Hiển thị các bài đăng có nhãn Doanh nghiệp Việt Nam. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Doanh nghiệp Việt Nam. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 5 tháng 5, 2013

Thất nghiệp ở Việt Nam: Có thể so sánh với Hy Lạp?

[Học marketing] “Các chỉ số thất nghiệp lại rất thiếu thực chất khi thống kê tại Việt Nam” - chuyên gia phản biện Lê Đăng Doanh nhận định có vẻ chua chát.

Lại chuyện số liệu

Gần cuối tháng 4/2013, Tổng cục Thống kê mới công bố các số liệu về tình trạng thất nghiệp ở Việt Nam.

Theo đó, số người thiếu việc làm tính tới đầu năm 2013 là 1,32 triệu người, chỉ tăng 70.000 người so với cùng kỳ năm 2012. Là nơi được xem có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất nước, TP.HCM cũng chỉ có khoảng 3,2% số lao động không có việc làm, trong khi tại Hà Nội tỷ lệ này thấp hơn nhiều - 1,92%, còn các vùng khác từ 1-2%.

Một con số khác của Tổng cục Thống kê - số người thất nghiệp chính thức vào thời điểm quý 4/2012 là 857.000 người.

Nhưng theo ông Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội: “Không thể có chuyện trong một năm kinh tế gặp nhiều khó khăn như năm 2012: hơn 50.000 doanh nghiệp giải thể hoặc dừng hoạt động; hơn 400.000 lao động thất nghiệp, nghỉ việc, nhảy việc…; các thị trường tiếp nhận lao động nước ngoài thu hẹp, lao động xuất khẩu không tăng…, mà số lượng tạo việc làm mới vẫn đạt 1,6 triệu!”.

Thất nghiệp nhiều quá!

Quả thật, trong thời gian gần đây, báo chí trong nước đã đồng loạt phản ánh thực trạng không thể phủ nhận về “Thất nghiệp nhiều quá!”, không chỉ tập trung vào lực lượng lao động phổ thông và công nhân có tay nghề thấp, mà ngay cả một số người có bằng thạc sỹ cũng phải tìm kế sinh nhai với những công việc không tương xứng như bán nước, quán ăn, hoặc những việc khác hoàn toàn trái ngành đào tạo.

Còn nhớ vào đầu năm 2013, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và Tổng cục Thống kê cũng đã tổ chức một hội nghị công bố về số liệu thất nghiệp và giải quyết việc làm mới. Theo đó, năm con Rồng đã thật sự đánh dấu hình ảnh “cất cánh” của ngành lao động khi tỷ lệ thất nghiệp được kìm nén chỉ ở mức 1,99%.
Theo thành tích trên, điều luôn được các cơ quan hành chính luôn coi là thành tích chắc chắn đã “vươn lên một tầm cao mới”: tỷ lệ thất nghiệp liên tục giảm trong những năm gần đây, với năm 2011 là 2,22% và năm 2010 là 2,8%.

Nhưng như bình luận đầy hàm ý của một tờ báo trong nước, thực trạng thất nghiệp theo báo cáo của cơ quan chức năng Việt Nam sẽ không sai nếu “chỉ xét về mặt số liệu”.
Còn về mặt “phi số liệu” thì sao?

VnExpress - một trong những tờ báo điện tử ở Việt Nam, đã tiến hành một cuộc “trưng cầu dân ý” vào thời điểm cuối năm 2012 với chủ đề “Nỗi lo lớn nhất hiện nay của bạn là gì?”. Kết quả là có đến 32,2% số người được hỏi chọn nỗi lo mất việc, giảm lương, vượt qua cả vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, lạm phát hay bệnh tật ốm đau.

Việc công bố những số liệu của những cơ quan như Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và Tổng cục Thống kê lại diễn ra trong bối cảnh mà lần đầu tiên từ trước tới nay, Ủy ban Kinh tế Quốc hội khẳng định con số doanh nghiệp phải giải thể và phá sản trong hai năm qua đã lên đến 100.000.

Hoàn toàn trái ngược, vào cuối năm “rồng cất cánh”, một thống kê của Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM lại nêu ra những dẫn chứng có tính thực tiễn cao: nhu cầu lao động ngành dệt may, da giày trong quý 4/2012 giảm đến 43% so với quý 3 cùng năm và giảm hơn một nửa so với cùng kỳ năm trước đó. Dệt may và da giày cũng là một trong 5 nhóm ngành tuyển dụng ít nhất ở quý cuối cùng của năm 2012.

Bầu không khí của Tết Nguyên đán 2013, khác hẳn thời kỳ 2007-2010 thể hiện rõ điều đó: Thay cho thông lệ ồ ạt tuyển dụng lao động thời vụ dịp gần Tết để đẩy mạnh sản xuất, hoàn tất đơn hàng, nhiều công ty lại ngưng tuyển dụng, thậm chí còn giảm bớt nhân lực.

Rất nhiều hoàn cảnh khó khăn và thương cảm của công nhân phải nghỉ việc và sinh viên phải bỏ học đã xảy ra từ Bắc chí Nam.

Hy Lạp?

Ông Lê Đăng Doanh - một chuyên gia có nội hàm phản biện, nhận định có vẻ chua chát: “Số liệu thống kê lao động và việc làm tại Việt Nam lâu nay vẫn tồn tại nhiều bất cập, cả về tính chính xác lẫn ý nghĩa đối với nền kinh tế. Chỉ tiêu tạo việc làm mới vẫn đều đặn được báo cáo là hơn một triệu mỗi năm, nhưng để chỉ ra những việc làm ấy ở đâu thì rất khó. Trong khi đó, các chỉ số thất nghiệp lại rất thiếu thực chất khi thống kê tại Việt Nam”.

Một cách hiển nhiên, vòng quay vốn phản ánh sắc nét sự trì trệ của nền kinh tế. Liên tiếp trong hai năm 2011-2012, vòng quay vốn chỉ đạt 0,8 lần, giảm sút đến hơn phân nửa so với hơn hai lần của những năm trước.

Tại Diễn đàn Kinh tế mùa xuân diễn ra đầu tháng 4 tại Nha Trang, Tiến sĩ Trần Đình Thiên – Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, tính toán rằng các doanh nghiệp đang hoạt động (khoảng 450.000), đều phải giảm công suất ít nhất 30%. Đặt qua một bên con số 2,8 triệu cán bộ, công chức mà như Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng phải lên tiếng rằng 30% “không làm việc”, có thể cho rằng tỷ lệ thất nghiệp cũng ở mức tương ứng 30%.

Con số này còn cao hơn cả Hy Lạp, quốc gia vừa phải thông qua luật cải cách để có thể nhận được gói cứu trợ từ EU và IMF, tránh rơi vào tình trạng vỡ nợ. Theo con số mới công bố của cơ quan thống kê EU (Eurostat), tỷ lệ thất nghiệp tại 17 quốc gia trong khối đã chạm mức kỷ lục 12,1%. Đứng đầu trong số đó là Hy Lạp với 27,2%. Nên nhớ, nền kinh tế Mỹ đứng đầu về sản lượng và đang phục hồi mạnh mẽ cũng phải mất tới 4 năm mới giảm được tỷ lệ thất nghiệp từ 10% vào năm 2009 xuống 7,6% hiện nay.

Theo Viết Lê Quân - nguồn: songmoi
Tin bài khác:

Thứ Sáu, 13 tháng 7, 2012

Đại gia gặp hạn: Hết ăn chơi xa xỉ

[Thư viện Marketing] Không chỉ người bình dân đang cạn tiền mà các đại gia cũng đang bị "sa mạc hoá". Họ phải từng bước chia tay những thú vui xa xỉ để sống qua thời khủng hoảng.

Buổi sáng, lên văn phòng, nhìn vào lịch chợt nhận ra hôm nay là ngày sinh của ông bạn, một đại gia ngành xây dựng. Nhớ đến nhau, bấm máy, nói mấy lời chúc mừng để bày tỏ thịnh tình. Đầu dây bên kia, anh cám ơn lấy lệ. Hỏi thăm anh, rằng, năm nay anh tổ chức sinh nhật ra răng? Anh bày tỏ, ai nhớ thì chúc mừng thôi. Thị trường xấu, việc làm khó khăn, bày vẽ rình rang càng thêm nẫu ruột.

Nhớ lại, một vài năm trước, sinh nhật là dịp quan trọng để anh mở tiệc vui với bạn bè. Là người đứng đầu một doanh nghiệp lớn có hàng ngàn công nhân, quan hệ với hàng trăm đối tác ở khắp ba miền. Đúng ngày này, các "đệ" của anh thường chọn một địa điểm đẹp ở vùng ven đô, anh chủ trì mở tiệc chiêu đãi bạn bè, đối tác. Cùng với những bữa tiệc long trọng là chương trình ca nhạc với sự góp mặt của một số ca sỹ, người đẹp nổi tiếng, một vài ngôi sao truyền hình làm MC, một số chính khách... để bày tỏ tình huynh đệ trên thương trường.

Người xưa đúc kết "phú quý sinh lễ nghĩa" nhưng ở trường hợp của anh, "lễ nghĩa" cũng là cách để sinh "phú quý". Một cuộc vui như vậy, không chỉ thuần tuý đàn đúm bạn bè mà còn là mối quan hệ với các đối tác, là những thoả thuận về công việc, các hợp đồng làm ăn, các liên kết kinh tế, các thông tin về thương trường. Nhờ đó, các mối làm ăn được hình thành.

Nhưng rồi, tình hình thị trường xấu kéo dài, những bữa tiệc như vậy không chỉ tốn kém, mà dưới áp lực về tiền bạc, nợ nần là những khoản nợ quá hạn đang bị truy sát, các đại gia không còn lòng dạ nào để vui vẻ. Không chỉ sinh nhật mà ngay cả đám cưới, lễ mừng tân gia... , các đại gia cũng đang có xu hướng đơn giản hoá. Phần vì ngại tốn thời gian, tiền bạc, phần vì những nỗi lo đè nặng, không ai còn tâm trạng nào để vui vẻ thời khủng hoảng.

Một anh bạn khác, dẫu chưa phải là đại gia có số má nhưng cũng thuộc hàng khá giả. Anh có thú vui là chơi xe, đặc biệt là các dòng thể thao, mui trần, phân khối lớn. Ngoài xe dành cho công việc, anh còn có bộ sưu tập vài ba chiếc cỡ như Lamborghini hay Lotus Elise. Nhưng rồi, bỗng dưng tuần trước, thấy anh gọi điện hỏi, cuối tuần muốn mượn ôtô đi có việc được không? Tôi hỏi lại: "Sao có chuyện rồng giỡn tôm thế này? Bộ siêu xe của ông đâu cả rồi?". "Gán nợ hết rồi ông ạ! Thị trường xấu, hàng không bán được, một vài khoản nợ quá hạn, người ta đòi lắm cũng nhức đầu, đành ngậm ngùi chia tay mấy con xe. À mà mua cái xe đạp chạy lại ra vẻ yêu thể thao, khoẻ hẳn!", anh nói.

Từ khi đất nước mở cửa, chia tay với nền kinh tế tập trung, những nguồn lực sau nhiều năm bị trói buộc như được mở tung ra. Cùng với sự thăng hoa của nền kinh tế là sự bùng nổ các nhu cầu tiêu dùng. Sự phát triển của nền kinh tế thị trường đã làm cho một bộ phận giàu lên trông thấy, không ít trong số đó từ bần cố nông bỗng dưng trở thành thiếu gia rồi đại gia. Có tiền, có tích luỹ cũng là lúc mà người ta nghĩ đến các thú vui cao cấp, xa xỉ. Đây không chỉ là cách thể hiện đẳng cấp trong xã hội mà còn giúp mở rộng mối quan hệ làm ăn với các đối tác.

Khi mở cửa với thế giới, người ta mới thấy rằng, giàu có không phải là tội lỗi. Giàu có là niềm mơ ước chính đáng của mọi người, không đáng bị lên án. Người ta chỉ lên án với những ai làm giàu bất chính mà thôi. Đó cũng chính là lúc mà người giàu có thể trút bỏ hết mặc cảm và thể hiện mình thông qua những thú vui xa xỉ.

Một trong những thú vui đó là đưa gia đình đi tham quan những danh thắng nổi tiếng. Đang là mùa hè, lại là lúc các sỹ tử vừa bước qua kỳ thi đại học - thời điểm lý tưởng để các đại gia đi du lịch cùng gia đình. Với tầng lớp công chức, bình dân thì điểm đến thường là các bãi biển trong nước như Cửa Lò, Hạ Long, Nha Trang, Đà Nẵng... Người khá giả hơn chọn ở các khu nghỉ dưỡng. Còn với đại gia, đây thường là các chuyến du ngoạn nước ngoài như Hongkong, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ hay các nước châu Âu...

Thế nhưng năm nay, trong bối cảnh đen tối của nền kinh tế, trừ các nước lân cận với chi phí du lịch thấp như Campuchia, Thái Lan, Trung Quốc... dòng khách từ Việt Nam đi du lịch các nước giàu đang có xu hướng thưa dần.

Là nước đang phát triển, nền kinh tế đang trông chờ vào ba trụ cột chính gồm: bất động sản, ngân hàng và chứng khoán.

Trong đó, thị trường chứng khoán coi như đã "chết lâm sàng" từ bốn năm nay. Các đại gia, trong lĩnh vực này rơi rụng dần theo sự mất điểm liên tục của chỉ số chứng khoán.

Mảng thứ hai đỡ đen tối hơn là bất động sản cũng đóng băng ngay sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tính đến đầu 2012, tổng dư nợ cho vay bất động sản đạt xấp xỉ 350.000 tỷ đồng. Đó là chưa kể đến những khoản cho vay khác dùng bất động sản thế chấp. Khi thị trường này bị đông cứng, nợ quá hạn cứ thế tăng cao. Một chuyên gia ngành ngân hàng cho biết, số nợ xấu trong lĩnh vực này có thể lên đến 30%.

Bất động sản khốn đốn, kèm theo đó là khoảng 50 ngành sản xuất liên quan (như vật tư, vật liệu xây dựng... ) ế ẩm, hàng tồn kho, khó tiêu thụ, các nhà máy hoạt động cầm chừng.

Còn với ngân hàng, ngành này không chỉ hứng chịu gánh nặng nợ xấu từ thị trường bất động sản mà còn vạ lây từ những khoản nợ của một số tập đoàn kinh tế nhà nước. Con số này, theo công bố mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, là khoảng 202.000 tỷ đồng.

Về lý thuyết, nợ xấu là những khoản khó có khả năng thu hồi. Nếu trong tổng số 10% nợ xấu, tỷ lệ mất vốn là 50% thì nhiều ngân hàng thương mại có thể phá sản về mặt kỹ thuật. Vấn đề còn lại là họ chọn cách "chết" thế nào mà thôi.

Đang ngồi gõ những dòng này thì điện thoại reo, một ông bạn cũng từng là đại gia bảo: "Ngày mai đi sân golf nhé! Chơi trận cuối cùng chia tay để chuyển sang chế độ ăn chay". Ông tính, thị trường đang tối thui như đêm ba mươi, chưa thấy le lói ánh sáng ở cuối đường hầm.

Nhận định trên không biết có tiêu cực quá không, nhưng rõ ràng là không chỉ những người bình dân đang cạn tiền mà các đại gia cũng đang bị "sa mạc hoá". Họ phải từng bước chia tay những thú vui xa xỉ để sống qua thời khủng hoảng.

Theo VeF (Phan Thế Hải)

Các bài khác: