Thứ Năm, 7 tháng 6, 2012

Đại gia và nỗi đau bị siết nợ

[Kinh tế Việt Nam] Hơn lúc nào hết, nợ xấu như một bóng ma dai dẳng đeo bám vào nền kinh tế ọp ẹp. Sự lùng nhùng của mớ nợ xấu đang hàng ngày tiêu hao sinh lực của hệ thống tài chính - ngân hàng. Muốn cứu vãn nền kinh tế không có cách nào khác là phải bắt đầu bằng việc làm sạch nợ xấu.

Nợ: Từ quá hạn đến... xấu

Đầu tuần, tôi bỗng gặp người quen cũ, vốn là một tay giang hồ có số má ở Hải Phòng. Cứ trông thì biết, đi xe đẹp, ăn mặc lịch lãm và xài đồ hiệu không khác gì các đại gia. Ít ai biết rằng, cách đây mấy năm, hết thời gian thụ án, hắn lang thang sống bằng nghề bảo kê và đòi nợ thuê, lúc nào cũng nơm nớp bị pháp luật sờ gáy.

Cũng theo lời hắn kể thì khi nền kinh tế lâm vào khủng hoảng, hụi họ bể đôm đốp như bong bóng đám cưới, thì các khoản nợ nần dây dưa ngày càng nhiều. Đó là lúc mà các chủ nợ sử dụng đến công cụ hữu hiệu như hắn: Đòi nợ thuê theo cách xã hội... đen. Tùy theo độ khó của những khoản nợ mà chủ thoả thuận ăn chia theo tỷ lệ phần trăm.

Hắn lý giải: Đã có tín dụng đen thì ắt phải có cách đòi nợ theo kiểu xã hội đen. Bởi khi chuyện vay mượn được thể hiện bằng khế hẳn hoi, đến thời hạn không trả, chủ nợ và con nợ lần lượt kéo nhau ra toà, nhưng rồi ngay cả phán quyết của toà án cũng không mấy khi được thực thi.

Đem chuyện này trao đổi với một chuyên gia kinh tế, ông cho rằng, đó là một thực tế đáng buồn khi một trong những hoạt động quan trọng của nền kinh tế lại bị bỏ trống và được giải quyết theo cách phi luật. Khi mở cửa với thế giới, chúng ta không thể để cho không gian phi luật lan rộng và tự tung tự tác chi phối nền kinh tế.

Trong nền kinh tế thị trường, quan hệ nợ - có như là một hoạt động tất yếu của các giao dịch kinh tế và phân công lao động. Quan hệ, nợ - có thường được ràng buộc bởi các điều khoản về nghĩa vụ hoàn trả vốn và lãi. Những thoả thuận này được thể hiện bằng các hợp đồng vay mượn hoặc hợp đồng tín dụng. Khi quan hệ nợ - có được luật hoá và được tôn trọng là điều cần thiết cho một nền kinh tế lành mạnh. Tuy nhiên, đời sống thương trường không phải lúc nào cũng diễn ra như mong muốn, thế mới có chuyện nợ quá hạn, nợ khó đòi, nợ xấu.

Nợ quá hạn là những khoản đến kỳ thanh toán nhưng con nợ chưa có khả năng thanh toán. Tuy nhiên, nợ quá hạn chưa chắc đã phải là nợ xấu. Khi con nợ chưa hoàn thành nghĩa vụ thanh toán nhưng vẫn còn đó các tài sản đảm bảo, vẫn còn đó những khả năng sinh lời của các tài sản, vấn đề còn lại là thời hạn thanh khoản không như mong muốn làm vỡ kế hoạch tài chính. Một số khoản nợ khác có thể coi là xấu nhưng chưa hết cơ hội thu hồi, khi con nợ vẫn còn năng lực và vẫn có cơ hội phục hồi năng lực trả nợ.

Hai cách làm đẹp nợ xấu

Doanh nhân Lê Văn Kiểm, từng là bạn thân của Tăng Minh Phụng, cho rằng, để có như ngày hôm nay, ông cũng đã từng là một con nợ. Thậm chí không phải là nợ thường mà là nợ chồng nợ chất, nợ đơn nợ kép, trong đó có không ít khoản nợ... thối. Hàng ngày ở văn phòng ông luôn có một cán bộ tín dụng túc trực, hể có khoản tiền nào chuyển về là bị chấn ngay. Nhưng rồi cũng may nhờ giời, khi thị trường hết đóng băng, ông bán đi một vài thứ, giãn được ít khoản nợ rồi cứ thế hồi sinh, ăn ra làm nên giải quyết hết nợ xấu.

Nợ xấu hay nợ khó đòi là các khoản nợ dưới chuẩn, có thể quá hạn hoặc chưa quá hạn nhưng bị nghi ngờ về khả năng trả nợ lẫn khả năng thu hồi vốn của chủ nợ, điều này thường xảy ra khi các con nợ đã tuyên bố phá sản hoặc đã tẩu tán tài sản. Nợ xấu gồm các khoản nợ quá hạn trả lãi hoặc gốc thường quá ba tháng căn cứ vào khả năng trả nợ của khách hàng để hạch toán các khoản vay vào các nhóm thích hợp.

Lý thuyết là vậy, nhưng nợ thế nào là xấu, hay xấu đến mức độ nào còn phụ thuộc vào cách đánh giá, nhận định của chủ nợ. Các ngân hàng thương mại VN hiện vẫn áp dụng cách thức phân loại nợ theo quyết định số: 493/2005/QĐ-NHNN để trích là lập dự phòng rủi ro tín dụng.

Nợ xấu không phải là một hiện tượng mới, thậm chí chúng ta đã từng có những thực tiễn sinh động cách đây 15 năm. Năm 1997, tập đoàn Minh Phụng do phát triển quá nóng đã mất khả năng thanh toán để lại một khoản nợ khổng lồ cho 6 ngân hàng thương mại (Incombank, Vietcombank, Eximbank...) khoảng 6.000 tỷ đồng.

Cho đến nay, đã hơn chục năm trôi qua, nhưng xung quanh việc xử lý món nợ xấu điển hình này vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Bằng cách khởi tố vụ án, dùng cách biện pháp hình sự để siết nợ nhưng những ngân hàng thương mại trong vụ Minh Phụng vẫn không thể thu hồi đủ số nợ xấu. Đó là chưa nói đến chuyện hậu quả xấu từ vụ án mang lại là hàng ngàn lao động không có việc làm. Trường hợp của đại gia như tôi vừa nhắc ở trên, ông đã thoát khỏi vòng lao lý và làm lại sự nghiệp vẻ vang, hoành tráng được xã hội tôn vinh.

Nếu có công ty mua bán nợ xấu

Trở lại trường hợp của vụ án Tăng Minh Phụng, theo thống kê của các cơ quan cảnh sát điều tra, đến đầu năm 1997, ngoài các nhà xưởng sản xuất về ngành may mặc, giày dép, các dây chuyền sản xuất hoàn chỉnh có tới hàng ngàn bộ máy may, tổng danh mục bất động sản của Minh Phụng có tới 169 biệt thự, nhà ở, văn phòng các loại; hệ thống nhà xưởng tập trung, kho tàng tại các khu công nghiệp có 78 đơn vị với diện tích trên 1,2 triệu m2; đất chuyên dùng có trên 2,6 triệu m2. Các tài sản trên phân bố khắp địa bàn TP. HCM và các tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Lâm Đồng...

Nếu có một công ty mua bán nợ, biết kinh doanh và khai thác các tài sản đảm bảo như nói ở trên thì việc thu hồi khoản nợ xấu là hoàn toàn có thể.

Có lẽ từ kinh nghiệm này nên mới đây, Ngân hàng Nhà nước dự kiến sẽ thành lập công ty mua bán nợ trong hệ thống ngân hàng với số nợ mua khoảng 100 nghìn tỷ đồng. Quá trình mua lại nợ xấu như một sự cần thiết tất yếu sau một giai đoạn tín dụng tăng trưởng nhanh trong bối cảnh kinh tế thế giới có những biến động bất lợi làm gia tăng nợ xấu.

Điều này với VN là khá mới mẻ nhưng với các nước trong khu vực là chuyện không mới. Việc xử lý nợ xấu của hệ thống tín dụng Việt Nam nếu thả nổi cho các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tất yếu sẽ phát sinh nhiều tác động không mong muốn. Bởi thế, mô hình công ty mua lại nợ mà Việt Nam đang hướng đến là một công ty tập trung do Nhà nước quản lý, thay vì là công ty tư nhân nhằm mua lại nợ xấu của các ngân hàng thương mại.

Như đã nói ở trên, khi nợ nần đã trở thành một vấn nạn của nền kinh tế, Nhà nước không thể đứng ngoài cuộc để mặc cho xã hội xử lý. Nắm trong tay công cụ quyền lực và tài chính là điều kiện cần thiết để công ty mua bán nợ đưa nợ xấu ra khỏi hệ thống ngân hàng một cách nhanh chóng.

Làm sạch nợ xấu như là điều kiện cần để làm lành mạnh hoá các tổ chức tài chính, đặc biệt là hệ thống các ngân hàng thương mại. Trên cơ sở đó, Chính phủ có thể đưa ra các điều kiện trong quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Điều mà dư luận quan tâm là, một công ty mua bán nợ trực thuộc Nhà nước sẽ được tổ chức thế nào để hoạt động có hiệu quả là một điều không dễ. Nếu quản lý không khéo sẽ có thể dẫn đến những tiêu cực trong hệ thống ngân hàng. Thêm vào đó, các tài sản mà các công ty này mua lại sẽ khó có được thanh khoản so với việc mua lại nợ từ các công ty mua bán nợ tư nhân. 

Theo Phan Thế Hải - VeF
Các bài khác:

Bí quyết "vượt bão" của các "ông lớn" Hàn Quốc

[Quản trị - Doanh Nghiệp] Trước cái chết của hàng loạt tập đoàn lớn trên thế giới, bộ 3 "gia đình trị" ở Hàn Quốc là Hyundai, LG, Samsung vẫn thu hút được khách hàng và tăng trưởng đều đặn nhờ những bí quyết riêng của mình.

Năm 2010, doanh thu của Hyundai đạt 145 tỷ USD, cao hơn cả GM, Ford hay Honda. Bất chấp khủng hoảng, sang đến 2011, tập đoàn đa ngành này vẫn tăng trưởng 20%. Riêng 3 tháng đầu năm nay, thương hiệu này đã bán được hơn một triệu xe, tăng 16,7% so với cùng kỳ năm 2011. Thu nhập ròng của Hyundai lên đến 2,16 tỷ USD.

Lượng xe tiêu thụ của Hyundai tăng mạnh trên toàn thế giới, đặc biệt là ở Mỹ. Bí ẩn đằng sau thành công đó là khả năng thu hút khách hàng tới showroom ngay trong thời suy thoái.

Tại Mỹ, Huyndai đã thành công nhờ chiến dịch marketing mạo hiểm: Khi khách mua xe trả góp bị mất việc,
hãng sẽ trả giúp trong 3 tháng. Sau đó, nếu người dùng vẫn không có khả năng chi trả, công ty mới thu hồi xe

Đơn cử, trong một nghiên cứu tại Mỹ, Hyundai ghi nhận 50% số người được hỏi từ bỏ ý định mua xe vì nguy cơ thất nghiệp trong tương lai. Theo đó, tập đoàn đưa ra một chiến thuật mạo hiểm. Đó là khi khách mua xe trả góp bị mất việc, hãng sẽ trả giúp trong 3 tháng. Sau đó, nếu người dùng vẫn không có khả năng chi trả, công ty sẽ thu hồi xe.

"Vẫn biết cách thức marketing đó vô cùng mạo hiểm, nhưng đó là chiến lược marketing hiệu quả nhất mà một công ty Hàn Quốc thực hiện tại Mỹ", tạp chí Time phân tích.

Một bí quyết nữa của Hyundai là tận dụng tối đa phương pháp "hỏi - đáp" để nâng cấp sản phẩm mà không cần đợi phiên bản kế tiếp. Tháng 9/2011, trong lễ giới thiệu mẫu Veloster tại Mỹ, một kỹ sư phản ánh, các nhà báo cảm thấy xe thiếu mô-men xoắn ở vòng tua thấp. Hai tuần sau, bộ phận nghiên cứu truyền động của Hyundai thiết kế lại trục cam, khắc phục hiện tượng trên.

"Không có gì phải đợi đến khi ra đời xe mới. Dù là khách hàng, nhà cung ứng linh kiện hay nhân viên đều có khả năng thay đổi sản phẩm", một kỹ sư của trung tâm công nghệ Hyundai Mỹ tiết lộ.

Bí quyết thành công của Samsung là áp dụng thuyết Sashimi
 - liên tục cung ứng sản phẩm "nóng" để bán với giá cao
Hiện, 3 tập đoàn "gia đình trị" khổng lồ là Hyundai, LG và Samsung chiếm tới gần 40% tổng thu nhập quốc dân của Hàn Quốc. Theo tạp chí Manager (Đức), năm 2011, với lãi ròng 14 tỷ USD, Samsung tiến triển khá thuận lợi.

Chính Giám đốc điều hành hãng Samsung, Yun Jong Yong, đã tiết lộ bí quyết thành công của họ. Đó là nhờ thuyết Sashimi - liên tục cung ứng sản phẩm "nóng" để bán với giá cao, trước khi nó trở thành "cá chết".


Ông ví von, khi những con cá đầu tiên được câu lên, nó rất đắt và được bán cho các nhà hàng sang trọng. Sau đó, lớp cá thứ hai có giá chỉ bằng một nửa và nhiều nhà hàng sử dụng nó làm thực đơn hơn. Đến lần câu thứ ba, thứ tư thì nó sẽ được coi là "cá chết" vì chẳng mấy người trả giá. Điều này đã được Samsung thể hiện rõ trên thực tế khi liên tục tung ra những sản phẩm đời mới, bán giá cao dù sau đó sức nóng cùng mức giá có thể hạ nhiệt nhanh chóng.

Với LG, sau khi thành công ở lĩnh vực sản xuất màn hình tinh thể lỏng, tập đoàn này tấn công các "đàn anh" ở Nhật Bản và đối thủ trong nước Samsung. LG hiện dựa trên hai trụ cột hóa học và điện tử.

Năm 2010, LG Electronics đạt doanh thu 48 tỷ USD, với các sản phẩm chính là tivi, đồ gia dụng và điện thoại di động. Năm 2011, con số này tăng lên mức 48,97 tỷ USD, lợi nhuận được cải thiện từ 153 triệu USD của năm 2010 lên 253 triệu USD.

Lội ngược xu hướng của nhiều hãng điện tử gia dụng hiện nay là cách làm mà LG áp dụng để tạo nên sự khác biệt. Trong khi hàng loạt doanh nghiệp chuyển sang sản xuất đồ thiết yếu vì kinh tế khó khăn, người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu thì tập đoàn này vẫn tập trung vào hàng công nghệ cao cấp dù giá đắt. Và nhờ thế, họ "sống khỏe" bất chấp khủng hoảng kinh tế, một điều tưởng như nghịch lý.

Một ví dụ là đầu năm 2012, LG Electronics tung ra thị trường Mỹ và Hàn một loạt các sản phẩm đi đầu về công nghệ hiện nay. Đó là robot hút bụi tự động, lò vi sóng "bắt bệnh" bằng smartphone... Hay như tủ lạnh có hệ điều khiển cảm ứng, sử dụng công nghệ máy nén tuyến tính thay cho động cơ thông thường để giảm điểm ma sát, giúp tiêu hao ít năng lượng và tăng tuổi thọ sản phẩm. Kế đó máy giặt không ồn với động cơ dẫn động trực tiếp gắn trực tiếp vào lồng giặt thay cho dây cuaroa, giúp chuyển động nhanh hơn...

Giá những sản phẩm trên theo đó cũng không hề "nhuốm màu" khủng hoảng kinh tế, với mức cao gấp 2-3 lần so với hàng gia dụng loại phổ thông tương ứng. Tuy nhiên, sức bán của chúng tại 2 thị trường Mỹ và Hàn Quốc vẫn cao gấp nhiều lần dòng hàng bình dân.

Tập trung cho công nghệ cao là bí quyết phát triển của LG
Ông Chang-hee HAN, Phó tổng giám đốc phụ trách marketing của LG Electronics cho biết, tập trung vào nhóm hàng công nghệ cao vẫn là hướng đi của hãng trong bối cảnh người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. "Sản phẩm tuy hơi đắt khi đầu tư nhưng tiết kiệm điện và độ bền cao nên có lợi cả quá trình lâu dài cho người sử dụng", ông nói.


Một lãnh đạo khác của tập đoàn này còn cho rằng, khi ngành điện tử đã phát triển đến một ngưỡng nhất định, một bộ phận người tiêu dùng đều sở hữu hàng gia dụng thông thường thì cần có "sức mạnh" để họ thay đổi.

"Nếu công nghệ vẫn giậm chân thì khách hàng chỉ mua mới khi đồ cũ hỏng. Cần có sản phẩm vượt trội để kích thị trường", ông nói. Thực hiện điều đó, LG đã đầu tư 37 trung tâm nghiên cứu, phát triển sản phẩm trên toàn thế giới với tiêu chí "sản xuất cho tương lai".

Không thể phủ nhận tài năng, nỗ lực của các tập đoàn trên, song thành công của họ còn nhờ may mắn khi Hàn Quốc đầu tư mạnh tài chính cho lĩnh vực nghiên cứu và hợp tác phát triển. Mục tiêu tiếp theo của đất nước này là công nghệ xanh và y tế.

Trong khi nhiều công ty lớn trên thế giới đều không tránh khỏi khủng hoảng, sự thành công của những tập đoàn "gia đình trị" trên được xem là đáng học hỏi. Theo Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, Hyundai, LG, Samsung đã trải qua nhiều bài học đắng cay và trưởng thành từ những kinh nghiệm quý báu sau mỗi lần "vấp ngã".

Điều ông đánh giá cao là họ đầu tư rất mạnh vào khoa học công nghệ. Kế đó là chế độ quản trị kinh doanh hiện đại và trách nhiệm rõ ràng đối với người điều hành. Ngoài ra, Tiến sĩ Doanh cho rằng những tập đoàn này còn may mắn khi kinh tế vĩ mô của Hàn Quốc tương đối ổn định. Nhờ vậy, họ không chịu những cú sốc quá lớn về tỷ giá, nợ xấu ngân hàng hay lãi suất ngân hàng cao.

"Doanh nghiệp Việt cũng có cơ hội làm được như vậy. Đầu tư có chiến lược, lâu dài vào khoa học công nghệ, quốc tế hóa nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh bằng chính sản phẩm chứ không phải mối quan hệ là chìa khóa vươn ra thế giới", Tiến sĩ Lê Đăng Doanh chia sẻ.

Theo Vnexpress

Thứ Tư, 6 tháng 6, 2012

Standard & Poor’s nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam

picture
[Kinh Tế Việt Nam] Hãng định mức tín nhiệm Standard & Poor’s vừa tuyên bố nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam lên ‘ổn định’ từ mức ‘tiêu cực’ trước đó.

Theo thông báo đề ngày 6/6 của Standard & Poor’s, tổ chức này duy trì điểm tín nhiệm nợ dài hạn của Việt Nam ở mức ‘BB-‘ và điểm tín nhiệm nợ ngắn hạn của Việt Nam ở mức ‘B’, với triển vọng của các điểm số này được nâng một bậc lên ‘ổn định’. Bên cạnh đó, xếp hạng tín nhiệm dài hạn của Việt Nam trong khối ASEAN được nâng một bậc lên mức ‘axBB+’ từ mức ‘axBB’ trước đó. Xếp hạng tín nhiệm ngắn hạn của Việt Nam trong khối ASEAN duy trì ở mức ‘axB’.

Standard & Poor’s cho biết, việc điều chỉnh triển vọng tín nhiệm cho Việt Nam phản ánh đánh giá của tổ chức này về sự suy giảm những rủi ro đối với ổn định kinh tế vĩ mô và tài chính ở Việt Nam. “Các yếu tố chủ chốt như tăng trưởng tín dụng, mức dự trữ ngoại hối và lãi suất đồng nội tệ đã được cải thiện trong 18 tháng qua”, báo cáo có đoạn viết.

“Chúng tôi kỳ vọng Việt Nam sẽ duy trì những cải thiện này khi mà Chính phủ Việt Nam đã thể hiện mục tiêu xem duy trì ổn định giá cả là một ưu tiên chính sách cao”, nhà phân tích tín nhiệm Kim Eng Tan của Standard & Poor’s phát biểu.

Cũng theo thông báo, định hạng tín nhiệm mà Standard & Poor’s dành cho Việt Nam hiện tại tiếp tục phản ánh nền kinh tế thu nhập thấp, tình hình tài khóa còn yếu kém, một khung chính sách tài chính và tiền tệ còn đang trong quá trình phát triển, cũng như khả năng khung chính sách còn đang phát triển của Việt Nam có thể làm suy yếu những chỉ báo về rủi ro nợ quốc gia. Trong khi đó, những yếu tố như mức độ thanh khoản vừa phải và mức nợ ròng nước ngoài ở mức thấp là những nhân tố hỗ trợ độ khả tin về nợ quốc gia của Việt Nam.

picture
Standard & Poor’s cho biết, việc điều chỉnh triển vọng tín nhiệm cho Việt Nam phản ánh
đánh giá của tổ chức này về sự suy giảm những rủi ro đối với ổn định kinh tế vĩ mô và tài chính ở Việt Nam.

Theo quan điểm của Standard & Poor’s, những rủi ro về bất ổn kinh tế vĩ mô và tài chính ở Việt Nam đã giảm ở một mức độ nào đó so với hồi đầu năm 2011. Chính sách tiền tệ thắt chặt mà Việt Nam thực thi kể từ đó có vẻ như đã cải thiện niềm tin vào quyết tâm của Chính phủ Việt Nam trong việc lập lại ổn định giá cả.

“Dòng vốn của cư dân chảy sang các tài sản ngoại đã chậm lại nhờ đó, cho phép tỷ giá đi vào ổn định và giải tỏa được sự thắt chặt thanh khoản mà các ngân hàng Việt Nam phải đối mặt”, nhà phân tích Tan phát biểu.

Tuy nhiên, Standard & Poor’s cũng cho rằng, rủi ro gia tăng bất ổn kinh tế vĩ mô ở Việt Nam vẫn còn đó. Trong bối cảnh Chính phủ Việt Nam chuyển sang lập trường mềm mỏng hơn với chính sách tiền tệ, thì những mối lo về cam kết đối với ổn định giá cả cũng trở lại. “Thực tế này có thể đảo ngược những chuyển biến tích cực gần đây. Sự suy giảm mạnh hơn dự kiến trong nhu cầu của thị trường bên ngoài là một rủi ro nữa có thể khiến những chỉ báo tín nhiệm của Việt Nam xấu đi”, thông báo nhận định.

Theo thông báo, triển vọng ‘ổn định’ dành cho điểm tín nhiệm của Việt Nam phản ánh quan điểm của Standard & Poor’s rằng, Việt Nam sẽ duy trì lập trường chính sách kinh tế thắt chặt phù hợp cho tới khi có những tín hiệu rõ ràng cho thấy bất ổn kinh tế vĩ mô đi xuống, bao gồm tốc độ lạm phát một con số trở nên bền vững. Điều này sẽ cho phép các chỉ báo tín nhiệm của Việt Nam duy trì ở mức hiện tại hoặc được cải thiện trong vòng 2-3 năm tới.

Việt Nam có thể bị Standard & Poor’s hạ điểm tín nhiệm nếu việc nới lỏng lập trường chính sách sớm dẫn tới sự suy giảm đáng kể đối với một trong số những chỉ báo tín nhiệm chủ chốt bao gồm tài khóa, nợ nước ngoài và kinh tế của Việt Nam. Ngược lại, Việt Nam sẽ được nâng điểm tín nhiệm nếu nền kinh tế Việt Nam trở lại với tốc độ tăng trưởng mạnh và bền vững cùng với sự lập lại của ổn định kinh tế vĩ mô. Những tín hiệu cho thấy Việt Nam có thể duy trì tốc độ tăng GDP đầu người thực tế trên 6% mỗi năm trong 5-10 năm tới, có thể dẫn tới kết quả được nâng điểm tín nhiệm.
Theo An Huy - VnEconomy

Các bài khác:

'Ông vua' thị trường ôtô Việt: Tôi muốn làm người tiên phong

[Marketing - Thương hiệu] Ngành công nghiệp ôtô Việt Nam sau hơn 15 năm vẫn giậm chân tại chỗ. TGĐ Trần Bá Dương CTCP Ôtô Trường Hải đang muốn thay đổi điều này với việc vạch ra chiến lược xây dựng chuỗi giá trị toàn cầu cho ngành ôtô.

Chu Lai, một địa danh thuộc huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, từng được bao phủ bởi một vùng cát trắng cằn cỗi, người dân sống chủ yếu dựa vào nghề nông và đánh bắt hải sản.

Tuy nhiên, gần 8 năm kể từ ngày chúng tôi có dịp viếng thăm Chu Lai lần đầu tiên, cảnh vật nơi đây đã thay đổi hoàn toàn với điểm nhấn là nhà xưởng của Khu Công nghiệp ôtô Chu Lai - Trường Hải trải rộng trên 500 ha trong Khu Kinh tế mở Chu Lai.

Người đặt nền móng cho kế hoạch xây dựng khu công nghiệp ôtô này là ông Trần Bá Dương, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Ôtô Trường Hải (Thaco). Năm 2011, ông đã đưa Thaco vượt qua Toyota trở thành đơn vị dẫn đầu thị trường ôtô Việt Nam về lượng xe bán ra với 29,3% thị phần. Không dừng lại ở đó, ông đang từng bước triển khai chiến lược xây dựng chuỗi giá trị toàn cầu với tham vọng đưa ngành công nghiệp ôtô Việt Nam thoát khỏi tình trạng giậm chân tại chỗ trong hơn 15 năm qua. Ông Dương cho biết, tính đến nay Thaco đã đầu tư hơn 9.000 tỉ đồng vào đây. NCĐT đã trao đổi với ông Dương xung quanh vấn đề này.


Tôi không bi quan, nhưng thực tế

Thaco đặt mục tiêu tổng sản lượng tiêu thụ xe năm nay giảm 2% so với năm 2011. Đây cũng là lần đầu tiên Công ty đưa ra chỉ tiêu tăng trưởng giảm. Ông có cho rằng mình hơi bi quan không?

Tôi vẫn lạc quan về thị trường ôtô trong nước, nhưng cũng phải có cái nhìn thực tế để đề ra chiến lược kinh doanh phù hợp. Tháng 4 vừa qua, Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã hạ dự báo tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm nay của Việt Nam xuống còn 5,6%, so với 5,9% của năm 2011. Tất nhiên, tăng trưởng kinh tế sụt giảm thì ngành sản xuất ôtô cũng sẽ phải giảm theo. Tổng lượng xe dự kiến bán ra trong năm nay của Thaco sẽ giảm 2% so với con số 32.474 xe của năm 2011. Chỉ tiêu này đã phản ánh nỗ lực của Công ty trong lúc kinh tế chưa hồi phục, nhất là khi so với mức sụt giảm dự kiến lên tới 20% của toàn ngành ôtô Việt Nam, theo dự báo của Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA).

20% là mức sụt giảm cao nhất trong 15 năm qua. Ông nghĩ gì về dự báo này?

Phân khúc mà tôi bi quan nhất chính là xe du lịch. Phân khúc này có thể sẽ giảm sản lượng bán 30-35% trong năm nay. Đối với Thaco, chỉ tiêu trong năm 2012 cho phân khúc xe du lịch sẽ giảm gần 17%, xuống còn 12.712 xe. Điều này cũng dễ hiểu vì sức mua tiêu dùng đang giảm xuống do kinh tế chưa hồi phục, cộng thêm vào đó là chính sách tăng thuế trước bạ và các khoản phí và thuế khác.


Tuy nhiên, trong nguy vẫn có cơ. Chúng tôi đã đưa ra mục tiêu gia tăng thị phần đối với phân khúc xe du lịch để lấy đà tăng trưởng cho những năm tới. Chiến lược gia tăng thị phần như thế nào thì tôi xin phép không tiết lộ.

Năm nay, Thaco vẫn đặt mục tiêu dẫn đầu về sản lượng ôtô tiêu thụ tại Việt Nam. Kế hoạch này sẽ được triển khai như thế nào?

Với chuỗi gồm 20 nhà máy tại Khu Công nghiệp Ôtô Chu Lai - Trường Hải, năm nay Thaco sẽ tiếp tục hoàn chỉnh chuỗi giá trị của mình bằng hệ thống khép kín từ sản xuất linh kiện, phụ tùng, lắp ráp sản phẩm, phân phối đến hệ thống bán sỉ và bán lẻ trực tiếp, dịch vụ hậu mãi.

Tháng 4 vừa qua, Thaco đã mua 51% cổ phần trong công ty xe chuyên dụng Hàn Quốc Soosung với giá 3,5 triệu USD. Theo đó, Soosung sẽ chuyển giao công nghệ và cung cấp các linh kiện chính yếu để Thaco sản xuất các dòng xe chuyên dụng tại Việt Nam trong tương lai. Chúng tôi cũng sẽ tăng cường hợp tác với đối tác Hyundai thông qua dự án đầu tư nhà máy sản xuất động cơ diesel 4 lít tại Chu Lai, với vốn đầu tư 104 triệu USD trong giai đoạn 1. Theo dự kiến, nhà máy sẽ được động thổ trong tháng 6 này. Các dự án tiếp theo gồm đầu tư nhà máy linh kiện nhựa và nhà máy sản xuất dây điện ôtô để phát triển mảng công nghiệp phụ trợ của Thaco.

Cảng Chu Lai - Trường Hải giai đoạn 1 có vốn đầu tư 345 tỉ đồng cũng vừa được khánh thành nhằm từng bước hoàn tất chuỗi giá trị từ nhà cung ứng đến sản xuất, kinh doanh và logistics. Về hệ thống phân phối, Thaco tiếp tục đầu tư theo hướng chuyên biệt hóa cho từng dòng sản phẩm thông qua hệ thống 14 cửa hàng giới thiệu sản phẩm và siêu thị ôtô mới trong cả nước.

Gần đây xuất hiện ngày càng nhiều cửa hàng trưng bày của Thaco. Đây có thể được hiểu ngầm là một động thái lấn sân sang bất động sản. Vậy Thaco đang lấn tới đâu trong chiến lược phát triển của mình?

Có thể gọi đây là chiến lược phát triển chéo nhằm tạo sự gia tăng lớn về tài sản cho Thaco. Hiện nay, chúng tôi chủ trương mua lại quyền sử dụng đất của các cửa hàng và siêu thị ôtô để phát triển quỹ đất và giảm chi phí thuê mặt bằng. Trong tương lai, giá trị gia tăng của các bất động sản này sẽ là một lợi thế không nhỏ cho việc định giá thương hiệu của chúng tôi. Đây cũng là chiến lược đầu tư khá thành công của một số công ty sản xuất và lắp ráp ôtô trong khu vực. Thaco cũng sẽ đẩy mạnh đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp và đô thị gồm cảng biển, kho ngoại quan, hệ thống dịch vụ cơ bản (nước, điện, gas…) để hoàn tất chiến lược xây dựng chuỗi giá trị ngành ôtô.

Đại hội cổ đông 2012 của Thaco không thấy đề cập đến kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO)?

Tình hình kinh tế vĩ mô từ 2010-2012 có nhiều biến động, cùng với những thay đổi về chính sách thuế và phí, đã tác động đến lĩnh vực sản xuất và kinh doanh ôtô trong nước. Vì vậy, kế hoạch IPO của Thaco sẽ được dời lại vào một thời điểm thích hợp hơn.

Ông có cho rằng cổ phiếu của Thaco trong tương lai sẽ đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư?

Tôi tin là vậy. Sức hấp dẫn của cổ phiếu Thaco đến từ 3 yếu tố chính: chiến lược kinh doanh chuỗi giá trị từ sản xuất tới phân phối; ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (Thaco được ưu đãi với mức 5% từ năm 2004-2012 và 10% từ 2013-2027) và đội ngũ lãnh đạo có tầm nhìn dài hạn.

Tôi muốn làm người tiên phong

Là người đề xuất chiến lược tham gia chuỗi giá trị toàn cầu thay vì cứ mãi theo đuổi giấc mơ về chiếc ôtô “Made in Vietnam”, xem ra ông muốn làm người tiên phong mở lối đi riêng cho ngành công nghiệp ôtô trong nước vốn vẫn đang bế tắc?

Tôi cho rằng nếu mong muốn có được một sản phẩm ôtô “Made in Vietnam” thì việc trước tiên là phải cân nhắc về độ lớn của thị trường. Mục tiêu chúng tôi nhắm đến là tham gia chuỗi giá trị toàn cầu thông qua hợp tác với các đối tác nước ngoài. Liên quan đến vấn đề này, tôi cho rằng khối ASEAN với việc hội nhập Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA) từ năm 2018 sẽ tiếp tục là thị trường màu mỡ đối với các nhà sản xuất ôtô Nhật Bản. Và tất nhiên họ sẽ bám rễ bằng cách mở thêm các cơ sở sản xuất tại đây.

Một quốc gia châu Á khác cũng có ngành công nghiệp ôtô mạnh là Hàn Quốc, nhưng chưa có nhiều cơ sở sản xuất tại các nước ASEAN. Vì vậy, chúng tôi đã quyết định bắt tay với Hyundai, nhà sản xuất ôtô lớn thứ 5 thế giới, với kỳ vọng nếu họ muốn thâm nhập thị trường ASEAN thì Việt Nam sẽ là cửa ngõ để họ đặt cơ sở sản xuất và xuất khẩu ra toàn khu vực.

Chiến lược này hẳn phải được xây dựng dựa trên tiềm năng phát triển của công nghiệp ôtô trong nước?

Mặc dù quá trình xây dựng và phát triển công nghiệp ôtô Việt Nam vừa qua còn nhiều điều bất hợp lý, nhưng tiềm năng tăng trưởng của ngành trong tương lai là có thể thấy rõ. Năm 2009, tổng giá trị sản phẩm của ngành đóng góp 1,41% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam, nhưng vẫn thấp hơn 4,1% của Trung Quốc. Tỉ lệ sở hữu ôtô trên đầu người ở Việt Nam năm 2009 là 10,5 xe/1.000 người, khá thấp so với 18 xe/1.000 người của Trung Quốc. Theo VAMA, tính đến năm 2013, tỉ lệ này của Việt Nam sẽ ở mức 13,5 xe/1.000 người, tương đương mỗi năm gia tăng khoảng 64.000 xe.

Năm 2011, tỉnh Quảng Nam đã đề xuất kế hoạch thành lập trung tâm lắp ráp và sản xuất ôtô quốc gia đầu tiên tại Chu Lai. Ý kiến của ông về việc thành lập trung tâm này?

Việc thành lập trung tâm lắp ráp và sản xuất ôtô quốc gia có tổng vốn đầu tư ban đầu dự kiến lên tới 500 triệu USD là nhằm khắc phục những bất hợp lý do thiếu tính tập trung trong chiến lược phát triển của công nghiệp ôtô. Việt Nam là quốc gia đi sau, nếu muốn tạo lợi thế cạnh tranh thì phải có tính tập trung cao trong quá trình phát triển ngành. Nếu Chu Lai xây dựng được một trung tâm sản xuất ôtô tập trung thì sẽ giảm thiểu được chi phí đào tạo nhân lực và đầu tư công nghệ nền của ngành. Tôi cho rằng đây là một ý tưởng khá táo bạo và hợp lý, có thể giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp ôtô Việt Nam.

Tôi không thích phô trương

Trước đây, ông thường xuyên từ chối tham gia các giải thưởng trong nước. Nhưng gần đây, ông đã quyết định tham gia vào Giải thưởng Bản lĩnh Doanh nhân Lập nghiệp và là 1 trong 5 doanh nhân đoạt giải thưởng này. Có phải ông thấy mình cần được nhớ tới chăng?

Nhiều công ty xem việc tham gia giải thưởng như một cách làm truyền thông và trước đây, Thaco cũng làm như thế. Sau này, tôi thấy việc ấy không cần thiết nữa. Tuy nhiên, Giải thưởng Bản lĩnh Doanh nhân lập nghiệp là một giải thưởng khá nghiêm túc, các tiêu chí đề ra cũng chính là những đòi hỏi khắt khe mà các doanh nhân thời đại ngày nay cần phải có. Tham gia sân chơi này là dịp cho tôi nhìn lại doanh nghiệp của mình trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Thuật lãnh đạo của ông đối với hơn 7.000 nhân viên hiện nay như thế nào?

Đối với tôi, lãnh đạo phải là người biết cho những gì nhân viên muốn nhận, nhưng cũng biết sử dụng biện pháp mạnh để đủ sức răn đe khi cần thiết. Cái “được” và cái “sợ” từ cả hai phía phải được xây dựng trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và hoàn toàn không nên tùy hứng theo cảm xúc. Nhân lực là vốn liếng quý báu của doanh nghiệp, thậm chí còn trên cả vốn liếng tài chính. Vậy nên, tôi luôn nhắc mình phải quản lý nguồn vốn đó một cách thông minh và hiệu quả nhất.

Ông ngưỡng mộ ai nhất?

Có lẽ mẹ tôi là người đã có ảnh hưởng rất lớn đến tôi, bởi nghị lực và niềm đam mê của bà. Bà đã giúp anh em chúng tôi hiểu được rằng ước mơ, nếu khéo biết gieo, sẽ nảy mầm. Từ cái thời nghèo khổ nhất với đôi vai gầy yếu, bà đã gánh vác được những trách nhiệm tưởng chừng như không thể. Đó là khi gia đình chúng tôi mất đi người cha; một mình bà đã vất vả nuôi dưỡng anh em chúng tôi để chúng tôi có được những thành công như ngày hôm nay. 
------------------------------------------------------------------------
Những cột mốc Trường Hải 
  • 1997: Thành lập Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Ôtô Trường Hải với số nhân viên chỉ khoảng 20 người (hiện nay tổng số cán bộ công nhân viên đã lên tới hơn 7.000 người).
  • 1998: Thành lập Văn phòng Đại diện tại TP.HCM, nơi được xem là thị trường lớn nhất của cả nước về ôtô nhằm mở rộng thị phần.
  • 2001: Thành lập Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Ôtô Trường Hải I, là doanh nghiệp đầu tiên ở Việt Nam đầu tư xây dựng một nhà máy lắp ráp ôtô với diện tích 4 ha, tổng vốn 70 tỉ đồng tại Khu Công nghiệp Biên Hòa 2 để mua linh kiện của Hàn Quốc về lắp ráp các loại xe tải nhẹ.
  • Tháng 9.2001, sản phẩm đầu tiên của dòng xe tải nhẹ được xuất xưởng mang tên Trường Hải.
  • 2003: Khởi công xây dựng Khu Liên hợp sản xuất và Lắp ráp Ôtô Chu Lai - Trường Hải tháng 3.2003.
  • Trong năm 2002 và 2003, Công ty đã đầu tư xây dựng hệ thống chi nhánh, đại lý phân phối khắp cả nước, đưa doanh số tăng lên 1.000 tỉ đồng/năm.
  • 2004: Thành lập Công ty Tàu biển Chu Lai - Trường Hải với 2 chiếc tàu Truong Hai Star I và II, để chủ động vận chuyển vật tư, thiết bị từ nước ngoài nhập về để sản xuất và lắp ráp ôtô.
------------------------------------------------------------------------
Theo Nhipcaudautu
Bài đọc thêm:

Công nghiệp ô tô Việt: Thất bại toàn diện

Thứ Ba, 5 tháng 6, 2012

Nhân lực trẻ và giấc mơ 100 tuổi của DN

[Quản Trị - Doanh Nghiệp] Nguồn nhân lực trẻ chính là thước đo chính xác khả năng phát triển dài hạn của công ty, hay nói cách khác là hiện thực hoá ước mơ 100 tuổi của doanh nghiệp.

Tác giả bài viết đã trao đổi rất nhiều với một CEO hàng đầu tại Việt Nam trong ngành du lịch và khách sạn. Công ty của anh rất thành công, nhưng anh luôn khiêm nhường và tâm sự về giấc mơ lớn nhất là xây dựng doanh nghiệp 100 tuổi.

Thực hiện điều đó là rất khó đối với giới doanh nghiệp Việt Nam. Năm 2011 và 2012 đã và sẽ chứng kiến nhiều gương mặt đại gia trong các ngành kinh doanh khác nhau trốn nợ, nợ thuế nhà nước, hoạt động cầm chừng.

Câu chuyện giấc mơ 100 tuổi doanh nghiệp càng trở nên quan trọng và cấp bách. Một doanh nghiệp khi ra đời, mục tiêu đầu tiên là tồn tại. Sau khi phát triển theo thời gian, các mục tiêu của doanh nghiệp sẽ chuyển dần sang doanh thu, lợi nhuận, thị trường và quy mô kinh doanh. Nhìn nhận lại, trong doanh nghiệp Fortune 500 cách đây 30 năm trên thế giới, có bao nhiêu doanh nghiệp tồn tại tới ngày hôm nay?

Có thể nói giấc mơ 100 tuổi của doanh nghiệp chính là giấc mơ quan trọng và lâu dài nhất trong mỗi tâm trí của người CEO. Công ty có tồn tại dài lâu thì thị phần, doanh thu và lợi nhuận mới có thể bền vững và phát triển. Thời gian là yếu tố thách thức và khó khăn nhất mà bất kỳ người CEO nào cũng phải vượt qua.

Với kinh nghiệm lâu năm trong ngành nhân sự và đào tạo phát triển con người, tác giả nhận thấy nguồn nhân lực trẻ chính là thước đo chính xác khả năng phát triển dài hạn của công ty, hay nói cách khác là hiện thức hoá ước mơ 100 tuổi của DN.

Lý do đầu tiên tại sao nguồn nhân lực trẻ lại quyết định tới khả năng thành công lâu dài của công ty, đây là bài toán về quy mô. Chiến lược phát triển nhân lực của công ty có thể là mua hoặc xây. Chiến lược mua chỉ phù hợp với các công ty có quy mô nhỏ hoặc trong những giai đoạn cấp bách, doanh nghiệp có thể triển khai chiến lược mua nhân sự. Công ty phát triển lớn về quy mô, địa bàn hoạt động sẽ cần rất nhiều nhân sự tại các cấp độ.

Chiến lược mua nhân sự chắc chắn không phù hợp do chi phí rất lớn, rủi ro trong việc tiếp nhận người. Một điểm yếu ít khi các công ty Việt Nam nhận thức đó là khi mua nhân sự, chúng ta đã mua cả điểm mạnh và điểm yếu của các nhân sự này.

Chi phí chỉ là yếu tố bề nổi, văn hóa chính là yếu tố quan trọng để quyết định xây nhân sự. Văn hóa chính là yếu tố vô hình ràng buộc và kết dính toàn bộ nhân viên trong khi hoạt động. Một trưởng chi nhánh tại Long An đi lên từ nhân viên trong công ty chắc chắn sẽ thúc đẩy văn hóa công ty tốt hơn là một người chuyển từ công ty khác về. Đảm bảo xây dựng nhân lực trẻ đó chính là xây nền tảng bền vững cho công ty phát triển.

Lý do thứ hai khiến các công ty Việt Nam thường phản đối việc tuyển dụng nhân viên trẻ là năng suất lao động kém và khả năng thích nghi không tốt. Điều đó là hiển nhiên, nhưng tại sao các công ty và tập đoàn đa quốc gia rất thành công trong việc tuyển dụng và phát triển nguồn nhân lực trẻ Việt Nam?

Sự khác nhau đó là cách tiếp cận trong việc quản trị doanh nghiệp. Các doanh nghiệp nước ngoài xây dựng hệ thống quản trị một cách rõ ràng và khoa học. Cơ cấu và quy trình của họ rất cụ thể. Dựa trên các yêu cầu công việc trên hệ thống quản lý, công ty sẽ xác định rất rõ yêu cầu cụ thể với nhân sự. Các yêu cầu nhân sự được quy hoạch từ vị trí thấp nhất, từ nhân viên trẻ mới vào cho tới vị trí cấp cao giám đốc. Nói cách khác, vị trí công việc được thiết kế đúng người, đúng việc. Các công ty phát triển bền vững sẽ có hệ thống quản trị tương tự như vậy và họ sẽ tập trung việc tuyển dụng các nhân lực trẻ. Các nhân lực trẻ sẽ được đào tạo, lựa chọn và đẩy dần lên khi họ chứng minh thỏa mãn được yêu cầu công việc ở các vị trí kế tiếp. Các nhân viên sẽ luôn luôn có hai lựa chọn: ở lại vị trí hiện tại, chuyển công ty hay đi lên tiếp các vị trí cao hơn. Trái lại các công ty phát triển bền vững, các công ty khác thông thường xây dựng hệ thống quản lý không có cơ cấu và quy trình rõ ràng.

Đối với mô hình này, công ty sẽ đòi hỏi người nhân viên phải có rất nhiều kỹ năng, trình độ vì họ sẽ phải đối đầu với một tập hợp các công việc khác nhau về bản chất. Quy trình giữa các phòng ban không rõ ràng dẫn tới người nhân viên cần phải có kỹ năng thương thảo. Mặc dù nếu công ty thiết kế quy trình phối hợp tốt, nhân viên sẽ không cần phải có kỹ năng thương thảo tốt như vậy.

Lý do quan trọng thứ ba của phát triển nguồn nhân lực trẻ đó chính là các vị trí chủ chốt trong công ty luôn luôn cần phải có những người kế cận. Theo nghiên cứu tại Mỹ, lựa chọn CEO kế cận là nhiệm vụ quan trọng nhất của CEO hiện tại. Một công ty ước mơ một trăm tuổi không thể nào tồn tại nếu như không có 2-3 thế hệ CEO toàn tâm toàn ý giống như nhau. Cũng theo thống kê trên thế giới và Việt Nam, việc tuyển chọn CEO từ bên ngoài vào không phải là một giải pháp tốt. Có rất nhiều lý do để cho một CEO từ bên ngoài vào thất bại sau một thời gian ngắn. Như vậy việc tuyển chọn CEO nội bộ là một việc quan trọng và bắt buộc phải làm.

Để có được một CEO kế cận, ít nhất trong công ty phải có 3 ứng cử viên. Suy nghĩ một cách kế tiếp, để có 3 ứng cử viên này thì ít nhất sẽ phải có 9 người ứng viên tiềm năng để thay thế. Trên cách tiếp cận như vậy, công ty muốn thay thế CEO ít nhất phải có vài chục cấp quản lý tiềm năng tại 2-3 cấp quản lý như khối, phòng ban, bộ phận mới có thể tìm được người CEO kế cận trong công ty.

Lý do quan trọng thứ tư chính là lực lượng lao động trẻ đóng vai trò quyết định thành công của công ty trong ngắn hạn. Điều đó có thể là một nghịch lý nhưng chính xác. Theo tư duy hệ thống, năng lực công ty được đo bằng năng lực cấp cao, năng lực cấp trung và năng lực nhân viên thừa hành. Theo lý thuyết hệ thống, năng lực không phụ thuộc vào yếu tố mạnh nhất - CEO mà phụ thuộc vào năng lực yếu nhất - các bạn nhân viên trẻ. Trên thực tế, các công ty đều có CEO và các nhà quản lý cao rất giỏi. Tuy vậy, các chiến lược và kế hoạch kinh doanh đề ra thường không thực hiện như mong muốn của họ do năng lực triển khai của nhân viên cấp dưới không được hoàn hảo. Chính vì lý do này, các công ty phải nhìn nhận việc phát triển lực lượng lao động trẻ là bắt buộc chứ không phải là chọn lựa làm hay không làm tại công ty.

Lý do quan trọng thứ năm của lực lượng lao động trẻ là nguồn tri thức mới và năng lực sáng tạo trong công ty. Theo nghiên cứu tại Mỹ, các ngành công nghệ mới, kiến thức sẽ lạc hậu trong vòng 18-24 tháng. Nhân lực trẻ là yếu tố duy nhất làm giàu nhanh chóng nguồn tri thức và kiến thức mới trong công ty. Ngoài ra, nhân viên trẻ là nguồn quan trọng để duy trì sự sáng tạo và thay đổi trong cả công ty.

Lý do quan trọng cuối cùng là nếu triển khai tốt việc phát triển nhân lực trẻ sẽ giúp công ty tiết kiệm tối đa chi phí quản lý và vận hành. Theo lý thuyết phát triển nhân lực, mỗi cá nhân sẽ phát triển tới một mức nào dó về khả năng làm việc. Như vậy, các nhân viên hiện tại nói chung đều rất khó có thể phát triển tiếp. Năng lực và khả năng làm việc của họ không thay đổi nhiều. Đứng ở quan điểm chi phí, công ty đang trả giá cao cho những lao động không phát triển tiếp theo thời gian. Khi tuyển nhân viên trẻ, công ty sẽ được hưởng lợi khi giúp nhân viên trẻ xây dựng rất nhanh năng lực làm việc của các bạn. Các nhân viên trẻ này sẽ là áp lực với các nhân viên hiện tại không có năng lực phát triển tiếp. Họ sẽ là lực đẩy mạnh mẽ nhằm thay thế các nhân viên hiện tại không có khả năng phát triển tại công ty với chi phí thấp hơn nhiều. Lý do chính tại sao các công ty Việt Nam không thể áp dụng được cách tiếp cận này bởi vì các công ty Việt Nam có cách tiếp cận sai về đào tạo và hệ thống đào tạo.

Đúc kết lại, hãy nhìn từ thực tế câu lạc bộ nổi tiếng Manchester United. Alex Ferguson luôn luôn có các lực lượng cầu thủ trẻ chất lượng cao để chinh phục các danh hiệu trong làng bóng đá. Các triết lý nói trên đã được Ferguson thực hiện hoàn hảo để đảm bảo MU luôn luôn tồn tại trên đỉnh cao với chi phí và hiệu quả đáng khâm phục. Cũng nhìn một câu lạc bộ khác đó la Barcelona. Các cầu thủ trẻ như Messi là câu trả lời làm sao chúng ta có thể có những ngôi sao với chi phí tốt nhất - hãy đào tạo, tin tưởng và giao trọng trách cho các cầu thủ trẻ.

Các CEO của các công ty Việt Nam trước khi phàn nàn cầu các nhân viên trẻ tại công ty yếu kém thì có lẽ họ nên tự hỏi họ có năng lực quản trị và tâm huyết trong công tác phát triển nhân viên trẻ như Alex Ferguson hay không.

Chúng ta không thể có thành công bền vững lâu dài thông qua các nhân tài ươm trồng ở nơi khác và thu hoạch về. Một CEO có đẳng cấp là người có khả năng ươm trồng, phát triển, thu hoạch và chuyển giao trách nhiệm trong tương lai từ những nhân tài mình ươm mầm hôm nay.

Theo Vũ Tuấn Anh - VeF
Bài đọc thêm:

Tháng 6 nhạy cảm: Ồn ào soi ngân hàng sáp nhập

[Kinh Tế Việt Nam] Sau đoạn đầu tái cơ cấu, tháng 6/2012 là một thời điểm nhạy được xem khởi đầu cho giai đoạn tiếp theo. Cũng như lần trước, dư luận lại ồn ào soi xem những cái tên nào tiếp theo trong bản danh sách phải sáp nhập, mua bán để tái cơ cấu.

Thời điểm nhạy cảm

Mới đây, tại Hội nghị giữa kỳ với các nhà tài trợ cho Việt Nam năm 2012, ông Lê Minh Hưng- Phó Thống đốc NHNN một lần nữa nhấn mạnh, quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng đang được triển khai quyết liệt, đảm bảo tiến độ. Trong 6 tháng cố gắng xử lý dứt điểm các ngân hàng yếu kém...

Ông Hưng nhấn mạnh, như Thống đốc NHNN đã khẳng định tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5, NHNN sẽ sớm báo cáo Chính phủ Đề án xứ lý nợ xấu trong hệ thống ngân hàng để khơi thông nguồn vốn. Đồng thời trong 6 tháng cố gắng xử lý dứt điểm các ngân hàng yếu kém.

Như vậy, tháng 6 lại được nhắc đến như một thời điểm đầy trông đợi và nhạy cảm trong các quyết định điều hành và tái cơ cấu ngân hàng.

Trong khi đó, hầu hết các ngân hàng và đang hướng đến tháng 6 khi Ngân hàng Nhà nước rà soát lại chất lượng theo các tiêu chí để "xét lại" tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng đã được giao từ đầu năm.

Tuy nhiên, có vẻ như chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đã không còn là mối quan tâm hàng đầu hiện nay mà một lần nữa các chỉ số hoạt động an toàn nếu được đưa ra sẽ tiếp tục nhắc lại những tên tuổi yếu kém vốn đã be bét và gần như chắc chắn chưa thể sớm thoát ra khỏi "vũng lầy'.

Vì thế, "xét lại" lần này như một chuyên gia từ Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia là thêm một yêu cầu thúc đẩy tái cơ cấu. Nếu Ngân hàng Nhà nước làm ngiêm thì các ngân hàng này khó có thể trì hoàn. Vị chuyên gia này cho biết, sau các thương vụ đầu tiên, lộ trình này có vẻ đang chậm lại. Vì thế, kết quả việc xem xét lại chất lượng ngân hàng lần này phải được sử dụng để gây sức ép.

"Đơn giản là Ngân hàng Nhà nước hay đúng hơn là Chính phủ đã tốn rất nhiều tiền bạc và sức lực để hỗ trợ và duy trì để rồi các ngân hàng yếu kém tiếp tục tục tồn tại như một nguy cơ cho toàn hệ thống".

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã công bố Dự thảo thông tư hướng dẫn việc tổ chức lại tổ chức tín dụng. Đây được xem là cơ sở quan trọng để tạo thêm thuận lợi thúc đẩy quá trình tái cơ cấu hệ thống.

Việc tổ chức lại tổ chức tín dụng được hướng dẫn tại dự thảo thông tư bao gồm việc sáp nhập, hợp nhất, thay đổi hình thức pháp lý của tổ chức tín dụng. Theo đó, các hình thức sáp nhập tổ chức tín dụng được xác định ở 5 trường hợp gồm: ngân hàng, công ty tài chính sáp nhập vào một ngân hàng; công ty tài chính sáp nhập vào một công ty tài chính; công ty cho thuê tài chính sáp nhập vào một công ty cho thuê tài chính; quỹ tín dụng nhân dân sáp nhập vào một quỹ tín dụng nhân dân; tổ chức tài chính vi mô sáp nhập vào một tổ chức tài chính vi mô.

Ngoài ra dự thảo cũng xác định cụ thể nhiều trường hợp và hướng dẫn chi tiết vực thực hiện các hình thức chuyển đổi hình thức pháp lý của tổ chức tín dụng.

Ngoài 2 Thông tư trên còn có các Thông tư quan trọng khác như: Thông tư quy định điều kiện, hồ sơ, thủ tục thành lập, thay đổi tên, địa điểm và chấm dứt hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện , đơn vị sự nghiệp của NHTM và tổ chức tín dụng phi ngân hàng...

Với diễn tiến này, có vẻ như khẳng định của Phó Thống đốc Lê Minh Hưng, sau vụ sáp nhập SCB, hiện nay, Tổ giám sát và các Vụ, Cục của NHNN đang tích cực phối hợp với SCB xây dựng phương án tái cơ cấu ngân hàng hợp nhất này ở giai đoạn tiếp sau hợp nhất. 6 NHTMCP yếu kém khác cũng được NHNN kiểm soát chặt chẽ và các NH này cũng đang tích cực xây dựng phương án tái cơ cấu trình NHNN phê duyệt.

Ai dám bước ra ánh sáng?

Khác với những con số ước chừng 5 - 8 hay "mươi" ngân hàng yếu kém như trước đây. Ngân hàng nhà nước đã chỉ rõ con số 6 ngân hàng phải tái cơ cấu. Mặc dù tên tuổi các ngân hàng vẫn chưa công khai.

Như một phép loại suy, ngoài những tên tuổi lớn, những ngân hàng nhỏ những đã khẳng định thì những cái nhìn đang hướng đến những ngân hàng khá im tiếng, có những sự cố trong hoạt động kinh doanh như vi phạm các quy định của Ngân hàng Nhà nước, bị nghi ngờ về thanh khoản, chậm đại hội cổ đông.

Liên hệ lại thời điểm hồi đầu năm, khi các các ngân hàng trong nhóm 1 và 2 đều "lên tiếng khoe" văn bản phân loại chỉ tiêu tín dụng. Ai cũng biết, đây là một cách khẳng định vì, chỉ tiêu này không vô cớ mà phân loại, căn bản nó được "xét" trên sức khoẻ của ngân hàng qua "khám" bệnh các bộ phận như: tổng tài sản thực còn so với sổ sách, vốn chủ sở hữu thực còn so với vốn điều lệ, chất lượng tài sản, nợ xấu khó đòi.


Vì thế, trên các diễn đàn và báo chí gần đây đã soi đến những cái tên khá "im tiếng" như: NaviBank (NHTM CP Nam Việt), Habubank (ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội), NH TMCP Đại Tín (Trustbank), GPBank (ngân hàng TMCP Dầu khí Toàn cầu), Tien Phong, WesternBank (Ngân hàng TMCP Phương Tây), Saigonbank (ngân hàng Sài Gòn Công Thương), SCB (ngân hàng TMCP Sài Gòn), Việt Nam Tín Nghĩa...

Nếu tính 3 ngân hàng đã sáp nhập đợt 1 là cổ phần Sài Gòn, Đệ Nhất và Việt Nam Tín Nghĩa thêm hai ngân hàng chủ động tái cơ cấu là Tienphongbank và Habubank, phương pháp loại trừ cũng đã cho ra những cái tên nhiều khả năng trong đợt tới.

Thậm chí, những thông tin đồn ra ngoài còn có cả những vấn đề như: ngân hàng P đã từng bước đầu tham khảo chuyện mua bán với ngân hàng H nhưng tự nhiên đến nay mọi việc đang tạm dừng; hay ngân hàng T đang bàn thảo việc sáp nhập với một đối tác phi ngân hàng nhưng rất có thực lực ở phía Bắc...

Hơn thế, trong khi câu chuyện về Ông Trầm Bê, Lê Hùng Dũng và Nguyễn Đức Kiên trong thương vụ Eximbank thâm nhập vào ACB đang nóng thì một đại gia vốn nổi tiếng trong giới đầu tư. BĐS, KCN và hiện đang là chủ tịch một ngân hàng cũng đã được nhắc đến khi cùng với những nhà đầu tư thân cận khác có vai trò trong một ngân hàng thuộc nhóm dưới.

Cũng như lần trước, mọi đồn đoán đều không được xác nhận và chỉ khi những vụ mua bán sáp nhập được công bố thì có vẻ mọi việc mới vỡ ra. Điều này có thể liên hệ tới trường hợp SHB và Habubank vừa qua.

Nhưng cũng từ các vụ sáp nhập đã diễn ra, có vẻ thông tin tái cơ cấu dù rất được quan tâm nhưng không đến nỗi nguy hiểm như các cơ quan nhà nước lo ngại. Thực tế, những vụ sáp nhập đều diễn ra suôn sẻ và ổn định. Các ngân hàng yếu kém đang trong quá trình cơ cấu lại, huy động vốn vẫn không bị sụt giảm. Sự trở lại của các khoản tiền gửi mới cho thấy niềm tin của công chúng vào quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng đã được duy trì ổn định ngay từ giai đoạn đầu.

Chính vì thế, bên cạnh lo ngại về chậm trễ của tái cơ cấu ngân hàng sau những bước đi đầu tiên, WB cho rằng, một trong những biện pháp cần thiết là WB là phải tăng cường minh bạch và công khai thông tin. Song hiện vẫn còn nhiều hạn chế trong việc giảm thiểu rủi ro và tác động tiêu cực do thiếu thông tin.

Và như thế, có lẽ chẳng ai dám bước ra ánh sáng để công khai tiến trình tái cơ cấu của mình. Có thể những ông chủ ngân hàng sẽ lợi dùng tình trạng này để kéo dài thời gian thực hiện chủ trương tái cơ cấu để bảo vệ quyền lợi của mình, lợi dụng chính sách hỗ trợ thậm chí quay ra "làm giá" với các nỗ lực tái cơ cấu kể cả cơ quan nhà nước.

Chính vì thế, như để giải thích cho lo ngại chậm trễ của mình, đại diện WB khuyến cáo tình trạng nhóm lợi ích đang nổi lên như một lực cản đối với tái cơ cấu ngân hàng do tình trạng sở hữu chéo vẫn còn phổ biến mặc dù NHNN đã ban hành các quy định nhằm hạn chế tác động tiêu cực từ các bên có liên quan khác nhau đối với các quyết định tái cơ cấu một tổ chức tín dụng

WB cho rằng, có nhiều khó khăn thách thức để thực hiện kế hoạch tái cơ cấu một cách thành công. Nhưng nếu như các tổ chức tài chính yếu kém và hoạt động không hiệu quả không được khuyến khích rút lui một cách hợp lý thông qua mua bán và sáp nhập hoặc phá sản có kiểm soát, thì họ sẽ tiếp tục làm cho cả hệ thống yếu theo. Tất nhiên, khi nguy cơ chưa bị loại bỏ thì rủi ro tăng lên rất nhiều.

Theo Lê Khắc - VeF
Các bài khác:

Bí quyết kinh doanh của “vua chuối”

Samuel Zemurray là Sam “vua chuối”  
[Quản Trị - Doanh Nghiệp] Bạn bè và đối thủ của Samuel Zemurray đều gọi ông là Sam “vua chuối”. Ông đã khởi nghiệp từ việc buôn chuối chín, thứ làm nản lòng các thương nhân hoa quả cỡ bự vì chuối chín dễ dàng trở thành món hàng đổ đi nếu bán không kịp.

Với nguyên tắc “một đốm, chuối sắp chín; hai đốm, chuối đã chín”, các nhà buôn chuối bỏ hàng đống chuối chín khổng lồ tại cảng. Ở đó, đống chuối chỉ có nước chờ thối rữa hoặc bị đẩy xuống biển.

Vào khoảng năm 1895, Sam, một người Nga nhập cư trẻ tuổi, đã lần đầu nhìn thấy đống chuối chín bị bỏ ở cảng Mobile, bang Alabama. Và ông đã tìm thấy cho mình một cơ hội. Đối với một người lớn lên trong một trang trại lúa mì tồi tàn ở Bessarabia, đống chuối chín này đúng là một đống của. Đem chuối này đi bán, đến năm 1903, ông đã trở thành một nhà buôn cỡ nhỏ, với tài sản 100.000USD trong nhà băng.

Kể từ đó, Sam bắt đầu buôn cả chuối ương lẫn chuối chín. Vào năm 1909, ông tới Honduras, bỏ tiền mua và cho phát quang một diện tích rừng nguyên sinh lớn để trồng chuối. Sau đó, ông dùng một đội lính đánh thuê từ New Orleans lật đổ chính phủ Honduras và thành lập một chính phủ mới thân thiện với ông hơn. Sam thành lập một công ty chuối chất lượng cao tại đây và cuối cùng đã thâu tóm được một hãng hoa quả lớn có tên United Fruit vào tháng 12/1932. Cho tới khi qua đời vào năm 1961 trong dinh thự tư nhân lớn nhất ở New Orleans, Sam đã trải qua những công việc bao gồm thợ vận chuyển, người chăn bò, nông dân, thương nhân, nhà hoạt động chính trị, nhà cách mạng, nhà từ thiện, và giám đốc điều hành (CEO).

Nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp kinh doanh của Sam “vua chuối”, tờ Wall Street Journal đã rút ra một số bài học đã đưa ông tới “mỏ vàng” từ đống chuối sắp thối rữa.

1. Tự mình xem xét mọi việc

Khi Sam quyết định trở thành một chủ trang trại chuối ở Honduras, ông đã chuyển tới sống trong rừng. Ông tự tay trồng chuối, đi xem từng vị trí trên cánh đồng chuối và xếp chuối lên thuyền. Ông tin rằng, đây là lợi thế lớn của ông so với các sếp của United Fruit, hãng chuối lớn nhất thời đó mà ông đang cạnh tranh. United Fruit lớn hơn công ty của Sam, nhưng được điều hành từ một văn phòng ở tận Boston. Sam thì khác, ông gắn với cánh đồng chuối, hiểu các công nhân của mình đang nghĩ gì, tin gì và sợ hãi điều gì.

2. Đừng tìm cách phức tạp hóa vấn đề

Vào cuối những năm 1920, United Fruit và công ty của Sam cạnh tranh nhau để giành quyền mua một mảnh đất màu mỡ nằm giữa biên giới Honduras và Guatemala. Mảnh đất này có hai chủ sở hữu, một ở Honduras và một ở Guatemala. Trong khi United Fruit thuê luật sư, tiến hành điều tra nhằm xác định xem đâu là chủ sở hữu thực sự của mảnh đất, thì Sam làm rất đơn giản: ông mua mảnh đất hai lần, mỗi lần từ một chủ sở hữu. Một vấn đề đơn giản nên được giải quyết đơn giản.

3. Tự mình tìm hiểu thực tế

Vào thập niên 1930, United Fruit khốn đốn vì đại suy thoái, với giá cổ phiếu giảm từ 100 USD/cổ phiếu xuống còn hơn 10 USD/cổ phiếu. Trong nỗ lực tìm kiếm một kế hoạch nhằm thay đổi cục diện tình hình, lãnh đạo của hãng này tham vấn các chuyên gia và nhà kinh tế, rồi nghiên cứu các báo cáo. Sam lúc này đã là cổ đông lớn nhất của United Fruit và cũng muốn có câu trả lời cho những vấn đề tương tự. Nhưng thay vì hỏi chuyên gia, ông đi tới tận bến tàu của New Orleans, tìm hiểu tình hình thông qua các thuyền trưởng và các nhà buôn hoa quả. Đó là những người hiểu tình hình thực tế.

Chuối được làm sạch tại một trang trại ở Belize

Sam đã phát hiện ra nhiều điều. Chẳng hạn, các thuyền trưởng chở chuối đã được yêu cầu đi qua Vịnh Mexico với tốc độ chỉ bằng một nửa nhằm tiết kiệm nhiên liệu. Ông cũng được biết, trong thời gian mấy ngày kéo dài thêm trên biển đó, một phần lớn lượng chuối trên tàu chuyển từ ương sang chín. Một trong những mệnh lệnh đầu tiên của Sam khi ông tiếp quản United Fruit vào năm 1932 là không được giảm tốc độ và giảm quãng đường đi lòng vòng. Trong vòng 6 tháng sau đó, giá cổ phiếu của United Fruit đã phục hồi liên tục và đạt mức 50 USD/cổ phiếu.

4. Tiền mất có thể kiếm lại được, nhưng uy tín thì một đi không trở lại

Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp, Sam hợp tác với United Fruit. Công ty lớn này hứa sẽ hỗ trợ tài chính và giúp Sam phân phối sản phẩm. Đổi lại, Sam cho họ sử dụng các con tàu chở hàng của ông. Một năm nọ, khi công nhân trồng chuối ở Nicaragua đình công và phong tỏa các dòng sông ở nước này, United Fruit đã phá vỡ thế phong tỏa này bằng các con tàu của Sam. Do logo công ty của Sam được in bằng chữ lớn ở thành tàu, nên Sam đã trở thành cái tên bị căm ghét ở Nicaragua. Đó là một trong những chuyện khiến Sam quyết định “giải tán” mối quan hệ đối tác với United Fruit, cho dù ông đã phụ thuộc khá nhiều vào nguồn tài chính của công ty này. Với Sam, một người không kiểm soát được tên tuổi và hình ảnh của mình sẽ chẳng có thứ gì.

5. Nếu bị hoài nghi, hãy làm việc gì đó

Khi Sam tiếp quản United Fruit vào năm 1932, công ty này sắp sửa sụp đổ. Giá cổ phiếu của United Fruit khi đó đang hướng về mốc 0 USD, những công nhân giỏi nhất thì bỏ đi. Ngay khi tiếp quản công ty, Sam đã lập tức thực hiện những chuyến đi con thoi giữa Trung và Nam Mỹ, gặp gỡ công nhân trên các cánh đồng chuối và thăm dò ý kiến của họ. Ông hiểu rằng, các công nhân làm việc trên cánh đồng chuối cần phải biết là đang có một người quản lý họ. Nếu họ biết những gì mà ông đang làm, thì họ sẽ theo ông tới bất kỳ đâu.

Wall Street Journal kết luận, những bí quyết kinh doanh của của Sam “vua chuối” có thể gói gọn lại trong một câu nói: Quyền lực đến từ tri thức, thông tin và kinh nghiệm. Những điều này gắn với thực tế như cây chuối mọc lên từ mặt đất. Nếu tách rời thực tế, thì bạn sẽ thất bại.

Theo Vneconomy