ý nghĩa sống khi biết việc làm của mình là giúp mọi người có thể thành công hơn. 

* Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện thú vị này.

Theo DNSG (Phương Quyên)

Thứ Ba, 10 tháng 7, 2012

"Di chúc" của nhà sáng lập Walmart

[Marketing3k - Quản trị] 50 năm trước, cửa hàng Walmart đầu tiên đã được khai trương tại Rogers, Arkansas. Ngành bán lẻ đã đổi thay trong những năm qua cùng với “cơn bão” Walmart. Trước khi mất, Sam Walton, người sáng lập Walmart đã để lại một “di chúc” với những quy tắc vàng vẫn còn nguyên tính thời đại.

1. Hết mình vì công ty

Hãy tin tưởng vào nó hơn bất cứ thứ gì khác. Nếu như bạn yêu thích công việc của mình, bạn sẽ vui vẻ đến nơi làm việc hằng ngày và cố gắng làm tốt nhất trong khả năng của bạn, không lâu sau mọi người xung quanh sẽ cảm nhận được niềm đam mê từ bạn.

2. Chia sẻ lợi nhuận với những cộng tác và cư xử với họ như những đối tác 

Đổi lại, họ sẽ cư xử với bạn như một người bạn đồng hành cùng nhau vượt qua được những mục tiêu viển vông nhất.

3. Tạo động lực cho các đối tác

Tiền và quyền sở hữu là không đủ. Hãy đặt những mục tiêu cao hơn, khuyến khích sự cạnh tranh và sau đó giám sát. Bạn cũng nên đề nghị những khoản tưởng thưởng hậu hĩnh nếu họ xứng đáng.

4. Thông tin đầy đủ đến đối tác

Đối tác càng biết nhiều, họ càng hiểu rõ, và càng hiểu rõ, họ sẽ càng quan tâm. Một khi họ quan tâm, thì sẽ không có gì cản họ lại được. Thông tin là sức mạnh và lợi ích mà bạn có được từ việc trao quyền cho những người cộng tác với bạn. Điều này sẽ bù đắp cho những tác hại từ nguy cơ lộ thông tin cho đối thủ.

5. Trân trọng mọi điều mà những người cộng tác của bạn đã làm

Không gì có thể thay thế cho những lời tán dương chân thành đúng mực và đúng thời điểm. Chúng không tốn của bạn một xu và đáng giá cả một gia tài.

6. Ăn mừng thành công và tìm sự hài hước từ những thất bại

Đừng quá nghiêm khắc với bản thân. Hãy thả lỏng và mọi người xung quanh bạn cũng sẽ cảm thấy thoải mái. Hãy vui vẻ và thể hiện sự nhiệt tình. Khi mọi thứ đều thất bại, hãy cố gắng giữ tinh thần lạc quan, hướng về tương lai.

7. Lắng nghe mọi người trong công ty và tìm ra cách để họ mở lời

Những nhân viên ở tuyến đầu - những người thực sự nói chuyện với khách hàng - là những người duy nhất thực sự biết được điều gì đang diễn ra ở đó. Bạn nên tìm ra xem họ biết gì.

8. Vượt qua kỳ vọng mà khách hàng đặt ra cho bạn

Nếu như bạn làm được điều này, họ sẽ tiếp tục quay trở lại. Trao cho họ những gì họ muốn - và vượt hơn một chút. Hãy để cho họ biết rằng bạn trân trọng họ. Hãy cải thiện từ những sai lầm của bạn, và đừng bào chữa. "Đảm bảo sự hài lòng" sẽ làm nên sự khác biệt.

9. Kiểm soát chi phí của bạn tốt hơn đối thủ

Kiểm soát chi phí là lợi thế cạnh tranh. Bạn có thể gây ra rất nhiều sai lầm và phục hồi như cũ nếu như bạn vận hành hoạt động doanh nghiệp hiệu quả. Bạn có thể rất vĩ đại nhưng vẫn bị loại khỏi việc kinh doanh nếu như bạn không kiểm soát được chi phí hiệu quả hơn đối thủ.

10. Lội ngược dòng, đi con đường khác

Hãy mặc kệ những quan niệm thông thường. Nếu như mọi người đang làm việc theo cùng một cách, tốt nhất là bạn nên sáng tạo để tìm ra cách làm riêng của mình.

Nguồn: nhuongquyenvietnam.vn

Chủ Nhật, 8 tháng 7, 2012

Biến đối thủ thành đối tác

[Marketing3k - Quản trị] Trong thời điểm kinh tế suy thoái nhiều biến động, các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trên thế giới đang có xu hướng áp dụng một chiến thuật kinh doanh rất thú vị: liên minh và hợp tác với chính đối thủ cạnh tranh của mình để tối ưu hóa nguồn lực, cộng hưởng sức mạnh và tiết kiệm chi phí trong thị trường đang bị co hẹp.

Tuy nhiên, trước khi bạn quyết định biến thù thành bạn với các cựu đối thủ, hãy cân nhắc tìm hiểu kinh nghiệm của những người trong cuộc.

1. Hợp tác bằng niềm tin

Phần lớn các CEO của các tập đoàn lớn đều thừa nhận họ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn hơn trước khi bắt tay hợp tác với đối thủ của mình.
Tương tự như những khó khăn trong quá trình thâu tóm và sáp nhập, hãy tưởng tượng rằng hai CEO vốn lãnh đạo theo phong cách quản trị khác nhau, giờ đây họ lại nằm trong một ban điều hành công việc hợp tác chung với nhau và buộc phải phụ thuộc vào nhau nhiều hơn. Thực tế, có những liên minh đã phải mất một thời gian khá dài để xây dựng được niềm tin trong công việc.

Bề ngoài các liên minh thường gắn kết, nhưng trong các công tác nội bộ lại luôn tồn tại những câu hỏi đắn đo kiểu như: “Nên tiết lộ lượng thông tin thế nào là vừa đủ?; Có nên giành lấy khách hàng này về phần công ty mình hay không? hay vị trí của công ty trên thị trường sẽ thế nào đây?”... Kinh nghiệm cho thấy, chấp nhận đặt niềm tin vào nhau, mất đi một chút tự lập trong công việc trước đây, nhưng bạn sẽ thu lại những kết quả khả quan hơn nhiều.

2. Thay đổi khái niệm “đối thủ”

Phần lớn các công ty, ngay sau khi loan báo về việc hợp tác với đối thủ cạnh tranh của mình rộng rãi đến các khách hàng, đã phải tốn khá nhiều thời gian để trần tình với dư luận về dự án đang hình thành giữa hai bên. Đây là lúc họ phải công khai cách nhìn nhận mới về đối tác mới để thuyết phục các khách hàng vốn hay đa nghi. Một số những “liên minh đối thủ”, sau khi kết hợp với nhau mới vỡ lẽ ra nhiều điều thú vị về “cựu” đối thủ của mình, chẳng hạn như “hắn ta” chẳng hề đáng gờm chút nào như mình vẫn từng nghĩ.

Bên cạnh đó, nối ám ảnh về việc bị dành mất lượng khách hàng cũng ngày càng nhạt dần, bởi bên cạnh những lĩnh vực hợp tác chung, hai bên vẫn xác định và đảm bảo được đâu là thị trường cạnh tranh chính của riêng mình.

3. Xây dựng một thể thống nhất

Công việc hợp tác đòi hỏi sự đồng lòng giữa những nhà lãnh đạo. Đặc biệt nhất là người có khả năng dung hoà các ý kiến để gợi nên một quyết định thống nhất, và biết bác bỏ những ý kiến còn mang cái tôi quá cao mà sa vào lợi ích cục bộ. Các nhà quản lý cũng phải vượt qua những thành kiến cũ về nhau, khi còn trong giai đoạn cạnh tranh gay gắt, để bắt tay hợp tác vì lợi ích chung phía trước.

Liên minh đối thủ sẽ đòi hỏi mỗi thành viên trong đó biết mình phải làm những gì và không được làm những gì. Bởi vậy, mỗi thành viên trong liên minh phải tự nhận thức được vai trò, trách nhiệm của mình và không được tự ý phá vỡ những quy tắc được đề ra, bởi chỉ cần một thành viên không làm tròn bổn phận hoặc lấn sân, ắt toàn bộ các khâu còn lại sẽ bị ảnh hưởng nặng nề dẫn tới những hệ lụy khó lường cho cả hai bên.

4. Cẩn trọng “Gót chân Asin”

Mỗi công ty đều tồn tại những yếu điểm “chết người”, nhiều khi chất lượng hoạt động của đối tác sẽ gây ảnh hưởng không chỉ đến việc hợp tác chung mà còn đến công việc kinh doanh độc lập của công ty bạn. Do đó, việc để lộ “Gót chân Asin” còn không nguy hiểm bằng bị tổn thưởng bởi yếu điểm của đối tác. Khi đó, cho dù bạn có “hất chân” thành viên ấy đi hay không, thì hậu quả vẫn sẽ còn nằm lại với công ty bạn cũng như các thành viên khác.

Bởi vậy, bài học ở đây là nhận biết rõ về ưu thế của đối thủ và phân công đúng trách nhiệm với họ khi hợp tác kinh doanh. Một liên minh giữa các cựu đối thủ, chuyện thành hay bại nhiều khi lại nằm trong những yếu điểm của đối tác. Như vậy, để hợp tác với chính đối thủ cạnh tranh của mình, quan trọng nhất là bạn phải biết chọn lọc và nhận biết ưu - nhược điểm của họ, cũng như cân nhắc tiềm năng của việc hợp tác cho cả hai bên và có một quy trình phân công chặt chẽ.

Vượt qua những thành kiến về nhau và xây dựng lòng tin cho giai đoạn hợp tác mới, bạn sẽ có cơ hội tiến tới những thành công mới mà trước đây, bạn phải cạnh tranh khốc liệt mới có được.

Nguồn: Thời báo kinh doanh

Thứ Sáu, 6 tháng 7, 2012

Xây dựng công ty đột phá: Bài học từ Apple

[Marketing3k - Quản trị] Làm thế nào để chinh phục thị trường thế giới, vươn mình ra biển lớn và ghi danh mình trên bảng xếp hạng các doanh nghiệp lớn trên thế giới như Fortune 500, Fortune 1000 là nỗi niềm trăn trở suy tư của không ít doanh nhân Việt.

Kinh tế Việt Nam và kinh tế thế giới đang ở trong giai đoạn đầy thách thức và khó khăn, với sự suy giảm tăng trưởng trên toàn cầu, khủng hoảng nợ công ở châu Âu, tình trạng thất nghiệp tăng lên ở mức báo động ở Hy Lạp, Tây Ban Nha và thậm chí ở Mỹ.

Việt Nam cũng không tránh khỏi vòng xoáy của cơn bão khủng hoảng với số lượng lớn doanh nghiệp ngừng hoạt động, phá sản, lãi suất cho vay cao, nợ xấu trong lĩnh vực bất động sản và ngân hàng tăng.

Bức tranh kinh tế thế giới có nhiều gam màu tối, nhưng ở đâu đó chúng ta vấn nhìn thấy những điểm sáng, mà điển hình là Apple.

Tại sao Apple và một số doanh nghiệp khác vẫn thành công bất chấp khủng hoảng? Làm thế nào để biến một công ty sắp phá sản như Apple trở thành công ty có giá trị vốn hóa đứng hàng đầu và được yên mến trên toàn thế giới? Chúng ta học được gì từ Apple để xây dựng công ty của mình đột phá trên thị trường?

Sau đây là những yếu tố quyết định thành công của Apple:

Vai trò xây dựng và thực hiện chiến lược xuất chúng của Steve Jobs

Apple có được thành công như ngày hôm nay, một phần là nhờ vai trò to lớn của Steve Jobs.Ngoài việc xây dựng chiến lược, tạo ra các sản phẩm mang tính đột phá và hướng đến người dùng, Steve còn kết hợp được các phòng ban, các cá nhân xuất sắc của công ty thực hiện chiến lược một cách xuất sắc. 

Kết quả là Apple cho ra đời hàng loạt sản phẩm bán chạy “như tôm tươi” như: Macbook, Iphone, Ipad, Ipod...

Nhìn vào các doanh nghiệp Việt, chúng ta có thể thấy dường như vai trò điều hành doanh nghiệp của các CEO vẫn chưa được đặt đúng vị trí . 

Đâu đó chúng ta vẫn thấy sự can thiệp quá mức của HĐQT vào việc điều hành, hay chủ tịch HĐQT kiêm nhiệm luôn CEO. Thậm chí chủ tịch HĐQT là người đề ra chiến lược cho công ty và CEO là người thực hiện. 

Chúng ta cũng ít thấy các CEO của doanh nghiệp Việt đưa ra chiến lược kinh doanh rõ ràng trong dài hạn, và quan trọng hơn nữa là việc thực thi chiến lược đó như thế nào. 

Thậm chí các CEO Việt ngày nay có xu hướng thuê các công ty tư vấn chiến lược làm thay việc của mình trong khi lương của họ nhận được lại quá cao.

Steve Jobs và một số CEO khác ở Mỹ chỉ nhận lương tượng trưng 1 USD/năm nhưng họ có quyền chọn cổ phiếu (stock option), và tiền thưởng rất lớn căn cứ vào hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. 

Đây cũng là một giải pháp đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm của CEO phải gắn với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Bài học: Nên tách bạch giữa vai trò điều hành và giám sát giữa HĐQT và CEO. Giao nhiệm vụ xây dựng và thực hiện chiến lược với các tiêu chí cụ thể gắn trách nhiệm và quyền lợi của CEO với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp


Không ngừng sáng tạo và đổi mới 

Trung bình từ 6 tháng đến 1 năm là Apple tung ra sản phẩm mới. Kết quả đó chỉ có thể có được bằng sự sáng tạo và đổi mới không ngừng trong một môi trường sáng tạo và của những cá nhân xuất sắc và đầy nhiệt huyết. 

Trên hết là việc CEO Steve Jobs thấy được vai trò quan trọng của bộ phận thiết kế (Design) và nghiên cứu phát triển (R&D) đồng thời đặt ra mục tiêu và cả áp lực to lớn để các bộ phận này sáng tạo ra những sản phẩm tuyệt vời. 

Ngược lại ở các doanh nghiệp Việt Nam dường như vẫn chưa quan tâm nhiều lắm đến vai trò của Design và R&D, nên chi phí đầu tư cho công việc này có khi còn thấp hơn cả chi phí tiếp khách và chi phí quan hệ.

Bài học: Để tạo ta được các sản phẩm Việt mang tính đột phá, vai trò của Design và R& D phải được đặt lên hàng đầu và tất nhiên phải đầu tư nhiều tiền bạc và công sức vào nó.

Luôn hướng đến hiệu quả hoạt động xuất sắc (Operation Exellence)

Để hướng tới hiệu quả hoạt động xuất sắc, Apple đã nỗ lực để đưa sản phẩm mới ra thị trường nhanh nhất có thể với chi phí hợp lý nhất, doanh thu và lợi nhuận cao nhất.

Chiến lược thuê ngoài (outsourcing) quá trình chế tạo và phát triển chuỗi Apple Store chính là giải pháp hoàn hảo cho vấn đề đó. Chúng ta thấy Samsung cung cấp chip, Sharp cung cấp màn hình, Foxconm lắp ráp sản phẩm .v.v... Tóm lại, trong quy trình hoạt động của mình, Apple đã outsourcing phần thuê ngoài quy trình sản xuất, chỉ tập trung vào R&D, design, tiếp thị và dịch vụ. 

Hiểu một cách nôm na theo quy luật 20/80 là Apple chỉ làm trực tiếp 20% khối lượng công việc để tạo ra một sản phẩm mới, nhưng chính phần này lại tạo ra 80% lợi nhuận cho mình, còn 80% công việc còn lại - chỉ chiếm 20% lợi nhuận thì đi thuê ngoài. 

Nói cách khác, họ chỉ phụ trách phần từ cổ đến đầu (kinh tế tri thức), phần còn lại của con người (kinh tế lao động giản đơn) thì thuê ngoài.

Khái niệm thuê ngoài không phải là mới ở Việt Nam nhưng dường như các doanh nghiệp Việt vẫn chưa quen với điều đó. Điều này có nhiều nguyên nhân cả chủ quan lẫn khách quan. Một trong số đó là tâm lý thích làm từ A đến Z, thích đầu tư xây dựng những nhà máy hoành tráng.Để có chiến lược thuê ngoài thành công thì chính Steve Jobs cũng đã nếm trải thất bại khi xây nhà máy ở Mỹ và kết quả là sản phẩm của Apple có giá thành quá cao và không bán được.

Bài học: Thuê ngoài là một giải pháp cần xem xét để tối ưu hóa mọi nguồn lực trong hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần hướng tới việc tối ưu hóa hoạt động nhằm mục tiêu đưa ra sản phẩm mới nhanh nhất, chi phí hợp lý nhất, lợi nhuận cao nhất.

Chiến lược bán hàng và tiếp thị hoàn hảo

Phong cách giới thiệu về sản phẩm mới của Steve Jobs với quần Jean, áo phông đen cổ lọ và giầy thể thao cũng là điểm khác biệt làm người tiêu dùng khao khát mong chờ sản phẩm mới của Apple. Rồi đến chuỗi của hàng Apple store cũng tạo nên sự khác biệt trong cách bán hàng tiếp thị. Có thể gọi Steve Jobs ngoài bậc thầy về công nghệ và là phù thủy về bán hàng và tiếp thị.

Bài học: Tạo sự khác biệt về bán hàng và tiếp thị so với đối thủ cạnh tranh và phải luôn hướng đến và thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng.

Thứ Ba, 3 tháng 7, 2012

Giáo dục Việt Nam hội nhập quốc tế như thế nào?

[Marketing3k - GDVN] Trong cuộc chơi hội nhập GD này, nước nào đứng ngoài sẽ bị tụt hậu và khó có cơ may tham gia vào việc hoạch định chính sách GD quốc tế cũng như không kịp chuẩn bị cho nguồn nhân lực của mình cho việc hội nhập kinh tế toàn cầu.

"VN nên tranh thủ đi xin thêm học bổng đào tạo giáo viên tiếng Anh tại các nước nói tiếng Anh như: Ireland, UK, Aus, NZ, Canada và Mỹ hoặc khối tiếng Trung như TQ, Đài Loan..."

Nguy cơ "cô lập" và khó hòa nhập

Trên hành trình hội nhập, giáo dục Việt Nam mấy năm gần đây có những cố gắng nhất định. Nhưng cũng phải thẳng thắn mà nói rằng, trong thực tế, GD VN đang đứng trước nguy cơ bị "cô lập" và khó hoà nhập được với các trào lưu GD lớn trên thế giới bởi một số nguyên nhân sau:

1. Ngôn ngữ: Thứ ngôn ngữ giảng dạy chính là tiếng Việt. Đây là tiếng mẹ đẻ của người Việt chúng ta, nhưng đồng thời cũng là ngôn ngữ có tính chất riêng biệt của người Việt, do người Việt sử dụng. Ngôn ngữ tiếng Việt không có khả năng hội nhập.

2. Chương trình, giáo trình giảng dạy hầu hết do giáo viên, giảng viên trong nước biên soạn, chưa được tiêu chuẩn hoá và công nhận trên trường quốc tế. Dẫn đến việc bằng cấp từ phổ thông đến đại học cũng chưa được công nhận và đánh giá cho chuẩn, đúng mức.

Điều này, khiến cho sinh viên tham gia các chương trình trao đổi, giao lưu hàng năm với các trường ĐH trên thế giới, hoặc chuyển ngang sang học tiếp tại các trường ĐH quốc tế, hoặc xét học tiếp các cấp độ cao hơn đối với các HS đã tốt nghiệp trong nước.

3. GDVN chưa có một bộ quy tắc đánh giá chất lượng đào tạo, cũng như tiêu chí xếp loại các trường, các ngành học để nước ngoài dựa vào đó hợp tác làm việc với các trường trong nước. Dẫn đến hiện tượng một số tổ chức quốc tế tự xếp hạng các trường ĐH VN một cách không khách quan.

4. Chúng ta chưa có các cơ quan, tổ chức trung gian làm việc độc lập, khách quan với các cơ quan quản lý Nhà nước về GD để có các ý kiến phản biện, kịp thời chấn chỉnh cũng như góp ý cho các dự thảo hoặc Luật GD.

5. "Đầu vào" của các trường ĐH sư phạm chưa cao, chưa có được những ưu tiên thỏa đáng về chính sách cho loại trường này, chế độ lương bổng của giáo viên khiến cho loại hình sư phạm chưa có sức thu hút nhân tài - những người thực sự có tâm, có đức vào làm trong lĩnh vực GD - ĐT con người. Hệ thống các phòng thí nghiệm, nghiên cứu còn quá nghèo nàn, không hút được các nhà nghiên cứu khoa học trẻ.

6. Hệ thống thi cử đánh giá thực lực khả năng của học sinh còn bất cập, mặt khác lại gây tốn kém tiền bạc, công sức và thời gian của học sinh, các ông bố bà mẹ và cả xã hội.

7.Bệnh thành tích đang trở thành một... "bạo bệnh" khó có cơ cứu chữa. Trong nhiều nguyên nhân, có một nguyên nhân cở bản, cách tuyển chọn nhân sự của Nhà nước, hoặc tiêu chuẩn hoá cán bộ dựa trên bằng cấp chứ không dựa vào thực tài...

Bộ GG- ĐT và các nhà nghiên cứu khoa học GDVN đã đề xuất nhiều giải pháp, để tháo gỡ thực trạng trên. Người viết bài này, xin đưa ra một vài giải pháp cho việc "quốc tế hoá" hệ thống GD- ĐT của VN, góp phần cho GD của chúng ta có thể hội nhập tốt hơn, nhanh hơn và có hiệu quả thực chất.

Hội nhập như thế nào?

Nếu như trước đây, hệ thống GD châu Âu là một hệ thống với cách thức giảng dạy, độ dài, bằng cấp... hoàn toàn khác biệt, thì quá trình phát triển cho GD các quốc gia như Anh, Đức, Pháp...thấy, cần phải thống nhất "tiêu chuẩn hoá".

Và các quốc gia này đã đi tới - tạm gọi là Thoả thuận Bô Lô Nhơ ( Bologna Process) cho toàn bộ nền GD của mình. Kể từ năm học vừa rồi, các trường học của châu Âu đã hoàn toàn liên thông bằng cấp ở các cấp độ học khác nhau, và thống nhất các tên gọi bằng cấp để học sinh có thể học tập liên thông trong toàn khối EU.

Nếu như trước đây, các nền GD khác biệt nhau vì ngôn ngữ như Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hàn Quốc, Nhật Bản... thì nay, họ đều đã đua nhau mở các khoá đào tạo bằng tiếng Anh để thu hút SV quốc tế, nhằm quốc tế hoá nền GD quốc gia, hấp dẫn các SV quốc tế giỏi đến học tập và giao lưu tại nước họ.

Biết bao chương trình học bổng hấp dẫn cho SV quốc tế tại Italia, Tây Ban Nha, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức .... và gần đây nhất là Brazil. Đây cũng chính là những cố gắng của các Chính phủ nhằm giúp nền GD của họ khỏi bị tụt hậu và không hội nhập được vì lý do ngôn ngữ.

Tại Brazil - nước chủ yếu nói tiếng Bồ Đào Nha, họ đã đưa ra chương trình "Khoa học không biên giới" nhằm khuyến khích 100.000 SV nước họ học tập 1 năm tại 1 trường quốc tế ở nước ngoài trong quá trình học ĐH.

Và mở ra cơ hội tương tự cho các SV quốc tế tới Brazil nghiên cứu các chương trình khoa học tại các trường ĐH và học viện trong hơn 20 lĩnh vực ưu tiên. Điều này sẽ khiến cho các trường ĐH phải năng động hơn để đón nhận các SV quốc tế cùng học, cùng nghiên cứu bằng tiếng Anh và SV của họ cũng phải cố gắng nâng cao ngoại ngữ để học tập được ở môi trường quốc tế. Thực là lợi cả đôi đường.

Tây Ban Nha và Nhật Bản là 2 nước hiện tại đã có 1 chương trình khổng lồ nhằm khuyến khích SV của họ đi sang các nước nói tiếng Anh trong dịp hè để nâng cao tiếng Anh, nhằm tham gia được các chương trình giao lưu 1 năm của các trường ĐH lớn trên thế giới.

Nước Mỹ là một nước lớn với 1 loạt trường ĐH hàng đầu thế giới, cho nên tưởng như nhu cầu hội nhập GD không phải là việc quá cấp bách. Ấy vậy mà chỉ trong vài năm gần đây, họ mới chợt nhận ra rằng, họ đã đi sau nhiều nước nhỏ hơn như Anh, Úc, NZ... trong việc thu hút SV quốc tế đến học tập.

Cũng bởi nhiều chính sách liên quan đến visa, đến chính sách sử dụng các đơn vị tuyển sinh quốc tế hoặc ngay cả việc có coi GD là một ngành kinh doanh hay không?

Nhưng tại Hội nghị GD quốc tế NAFSA tại Houston vào tháng 6 vừa rồi, Tập đoàn GD ELS đã đưa ra 1 mô hình rất hay: Giúp cho hơn 500 trường ĐH của Mỹ có...1 cái phao.

Họ làm việc với hơn 500 trường ĐH hoặc cao đẳng của Mỹ, mở các trung tâm tiếng Anh để giúp cho SV quốc tế đến học nâng cao tiếng Anh trước khi vào học khoá chính. Và cái chính là giúp các trường ĐH, CĐ này thu hút tuyển sinh SV quốc tế đến học tại trường. Tại VN họ cũng có văn phòng đại diện để tuyển sinh.

Vậy là các trường kia không cần bỏ vốn gì ra, chỉ cần 1 sự hợp tác đúng hướng cũng có thể giúp họ tham gia cuộc chơi.

Trong cuộc chơi hội nhập GD này, nước nào đứng ngoài sẽ bị tụt hậu và khó có cơ may tham gia vào việc hoạch định chính sách GD quốc tế cũng như không kịp chuẩn bị cho nguồn nhân lực của mình cho việc hội nhập kinh tế toàn cầu.

Việt Nam ứng xử ra sao?

Có rất nhiều vấn đề xoay quanh GDVN đã được đưa ra bàn luận tại các hội nghị GD, tại các cuộc họp của Quốc hội, với tư cách là một người nghiên cứu chuyên sâu về GD quốc tế, tôi chỉ xin đề xuất những việc có thể làm được ngay:

- Củng cố và tăng cường chất lượng hệ thống kiểm định chất lượng GDVN:

Hàng năm có sự đánh giá, xếp hạng các trường ĐH, CĐ. Chính thức hoá các tiêu chí lựa chọn và xếp hạng- có thể nghiên cứu cách đánh giá của TUV, của DIN, của EU, của tổ chức QS, hoặc của Bộ GD 1 số nước, trong đó có thể học ngay quốc gia Malaysia đang làm rất tốt công việc này.

Cơ quan kiểm định và đánh giá chất lượng GD phải là 1 tổ chức độc lập nằm ngoài Bộ GD- ĐT, bảo đảm tính khách quan trong đánh giá, xếp hạng.

Sự tuyển chọn, đánh giá cần dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau. Chẳng hạn như: Trường có chất lượng đào tạo tốt nhất, trường có các đề tài nghiên cứu có tính ứng dụng trong thực tế tốt nhất, trường có cơ quan quản lý sinh viên tốt nhất...( khoảng từ 10 -15 tiêu chí khác nhau).

Hàng năm có sự xếp loại, và công khai thông tin trên các mạng truyền thông để người dân biết. Và đó cũng là cách để các trường có ý thức trách nhiệm hơn nữa trong việc xây dựng thương hiệu của mình.

- Nâng cao trình độ tiếng Anh và một số ngoại ngữ khác cho giáo viên, giảng viên và học sinh, SV:

Mời các tổ chức hàng đầu về giảng dạy tiếng Anh cho SV quốc tế: Cambridge Education Group (CEG) - Anh và ELS- Mỹ vào mở các trung tâm ngoại ngữ tại các trường ĐH hàng đầu ở VN nhằm nâng cao trình độ tiếng Anh cho giảng viên và SV tại các trường này.

Cần nâng cao trình độ tiếng Anh và một số ngoại ngữ khác
cho giáo viên, giảng viên và học sinh, SV

Họ lo toàn bộ phần giáo trình giảng dạy, giáo viên. Phía các trường ĐH lo địa điểm và người học. Đây sẽ là nơi đào tạo nguồn cho các SV có thể tham gia các khoá giao lưu 1 năm tại nước ngoài. Hiện nay, Nhật Bản là quốc gia đã bắt đầu triển khai dự án này.

Khi đã có nguồn SV đủ năng lực tham gia vào dòng thác giao lưu 1 năm ở nước ngoài, các trường ĐH sẽ năng động hơn trong việc giao lưu và ký kết hợp tác trao đổi SV, giảng viên với các trường quốc tế.

Trong năm nay và sang năm, hầu hết các trường trên thế giới đều thiếu SV quốc tế do tình trạng kinh tế thế giới gặp khó khăn. Bởi vậy rất nhiều trường sẵn lòng làm các chương trình học bổng dành cho các nước khó khăn, nhằm tạo công ăn việc làm cho giáo viên của họ, tránh phải nghỉ ăn lương thất nghiệp..

VN nên tranh thủ đi xin thêm học bổng đào tạo giáo viên tiếng Anh tại các nước nói tiếng Anh như: Ireland, UK, Aus, NZ, Canada và Mỹ hoặc khối tiếng Trung như TQ, Đài Loan..

- Nghiên cứu 1 số nước xung quanh như Nhật Bản, Hàn Quốc... để tự mình đứng ra tổ chức các loại hình kiểm tra trình độ ngoại ngữ - đặc biệt là tiếng Anh từ phổ thông lên đến ĐH và dành cho người đi làm.

Hiện nay trên thế giới, Tổ chức Hội Đồng Anh và IDP đang nắm độc quyền trong lĩnh vực tổ chức kỳ thi IELTS, còn 1 Tập đoàn GD tại Mỹ hiện đang sở hữu TOEFL.

Thực chất, đây là 2 kỳ thi khá đơn giản, nhằm đánh giá khả năng sử dụng ngoại ngữ ở 4 kỹ năng nghe nói đọc viết, đủ để vào học ở các cấp độ cao đẳng và ĐH hay không, chứ không có giá trị đối với các trình độ tiếng Anh ở bậc thấp.

Cả 2 kỳ thi này đều bị nhiều trường tại các hội thảo GD quốc tế cho là "rào cản" SV quốc tế đến với các trường, thông qua việc "đi đêm" với các văn phòng visa và chính sách nhập cư...khi bắt các SV quốc tế phải có điểm thi của các kỳ thi này trước khi sang học.

Mặc dù hầu hết SV quốc tế đều phải học 1 khoá tiếng Anh ngắn hạn trước khi vào khoá chính. Và các trường đều có các bài test của riêng mình để đánh giá trình độ tiếng Anh của HS ( level test) để xếp vào các lớp học cho phù hợp.

Hơn nữa vì độc quyền nên giá tiền của các kỳ thi này đã tăng lên gấp bội so với chi phí thực đưa ra ban đầu (từ 60$ nay là 140$). Hàng năm tại VN một lượng lớn HS phải dự các kỳ thi này, tốn kém 1 lượng tiền ngoại tệ không nhỏ vào 1 việc không cần thiết.

Nhật Bản là nước đầu tiên từ năm 1963 đã nhờ ngay các chuyên gia về testing của Mỹ - những người đã xây dựng TOEFL để xây dựng cho họ 1 hệ thống kiểm định tiếng Anh rất bài bản, từ cấp tiểu học đến sau ĐH, có 7 cấp độ tên là EIKEN. Đây là 1 sự hợp tác giữa Bộ GD Nhật Bản và 1 tổ chức phi lợi nhuận tại Nhật Bản cùng làm.

Học sinh hàng năm đều có thể đăng ký thi (3 lần trong 1 năm) để tự mình đánh giá mình đã đạt cấp độ nào. Cách đánh giá rất đơn giản: Chỉ là đạt và chưa đạt, chứ không có điểm. Sau gần 50 năm tổ chức, họ chưa để xảy ra 1 sai sót nào vì cứ sau mỗi lần thi là đề lại bị huỷ và không bao giờ dùng lại. Ngoài ra giá cả rất hợp lý - khoảng 50$ - 75$/ test và được hầu hết các trường trên thế giới đã công nhận.

Hàn Quốc cũng đã bắt đầu ứng dụng bài test riêng cho HS của họ từ 2 năm nay (NEAT- National English Ability Test) với cách làm tương tự.

Như vậy xu hướng xây dựng bài test tiếng Anh riêng cho từng nước đã trở nên thành trào lưu nhằm giúp các trường thu hút thêm SV quốc tế,

Tại VN để đi nhanh hơn, ta có thể mời thầu từ các tổ chức trên hoặc làm việc với EIKEN để có 1 bài test với giá khoảng 25$ - 30$, cũng gần ngang với chi phí cần có để làm ra bài test đó. Được như vậy, có thể bỏ qua giai đoạn phải đi vận động các trường trên thế giới công nhận bài test của VN.

Được biết, EIKEN sẵn sàng giúp VN chuyển giao công nghệ để cùng khai thác bài test này.

- Tham gia các hội thảo, diễn đàn, triển lãm GD quốc tế: GDVN phải nắm được các thông tin mới nhất về các chính sách GD của các nước, các chương trình học bổng, hỗ trợ SV quốc tế của các nước trên thế giới để tuổi trẻ VN tham gia được mà không bị bỏ lỡ.

Thế giới đang có xu hướng thu hút sinh viên quốc tế đến khu vực Đông bắc Á để học tập vì giờ đây, khu vực này đã trở thành tâm điểm của sự phát triển kinh tế, trong tương lai không xa sẽ trở thành Trung tâm của kinh tế thế giới, trong đó có VN. GDVN phải đi trước và có sự chuẩn bị thích ứng và hòa nhập với sự chuyển đổi đó.

VN phải tập trung xây dựng 1 số trường điểm có các khoá học giảng dạy bằng tiếng Anh để thu hút SV quốc tế tới học.

VN phải hoạch định các kế hoạch đưa học sinh đi học tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông, Đài loan... và ngược lại- đưa SV ở các nước này đến VN, để họ là nhịp cầu cho sự giao lưu về kinh tế giữa VN và khu vực sôi động này.

Cục hợp tác đào tạo với nước ngoài của Bộ GD và ĐT cần thay đổi phương thức lựa chọn cán bộ quản lý du học sinh ở nước ngoài nhằm lựa chọn được những người có kinh nghiệm tại địa bàn được cử tới ( ít nhất đã từng học tại đó), có ngoại ngữ tốt và khả năng tiếp cận HS, giúp đỡ được HS khi họ cần sự giúp đỡ.

Tránh việc cán bộ quản lý HS trở thành những người xa lạ với HS, hoặc chỉ nắm được nhóm HS có học bổng của Nhà nước, còn những du học sinh tự túc thì ... không biết gì.

- Thành lập Hiệp hội các trường ĐH VN: Hiện ở VN đang có Hiệp hội các trường ĐH ngoài công lập, trong khi số lượng lớn các trường ĐH có chất lượng tại VN lại là các trường ĐH công lập. Để có thể có tiếng nói chung trong các diễn đàn GD quốc tế, VN rất cần 1 hiệp hội chung của tất cả các trường ĐH, CĐ, có vậy mới làm được những việc lớn cho toàn ngành GDĐH.

Theo TVN (Đào Hương*)
 [*] Tổng thư ký Liên đoàn các Hiệp hội tư vấn Giáo dục và Ngôn ngữ thế giới ( FELCA)

Các bài khác: