Thứ Bảy, 2 tháng 6, 2012

Não trái - Não phải: Sự kết hợp tạo nên mô hình kinh doanh mới

[Marketing - Sáng Tạo] “Sự tưởng tượng còn quan trọng hơn cả tri thức” – Albert Einstein

Một lần, có người đã hỏi Albert Einstein rằng, bằng cách nào ông ta đã phát triển học thuyết phức tạp của mình? Einstein đã chỉ vào đầu mình và nói rằng, ông dùng một cây viết chì và một mảnh giấy để phát triển ý tưởng. Điều này minh chứng sự kết hợp hoàn hảo giữa sự sáng tạo và óc lập luận trong việc giải quyết vấn đề.

Với quá trình làm việc như Einstein, rất nhiều học thuyết khoa học nổi tiếng đã ra đời, trong đó có học thuyết tương đối. Óc lập luận hợp lý kết hợp với trí tưởng tượng, sáng tạo là một minh họa tốt nhất cho sự kết hợp giữa hai bán cầu não: não trái và não phải.

Điều tâm đắc nhất của Einstein giờ đây đã gây nên những đổi thay cơ bản trong suy nghĩ của những người làm kinh doanh. Trên thực tế, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp ôm ấp một ý niệm về sự kết hợp hài hoà giữa óc sáng tạo và khả năng phân tích thực tế. Đó cũng chính là sự kết hợp giữa não trái – não phải mà chúng ta đang bàn đến.

Quản lý biên tập tờ Business Week, Stephen J. Adler, đã lồng vào môi trường kinh doanh hiện nay thêm một từ nữa: “Nền kinh tế sáng tạo”. Trong một bài xã luận “Sẵn sàng để đổi mới” được xuất bản vào tháng 8/2005, ông viết:

Nền kinh tế sáng tạo có thể bị đánh giá là thổi phồng quá mức, thế nhưng điều mà nhiều công ty đang ấp ủ, đó là khả năng cạnh tranh mạnh mẽ bằng các sáng chế và thiết kế mới, đã chỉ ra được những khó khăn mà các công ty Mỹ đang mắc phải: những công việc kỹ thuật cao với mức lương chót vót, đồng thời phải dời công việc sản xuất sang những nước khác. Thế nhưng, những công ty Mỹ thông minh nhất cũng sẽ nhận ra rằng, họ vẫn có khả năng dẫn đầu thị trường nếu họ thực sự lắng nghe những mong muốn của khách hàng và luôn xem xét lại các mẫu thiết kế sản phẩm. Đó là lý do vì sao Starbucks bán cà phê nhanh ồ ạt, và đó cũng là cách Swiffer che giấu được những vết nhăn.

Khi sự đổi mới và sáng tạo sản phẩm, dịch vụ đang trên đà dẫn đến thành công cho doanh nghiệp, chúng ta nên mở rộng ý kiến của Adler. Chúng ta nên thảo luận về sự cần thiết thay đổi cơ cấu tổ chức hiện tại, các bộ phận R&D, bán hàng, tiếp thị để thích nghi với xu thế đổi mới sáng tạo, nhằm mang lại sự thành công tốt nhất cho sản phẩm và dịch vụ mới của chúng ta trên thị trường.

Ngày nay, khi tiếp cận môi trường toàn cầu, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp đã gặp phải những thách thức lớn lao và phức tạp. Sự cạnh tranh nóng bỏng, liên tục tăng trưởng đến mức chưa từng có từ trước đến nay, chẳng hạn sự cạnh tranh sản phẩm, dịch vụ giữa hai đại gia Trung Quốc và Ấn Độ trên đấu trường quốc tế. Để doanh nghiệp có một nền văn hoá sáng tạo, có khi doanh nghiệp cần có một sự khác biệt lớn mới có thể tạo ra những thách thức lớn trên thương trường. 

Những điều mà các nhà điều hành doanh nghiệp mong muốn như: trở thành một người suy nghĩ sáng tạo, biết cách giải quyết vấn đề, người đi đầu và chiến thắng bất kỳ một đối thủ tầm cỡ nào trên đấu trường quốc tế, đó không phải là một xu hướng thiết kế mới ư? Chúng ta có thể gọi xu hướng này là một sự vận động của não phải (bao gồm sự sáng tạo, óc đổi mới và khả năng thiết kế) để kết hợp với não trái (khả năng phân tích và quản lý) làm nên những chu kỳ kinh doanh lớn nhất từ trước đến nay. 

Sáng tạo nên một mô hình kinh doanh mới

Alan Lafley kể rằng từ khi đảm nhiệm chức danh CEO của P&G đã nhanh chóng kết hợp giá trị thiết kế vào cấu trúc chung của tập đoàn. Trong một lần phỏng vấn, ông đã phát biểu: 


“Chúng tôi muốn thiết kế những kinh nghiệm mua hàng… Chúng tôi muốn thiết kế tất cả những chi tiết của sản phẩm, và chúng tôi cũng muốn thiết kế nên những kinh nghiệm truyền thông, kinh nghiệm sử dụng của người tiêu dùng. Ý tôi muốn nói là, tất cả đều phải thiết kế. Tôi nghĩ đó là điều khó nhất khi muốn thu hút mọi người và làm cho họ cam kết với sản phẩm của công ty.” 

Lefley bổ nhiệm nhân vật kỳ cựu trong nghề tiếp thị của P&G là Claudia Kotchka vào vị trí Chuyên gia thiết kế Chiến lược và Phát minh mới với mong muốn ý tưởng thiết lập nền văn hoá sáng tạo của cô ấy được thực hiện. Khi CEO của một đại gia cỡ CPG ấp ủ những yếu tố chiến lược thiết kế và những điều liên quan để phát triển các trải nghiệm mua sắm của khách hàng, đó là dấu hiệu cho thấy những thay đổi lớn sắp diễn ra.

Procter & Gamble không đơn độc khi họ ấp ủ ý tưởng hình thành một nền tảng thiết kế các trải nghiệm mua sắm cho khách hàng – hay có một kế hoạch thiết kế những thành phần trung tâm của một chiến lược hợp tác. 

Các công ty tầm cỡ như Dell, Apple, Starbucks, Nokia, Samsung và BMW đều ấp ủ những lý thuyết thiết kế sáng tạo, có thể được minh chứng bằng hàng loạt nghiên cứu các trường hợp và các bài báo có liên quan đến xu hướng này, trong đó có trình bày những thành công của họ. Những công ty này đều là những công ty dẫn đầu ngành. Để đạt được hiệu quả, ý nghĩ này phải được thông suốt trong cả tập đoàn, từ người CEO trở xuống.

Liệu bạn có thắc mắc: Vậy đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ thì sao? Câu trả lời là: cho dù bạn kinh doanh sản phẩm hay dịch vụ, B2B hay B2C, bạn đều có nguy cơ tăng cao sự cạnh tranh - từ những tập đoàn khổng lồ cho đến những đối thủ tầm cỡ như bạn - từ khắp nơi trên thế giới. Vì thế, đã đến lúc nghĩ đến những điều mới mẻ. 

Não trái và Não phải

Khoa học đã chỉ ra điều khác biệt giữa hai bán cầu não, không kể những hình dáng bề ngoài của chúng. Đó là lý do vì sao, hệ thống giáo dục của các trường đại học và chương trình đào tạo Thạc Sĩ – nơi những lãnh đạo doanh nghiệp đào tạo - hầu hết suy luận não trái tốt. Dường như rất ít những chương trình đào tạo - ngoại trừ những ngành nghệ thuật – đào tạo hướng suy luận của não phải. 


Thế mạnh đặc biệt của hai bán cầu não là, khi phát triển sẽ đem lại những kỹ năng khá khác biệt. 

Phát ngôn viên, người viết những bài phát biểu cho Nhà Trắng – Daniel Pink - sẽ có dịp nói chuyện với những nhà lãnh đạo Luân Đôn vào cuối năm này. Bài trình bày của ông mang tên: “Nhận diện và chọn lọc thế hệ lao động mới: Làm thế nào và Vì sao Não phải đóng vai trò quan trọng trong việc góp phần vào thành công của doanh nghiệp trong tương lai”. 

Trong phần giới thiệu của bài trình bày, ông nhấn mạnh “Kỷ nguyên thống trị của Não trái đã qua rồi, thời đại thông tin đã dẫn đến một thế giới mới, nơi đó những phẩm chất của não phải như: sự sáng tạo tư duy, sự thông cảm, sự sâu sắc sẽ chiếm ưu thế. Thêm vào đó, chúng ta đang dịch chuyển từ một kỷ nguyên có các MBA được ưu tiên tuyển dụng đến một kỷ nguyên với các MFA (Master of Fine Arts) đem đến một hướng tiếp cận rộng mở hơn. 


Đây thực sự là một cách nghĩ mới mẻ và rất có nền tảng. Có lẽ lời đáp cho những thách thức ngày nay không còn là câu “cứ để đứa trẻ chơi trong bồn tắm” và chọn lựa phát triển những kỹ năng của một bên não, mà phải cần phải có một hướng tiếp cận hợp nhất. 

Rất nhiều những trường đại học lớn nhóm B, như Harvard, Georgetown và Northwestern, đều đang có những chương trình tự chọn cho sinh viên MBA về thiết kế sản phẩm, phát minh sản phẩm mới hay quản lý quá trình thiết kế. Trường đại học Stanford cũng đang thiết lập Học viện thiết kế để dạy cho sinh viên ngành thiết kế lẫn kinh doanh về chiến lược thiết kế. Trường Đại học Quản lý Toronto Rotman là một đơn vị dẫn đầu trường nhóm B trong các chương trình đào tạo chiến lược thiết kế và phát minh. Xu hướng này dường như vẫn tiếp tục phát triển. 

Các nhà lãnh đạo kinh doanh lẫn các nhà thiết kế cần nắm bắt được “nền kinh tế sáng tạo” mới mẻ này, cùng với các thành phần của nó. Công ty và bộ phận thiết kế cần tổng hợp khả năng phân tích lẫn sức mạnh giải quyết vấn đề một cách sáng tạo, để có được một lực đẩy chưa từng có. Lợi tức rồi sẽ tăng cao và sẽ tạo ra nhiều trải nghiệm tiêu dùng có ý nghĩa hơn đối với khách hàng. Khi đó, doanh nghiệp mới thực sự nhận thấy tiềm năng của lòng trung thành nhãn hiệu và tài sản thương hiệu. 

Câu hỏi đặt ra: Cần phải huấn luyện cũng như giáo dục các nhà lãnh đạo marketing cũng như lãnh đạo doanh nghiệp như thế nào mới có được hướng tiếp cận “toàn bộ não”, để có thể sử dụng hiệu quả hai bán cầu não như Einstein đã làm? Biết đâu điều đó sẽ đem đến những hình thức kinh doanh mới mẻ làm choáng váng cả thế giới chúng ta hiện nay? 

Bài học quản lý từ Steve Jobs

[Quản trị - Doanh nghiệp] Điều tuyệt vời nhất gắn với thương hiệu trái táo khuyết Apple là sự khởi đầu ấn tượng cộng với một nền văn hóa doanh nghiệp tập trung vào con người và công nghệ; tối thiểu hóa sự quan liêu và sự quan tâm tới nguồn nhân lực của mình.

Là một kỹ sư công nghệ lâu năm tại Apple, Sachin Agarwal đã học và thấu hiểu phong cách quản lý của Steve Job và các lãnh đạo cấp cao của Apple. Agarwal làm việc tại Apple 6 năm trước khi chuyển sang làm công việc kinh doanh riêng với Công ty Công nghệ Posterous. Song với anh, thời gian 6 năm là quá đủ để thấy được những khả năng lãnh đạo tuyệt vời của “người hùng” Steve Jobs.

Sự ra đi của Steve Jobs là một nỗi mất mát khổng lồ mà người kế tục Tim Cook sẽ phải rất vất vả để bù đắp cho Apple. Nhưng nghệ thuật quản lý của ông sẽ vẫn mãi là hành trang quý giá cho các lớp doanh nhân trẻ, trong đó có Agarwal, vươn tới thành công.

1. Với một công ty về công nghệ, các kỹ sư là những người vận hành chứ không phải những nhà quản lý 

Theo Agarwal, các kỹ sư công nghệ chính là những người đã vận hành Apple hàng ngày. "Họ không có nhiều nhà quản lý. Hầu hết các nhóm dự án đều khá nhỏ. Các thành viên đều là các kỹ sư công nghệ”, - Sachin cho biết.

Hơn nữa, đa phần các nhà quản lý của Apple đều xuất phát từ các kỹ sư công nghệ, chứ không phải là những người có bằng MBA hay có kinh nghiệm quản lý lâu năm. Điều này đồng nghĩa rằng những con người giám sát và quản lý dự án luôn hiểu rõ công nghệ, hiểu rõ những gì cần cho dự án và có mối liên hệ gần gũi với các thành viên khác. 

2. Văn hóa tôn trọng lẫn nhau giữa các nhà quản lý và nhân viên

Tại Apple, xuất phát từ việc hầu hết các nhà quản lý đều có kinh nghiệm và kiến thức về công nghệ nên hoàn toàn không tồn tại khái niệm “cấp trên và sự phục tùng của cấp dưới”. Nơi nào cũng hiện hữu sự tôn trọng qua lại giữa nhà quản lý và nhân viên.

"Sếp của tôi là một kỹ sư công nghệ đã làm việc tại Apple hơn 10 năm trước khi bước lên vị trí quản lý. Đó chính là điều tôi tôn trọng ở ông và nó luôn khiến tôi nỗ lực làm việc hơn để gây ấn tượng với ông", - Agarwal thổ lộ. 

Chính là sự tôn trọng lẫn nhau cùng với những nhóm tập thể dự án nhỏ luôn kề vai sát cánh là một phần quan trọng làm nên thành công của Apple hôm nay. 

3. Tạo sự tự do cho nhân viên trong việc xây dựng và cải tiến sản phẩm 

Tại Apple, nếu một nhân viên phát hiện ra những vấn đề khó chịu và sai sót của một sản phẩm nào đó, thì anh ta có đầy đủ sự tự do để nghiên cứu và khắc phục lỗi này mà không cần trải qua các thủ tục phức tạp xin ý kiến và chấp thuận từ phía nhà quản lý trực tiếp.

Với Agarwal, tất cả các dự án tại Apple đều được định hướng và vận hành bởi những mục tiêu dài hạn nhưng những kết quả nổi bật thường đến một cách rất cá nhân. 

4. Tạo thách thức thúc đẩy sự phát triển của nhân viên 

Agarwal nhớ lại những năm làm việc của mình tại Apple, anh luôn nhận được những thách thức thực sự từ các cấp quản lý thông qua việc họ giao cho Agarwal những nhiệm vụ khó khăn hơn một chút so với khả năng của anh. “Nhưng kết quả là tôi vẫn hoàn thành và học hỏi được nhiều thứ”, - Agarwal cho biết. 

Agarwal đã được đề bạt lên vị trí quản lý dự án chỉ trong vòng sáu tháng kể từ thời điểm bước chân vào Apple. 

Apple thực sự có tài trong việc phát triển các nhân viên của mình cũng như trang bị cho họ các kỹ năng cần thiết để phát triển bản thân trong công ty – anh kết luận.

5. Thời hạn là thiết yếu

Apple luôn đặt thời hạn hoàn thành công việc khắt khe, thậm chí có phần độc đoán. Nhưng theo Agarwal thì hầu như mọi người đều hoàn thành đúng hạn.

"Về mặt chất lượng, một trong những điều quan trọng, tôi học được là bạn đừng bao giờ giao bất cứ sản phẩm nào mà không đạt ‘chất lượng Apple', đồng thời phải cắt bỏ bất cứ yếu tố nào khiến bạn chậm trễ”, - Agarwal cho biết.

“Đặc biệt tại thời điểm khởi sự kinh doanh, thật dễ dàng để trễ hạn, nhưng đừng bao giờ đi quá một giới hạn nào. Điều tốt nhất là thực hiện đúng thời gian và sau đó tiếp tục lặp lại nó", - Agarwal bổ sung. 

6. Đừng chơi “cuộc chơi tính năng” với các đối thủ cạnh tranh

Tại Apple, các nhà quản lý không tin vào “cuộc chơi tính năng” với các sản phẩm của hãng. Và như thế, Apple tập trung nhiều hơn vào các mục tiêu cụ thể đặt ra cho mỗi sản phẩm thay vì so sánh mình với các đối thủ cạnh tranh để cố gắng nổi trội hơn họ ở cùng một mức độ nào đó.

Quan niệm này đã ăn sâu vào văn hóa Apple. Các nhân viên không tập trung vào những gì các đối thủ cạnh tranh đang làm mà họ chú trọng tới sự cách tân và cho ra đời các sản phẩm làm đảo lộn thế giới.

7. Tuyển dụng những người đam mê sản phẩm của mình

Theo Agarwal, bất cứ ai làm việc tại Aple đều khát khao trở thành một phần của Apple. "Về mặt cá nhân, tôi là một fan cuồng nhiệt của Apple. Điều đó tốt chứ không xấu. Tôi sẵn sàng làm việc gấp đôi thời gian và sức lực cho công ty chỉ bởi vì tôi tin rằng đó là toàn bộ cuộc sống của mình", - Agarwal tâm sự

Sự nhiệt tình và hăng hái luôn được xem là chìa khóa quan trọng hướng tới thành công. Các nhà quản lý Apple luôn tìm kiếm những nhân viên thực sự đam mê và yêu mến công ty, sản phẩm, phong cách và văn hóa của Apple. 

Agarwal đã mang theo tinh thần này đến Posterous. Anh cho biết: “Mọi người mà chúng tôi tuyển dụng đều yêu quý sản phẩm của hãng và ở đây có những gì họ muốn làm để thỏa mãn đam mê".

8. Chú trọng sự cân bằng giữa cuộc sống và công việc 

Tại Apple, sự cân bằng giữa cuộc sống và công việc luôn được chú trọng. “Bạn làm việc chăm chỉ nhưng Apple để bạn tận hưởng thời gian của mình theo cách riêng”, Agarwal cho biết.

Từ các chính sách chăm sóc sức khỏe tuyệt vời cho đến những sự phóng khoáng trong các ngày nghỉ lễ hàng năm, Agarwal nhớ lại rằng mọi nhân viên Apple đều yêu quý môi trường làm việc mà hãng tạo ra. “Chúng tôi thích làm việc tại đây, chúng tôi làm việc vất vả, nhưng chúng tôi thực sự đang được tận hưởng cuộc sống của mình”, - Agarwal kể lại tâm trạng chung của các nhân viên Apple.

9. Duy trì văn hóa doanh nghiệp ngay cả khi công ty đã lớn mạnh

Như đã nói, Apple luôn chiến thắng vì bản thân công ty đã có một khởi đầu ấn tượng. Nhưng quan trọng hơn hết, Apple vẫn tiếp tục phát huy văn hóa doanh nghiệp của mình ngay cả khi đã trở thành một công ty lớn. 

Apple đã thành công với tập thể kỹ sư yêu công ty, trọng lòng trung thành và theo đuổi niềm đam mê của mình với nhiều phương thức quản lý hiệu quả khác. Apple thực sự là một nơi tuyệt vời nhất mà bạn có thể làm việc và tận hưởng cuộc sống.

Theo Hoclamgiau

Tiền đâu mua lại nợ ngân hàng?

picture[Kinh tế Việt Nam] Nếu Ngân hàng Nhà nước lập công ty để mua số nợ có thể lên tới 100 nghỉn tỷ đồng của các ngân hàng, nguồn vốn sẽ lấy từ đâu?

Ngày 31/5 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã nhóm họp với lãnh đạo 14 ngân hàng lớn nhất hệ thống. Tại đây, nhóm 5 giải pháp cơ bản để có thể kích thích tín dụng hợp lý được đưa ra, trong đó có một giải pháp mới và quan trọng.

Cụ thể, như VnEconomy phản ảnh ở bài viết trước, để giải bài toán nợ xấu trong hệ thống ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước dự kiến thành lập công ty mua bán nợ với số nợ mua có thể lên tới 100 nghìn tỷ đồng. Mục đích của giải pháp này nhằm lành mạnh hóa bảng cân đối tài sản của các ngân hàng thương mại cũng như của doanh nghiệp và nhờ đó, ngân hàng sẽ đẩy mạnh tín dụng vào nền kinh tế, tháo gỡ sự ngưng trệ lưu chuyển dòng vốn giữa ngân hàng và doanh nghiệp.

Hiện giải pháp đang tính toán này chưa có các thông tin cụ thể và chính thức về hướng triển khai, hoặc tính khả thi của nó. Theo đó, một số câu hỏi cơ bản được đặt ra: nguồn vốn sẽ lấy ở đâu khi quy mô mua lại có thể lên tới 100 nghìn tỷ đồng; việc định giá các khoản nợ để mua lại thực hiện như thế nào, theo chuẩn nào…?

Đó cũng là những câu hỏi mà chuyên gia Fiachra Mac Cana, Giám đốc Nghiên cứu của Công ty Chứng khoán Tp.HCM (HSC), đề cập đến trong bình luận về sự kiện trên.

Ông Fiachra Mac Cana dự tính: “Chúng tôi cho rằng Chính phủ nhiều khả năng sẽ không đưa một khoản vốn lớn như trên vào công ty mua bán nợ dưới dạng vốn chủ sở hữu; mà nhiều khả năng lượng vốn chủ sở hữu sẽ ít hơn nhiều con số 100.000 tỷ đồng và công ty mua bán nợ sẽ huy động vốn dài hạn (có thể thông qua phát hành trái phiếu kỳ hạn 5 - 10 năm) để huy động đủ số vốn 100.000 tỷ đồng”.

Nếu vậy, có hai câu hỏi khác được đặt ra: Một là, ai sẽ là người mua trái phiếu dài hạn do công ty mua bán nợ phát hành và với lãi suất là bao nhiêu? Hai là, công ty mua bán nợ sẽ dựa vào phương pháp định giá nào khi mua nợ xấu từ các ngân hàng và quy trình định giá nợ xấu sẽ được thực hiện như thế nào?

Ở câu hỏi thứ nhất, theo chuyên gia của HSC, trái phiếu do công ty mua bán nợ phát hành sẽ được phát hành cho mọi đối tượng (cả tổ chức trong nước và nước ngoài) và có lẽ Ngân hàng Nhà nước sẽ là người mua cuối cùng. Nếu trái phiếu của công ty mua bán nợ được Chính phủ bảo lãnh thì có thể các công ty bảo hiểm sẽ mua. Và khả năng lớn là chính Ngân hàng Nhà nước sẽ mua chủ yếu trái phiếu do công ty mua bán nợ phát hành.

Ở câu hỏi thứ hai, ông Fiachra Mac Cana cho rằng “hơi khó để tìm lời giải đáp”. Giả sử giá trị tài sản thế chấp của các khoản nợ đã giảm mạnh (giá bất động sản đã giảm khoảng 30 - 40% từ đỉnh, khoảng hơn 60% tài sản thế chấp các khoản vay ngân hàng hiện liên quan đến bất động sản) thì có khả năng công ty mua bán nợ sẽ mua lại nợ với giá thấp hơn đáng kể so với mệnh giá các khoản nợ. Và việc đàm phán giá mua các khoản nợ của Vinahin có thể sẽ được coi là một thử nghiệm.

“Nếu mua các khoản nợ này ở giá quá cao so với giá trị thực sự của khoản nợ thì công ty mua bán nợ sẽ chịu lỗ ngay lập tức. Còn nếu công ty mua bán nợ mua các khoản nợ với giá quá thấp thì các ngân hàng sẽ phải ghi nhận chi phí dự phòng đáng kể, theo đó làm giảm vốn chủ sở hữu của các ngân hàng bán nợ”, chuyên gia này phân tích thêm.

Và ông cũng dự tính rằng, trên thực tế, quá trình này sẽ được thực hiện làm nhiều giai đoạn và nếu có thể thực hiện trước cuối năm nay thì tăng trưởng tín dụng sẽ được nâng cao một chút. Thông qua cam kết mua những khoản nợ xấu nhất định, các ngân hàng có lẽ sẽ có thể chuyển các khoản nợ xấu đó ra khỏi nhóm 2 - 5 và đưa vào “các khoản phải thu” sau khi đã trích lập dự phòng cần thiết dựa trên giá mua bán thỏa thuận. Điều này sẽ giúp giải phóng dư nợ cho dù các ngân hàng chưa nhận được ngay toàn bộ tiền bán nợ. 

Tuy nhiên, đề xuất trên mới chỉ ở giai đoạn lấy ý kiến từ các ngân hàng. Con số đề xuất xấp xỉ 4,5% tổng dư nợ trong ngành ngân hàng và do đó đây mới chỉ được coi là bước khởi đầu.

“Nhưng dù sao thì cũng đã có những tiến triển nhất định và ít nhất là một khung giải pháp xử lý vấn đề nợ xấu đã được hình thành mặc dù vẫn còn cả một quãng đường dài phía trước và còn phải mất thêm nhiều thời gian nữa để giải quyết triệt để được vấn đề này”, chuyên gia Fiachra Mac Cana bình luận. 

Theo Hồng Nhung - VnEconomy

Các bài khác:

Thứ Sáu, 1 tháng 6, 2012

Cuộc chiến “tái sinh” thương hiệu của Omega

Omega đã lấy lại được địa vị của một 
thương hiệu hạng sang, nhưng không giống
 như một số thương hiệu khác thuộc Swatch Group,
 Omega là một thương hiệu có thể được tiếp
cận trên phạm vi toàn cầu.
[Marketing3k.vn] Cuộc hồi sinh của thương hiệu đồng hồ Thụy Sỹ Omega có thể được xem như một trường hợp điển hình về cách làm thế nào để đưa một thương hiệu đỉnh cao lâm nạn trở lại với sức mạnh vốn có.

Theo tờ New York Times, cho tới cuối thập niên 1960, Omega vẫn là một cái tên vào hàng đẳng cấp nhất trong ngành công nghiệp sản xuất đồng hồ của thế giới. Omega khi đó sở hữu tất cả mọi thứ để khẳng định ngôi vị này: một thương hiệu đã tồn tại suốt từ năm 1848, là chiếc đồng hồ đầu tiên được đưa lên mặt trăng, đồng thời cũng là chiếc đồng hồ chính thức đầu tiên sử dụng cho Thế vận hội.

Đến thập niên 1970, ngành sản xuất đồng hồ của thế giới trải qua những thay đổi chấn động, khi những chiếc đồng hồ điện tử đến từ Nhật Bản trở thành một hiện tượng mới. Một kỷ nguyên khép lại, và nhiều người tin rằng, thế giới chuyển động cơ học của những chiếc đồng hồ cơ đã chấm dứt kể từ đây. Những chiếc đồng hồ điện tử chạy pin, với độ chính xác cao vào không đòi hỏi người dùng phải “lên dây”, có vẻ như sẽ khiến những chiếc đồng hồ cơ trở thành vô nghĩa.

Omega khi đó đã đón nhận công nghệ mới bằng đôi cánh tay dang rộng. Những chiếc đồng hồ điện tử đầu tiên của hãng được tung ra thị trường vào năm 1970.

“Có lẽ chúng tôi đã sai khi nhảy vào lĩnh vực đồng hồ điện tử. Nhưng đó là xu hướng của thời điểm đó”, Chủ tịch hiện nay của Omega, ông Stephen Urquhart, phát biểu. “Với Omega, mục tiêu luôn là dẫn đầu ở bất kỳ một xu hướng mới nào, nhưng chiếc đồng hồ điện tử không bao giờ đem lại kết quả như chúng tôi mong đợi”, ông Urquhart nhớ lại. 

Cho tới khi Omega nhận thức được sai lầm, thì tác hại của việc sản xuất đồng hồ điện tử đối với uy tín của hãng đã hiện rõ. Từ thập niên 1970 cho tới hết những năm 1990, Omega không còn được nhìn nhận với tư cách là một hãng đồng hồ hạng sang nữa. Thay vào đó, sản phẩm của hãng bị đánh đồng với sự bình dân. Doanh số sụt giảm, và tên gọi Omega mất đi hấp lực vốn có.

Để “tái sinh” thương hiệu, Omega đã quyết định làm chuyện lớn. Và hãng này đã làm được.

Vào đầu thập niên 1990, ông Nicolas G. Hayek,Chủ tịch tập đoàn Swatch Group - hãng mẹ của Omega - mua bản quyền mô hình cơ cấu hồi Co-Axial do một người thợ làm đồng hồ Anh quốc có tên George Daniels phát minh. Trong nhiều năm sau đó, ông Hayek đầu tư hàng triệu Franc Thụy Sỹ để đưa phát minh này trở nên hoàn hảo, rồi giới thiệu với thế giới vào năm 1999 trong chiếc đông hồ Omega De Ville.

Cơ cấu hồi của đồng hồ là một bộ phận truyền năng lượng từ bộ phận lưu trữ năng lượng đến bánh răng của chiếc đồng hồ một cách chính xác theo nhịp thời gian. Hầu hết các cơ cấu hồi đều cần được bôi trơn để vận hành êm ái, nhưng cặn dầu nhờn có thể khiến chuyển động của bộ phận hồi bị chậm lại.

Tuy nhiên, thiết kế hồi Co-Axial của Daniels không cần tới dầu nhờn, nên luôn đảm bảo độ chính xác của đồng hồ. Chủ tịch Omega, ông Urquhart, phát biểu: “Cơ cấu hồi này đóng một vai trò lớn đưa Omega trở lại vị trí đỉnh cao”. Giới phân tích thì đánh giá rằng, Co-Axial đã đem đến cho Omega sự khác biệt và giúp những chiếc đồng hồ mang thương hiệu này trở thành lựa chọn của những nhà sưu tập khó tính.

Tuy nhiên, cơ chế chuyển động cơ học mang tính cách mạng này vẫn chưa đủ để khôi phục hình ảnh thương hiệu của Omega. Để làm được điều này, hãng phải nhờ tới sự hỗ trợ của siêu mẫu Cindy Crawford.

Vào năm 1995, siêu mẫu Crawford trở thành gương mặt đại diện mới của Omega, mở ra kỷ nguyên các thương hiệu lớn dùng người nổi tiếng làm đại sứ. Người có công khai phá ra hướng marketing mang tính chất thay đổi cuộc chơi này là Jean-Claude Biver. Trong thời gian 1 thập kỷ mà Biver làm việc tại Omega, doanh thu của hãng tăng gấp 3 lần. Về sau, Biver chuyển sang giúp một hãng đồng hồ nổi tiếng khác là Hublot xây dựng hình ảnh mới.

“Lúc đầu, tôi thực sự không nhận thức được rằng cách làm của mình sẽ có ảnh hưởng lớn đến vậy tới cả ngành công nghiệp đồng hồ”, Biver phát biểu trong một cuộc phỏng vấn về ý tưởng sử dụng những gương mặt nổi tiếng để đại diện cho Omega. Ngoài siêu mẫu Crawford, nam tài tử Sean Connery, người thủ vai điệp viên 007 James Bond, cũng từng đại diện cho thương hiệu đồng hồ này.

Sự xuất hiện của đồng hồ Omega trên tay của những người nổi tiếng tiếp tục đóng một vai trò chủ chốt trong sự công nhận và tăng trưởng doanh số toàn cầu của thương hiệu này. Hiện nay, hai minh tinh Hollywood là George Clooney và Nicole Kidman đang đóng vai trò đại sứ hình ảnh của Omega.

Những tiến bộ công nghệ liên tục được đưa ra cũng là bằng chứng cho cam kết trở lại đỉnh cao của Omega. Vào năm 2007, hãng đưa vào sử dụng cơ chế chuyển động cơ học mang tên 8500, cơ chế chuyển động đầu tiên hoàn toàn do hãng phát triển trong vòng 20 năm.

Trong 15 năm trở lại đây, Omega cũng có những bước tiến quan trọng trong phát triển hệ thống phân phối. Hãng cắt giảm số nhà bán lẻ và nhượng quyền thương hiệu, trong khi mở thêm nhiều cửa hàng của chính mình. Vào năm 2000, Omega mở gian hàng lớn đầu tiên tại Thụy Sỹ, và hiện đã có hơn 100 cửa hiệu chính hãng trên toàn thế giới.

“Chúng tôi muốn kiểm soát nhiều hơn sản phẩm của mình. Người tiêu dùng giờ đây hiểu biết về đồng hồ nhiều hơn trước kia. Mỗi ngày, có 35.000 lượt xem trên website của chúng tôi. Đó là lượng truy cập của những người muốn hiểu thêm về thương hiệu Omega”, ông Urquhart nói.

Đã xây dựng được một chỗ đứng vững chắc ở thị trường châu Á, Omega giờ đang hướng tầm nhìn sang thị trường Mỹ. Trong vòng 12 tháng qua, hãng mở 23 cửa hiệu tại Mỹ. “Chúng tôi rất tin tưởng vào tương lai của mình tại Mỹ”, ông Urquhart cho biết.

Vậy Omega đang có chỗ đứng như thế nào trong Swatch Group nói riêng và ngành công nghiệp đồng hồ nói chung.

“Với tư cách một thương hiệu trong Swatch Group, thì Omega được định vị ở dưới JaquetDroz, Blancpain và Breguet. Tuy nhiên, về tầm quan trọng thương mại thì có lẽ Omega đứng đầu”, ông Thomas Mao, một chuyên gia trong lĩnh vực sưu tập đồng hồ, nhận xét.

Đến nay, quan niệm về thương hiệu Omega về cơ bản đã được thay đổi. Kỷ nguyên đồng hồ Omega điện tử chỉ còn là một trang đen tối trong lịch sử lâu đời của hãng. Omega đã lấy lại được địa vị của một thương hiệu hạng sang, nhưng không giống như một số thương hiệu khác thuộc Swatch Group, Omega là một thương hiệu có thể được tiếp cận trên phạm vi toàn cầu.

“Omega không có sức hấp dẫn kiểu ‘hàng độc’ như một số thương hiệu đối thủ khác, nhưng xem ra đây lại là một ưu thế. Omega là một thương hiệu hạng sang, nhưng không nằm ngoài tầm với”, ông Mao nhận xét.

Bí quyết thành công của các tỷ phú thế giới

“Muốn gây được ảnh hưởng lớn nhất, 
hãy tập trung giải quyết những vấn đề
quan trọng nhất”, Mark Zuckerberg chia sẻ.
[Marketing3k.vn] Các tỷ phú trên thế giới đều có bí quyết riêng để đạt được thành công trong cuộc sống. Họ không ngại chia sẻ với mọi người, bởi không phải ai cũng có thể làm được theo đúng những “công thức” đó. 

Trang blog kinh tế Business Insider đã cất công tìm kiếm và tập hợp một loạt chia sẻ đáng chú ý của các tỷ phú, từ những “đại thụ” Donald Trump, Bill Gates... cho tới những tỷ phú “mới nổi” Mark Zuckerberg, Sara Blakely.

Nếu bạn đang tìm kiếm một lối đi cho mình, thì những bí quyết dưới đây đáng được tham khảo và cân nhắc. Tuy nhiên, việc áp dụng thế nào thì còn tùy thuộc vào hoàn cảnh thực tế, khả năng cũng như độ kiên trì của bạn.

Donald Trump - Ông trùm” bất động sản Mỹ

“Khi bạn suy nghĩ về bất cứ điều gì, hãy nghĩ lớn”

Bill Gates - Đồng sáng lập Microsoft, người giàu thứ hai thế giới 

"Hãy đối xử thân thiện với những người tầm thường. Nhiều khi bạn sẽ phải làm việc cùng người như vậy” 

Warren Buffett - “Nhà tiên tri xứ Omaha”, người giàu thứ ba thế giới 

“Tôi không thích nhảy qua những bức rào cao 2 mét. Tôi chỉ tìm những bức rào cao 30 cm để có thể bước qua”

Bernard Arnault  - Chủ tịch hãng thời trang xa xỉ LVMH Pháp 

“Khi bạn thấy điều gì cần phải làm, hãy làm ngay. Ở Pháp, chúng tôi có đầy ý tưởng tốt, nhưng hiếm khi chúng tôi đưa chúng vào thực tiễn”
Larry Ellison - Đồng sáng lập hãng công nghệ Oracle 

"Khi bạn sáng tạo, bạn phải chuẩn bị sẵn sàng để nhận những lời phê phán rằng bạn thật dở người” 

Jeff Bezos - Sáng lập hãng kinh doanh trực tuyến Amazon 

“Thương hiệu của một công ty cũng giống như danh tiếng của một cá nhân. Bạn chỉ có thể có được danh tiếng nếu nỗ lực làm thật tốt công việc của mình”

Eike Batista - “Ông trùm” khai khoáng và dầu khí Brazil 

“Tôi nghĩ tới những điều lớn lao và tôi không sợ đón nhận rủi ro”

Sara Blakely - Sáng lập thương hiệu quần bó Spanx 

“Đừng nài nỉ người khác phản hồi về sản phẩm, ý tưởng hay chuyện kinh doanh của bạn chỉ để được thừa nhận giá trị. Bạn muốn nói với những người có thể giúp phát triển ý tưởng của mình, nhưng nếu bạn chỉ nói với bạn bè, đồng nghiệp, vợ hay chồng thì hãy cẩn thận. Bởi điều đó có thể chặn đứng rất nhiều ý tưởng triệu đô ngay từ lúc bắt đầu”

Meg Whitman - Giám đốc điều hành hãng máy tính HP 

“Hãy nhớ là bạn có thể làm bất cứ điều gì bạn muốn. Đừng để người ta nói rằng, bạn không đủ thông minh... Việc đó quá khó… đó là một ý tưởng dở hơi… chưa ai từng làm như vậy… con gái không làm điều đó. Mẹ tôi đã cho tôi lời khuyên đó vào năm 1973. Và điều đó đã giúp tôi không bao giờ sợ hãi về những gì người khác nói về hướng phát triển sự nghiệp của mình”

Larry Page - Đồng sáng lập Google 

“Bạn có thể cố gắng kiểm soát mọi người hoặc bạn có thể cố gắng có được một hệ thống phản ánh thực tế. Nhưng với tôi, việc nhận biết được những gì đang thực sự diễn ra quan trọng hơn là cố gắng kiểm soát mọi người”

Mark Zuckerberg - Đồng sáng lập mạng xã hội Facebook 

“Nếu chúng ta muốn có ảnh hưởng lớn nhất, thì cách tốt nhất để thực hiện được 
điều đó là phải đảm bảo chúng ta luôn luôn tập trung giải quyết những vấn đề quan trọng nhất”

Michael Dell - Sáng lập hãng máy tính Dell 

“Tôi không muốn chỉ làm những gì mình thích làm. Tôi muốn làm những gì 
có thể giúp công ty của mình tạo dựng được thành công. Tôi không dành quá 
nhiều thì giờ cho những hoạt động ưa thích của mình”
Theo Hoài An - Vneconomy

Thứ Năm, 31 tháng 5, 2012

Thị trường căn hộ sẽ đón tiếp làn sóng bán tháo?

[Marketing3k.vn] Có thể hình dung từ đây đến cuối quý III/2012, sẽ có thêm một số doanh nghiệp bất động sản "biến mất", cùng với cái bụng phình to hơn ở đầu kia của cán cân. Có lẽ đó cũng là một ẩn ý của diễn biến thị trường căn hộ vào lúc này.

Thời kỳ của bán phá giá

Vào thời gian này, toàn bộ thị trường căn hộ dường như đang sa chân vào một thời kỳ mới. Mới nhưng không sáng sủa chút nào, nếu không muốn nói thẳng tên của nó: bán phá giá.

Tuy vậy, lịch sử đã cho thấy trong những thị trường đầu cơ thượng thặng như vàng, chứng khoán và bất động sản, bất cứ động thái nào cũng bao hàm tính hai mặt. Câu chuyện bán phá giá, nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng không chừng lại bao hàm một ẩn ý khác hơn thế nhiều.

Mọi chuyện hình như đã chính thức được khởi đầu bởi thông điệp từ tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai. Trong một cố gắng đáng khâm phục bất chấp có thể bị "ném đá", tập đoàn này đã làm cho giới đầu tư bất động sản ngộ ra rằng nếu vào năm 2009 dự án căn hộ Hoàng Anh Review ở quận 2, TP.HCM đã được giảm giá đến 40%, thì vào năm nay, không có lý do gì điều này không lặp lại.

Chưa cần bàn đến ý định của ông Đoàn Nguyên Đức có được chính ông xác nhận hay không, cũng chưa đến thời điểm Hoàng Anh Gia Lai thực hiện chiến dịch giảm giá căn hộ ở quận 7, có thông tin cho biết mới đây Công ty cổ phần Tập đoàn đầu tư địa ốc Nova đã quyết định phá giá dự án căn hộ Trophic Garden tọa lạc tại phường Thảo Điền, quận 2 - 22 triệu đồng/m2 - so với mức giá từ 30-40 triệu đồng/m2 của các dự án cùng khu vực như The Vista, Catavill, Reverview Palace.

Trong khi đó, ở đầu cầu bên kia của thị trường - Hà Nội, mặc dù chưa xuất hiện lời tuyên bố ồn ào về cơ chế phá giá căn hộ cao cấp, nhưng lại tiếp tục hiện ra những thông tin về lỗ lã và hàng tồn kho mà không thể làm cho giới chủ đầu tư như Vinaconex, Sông Đà hay HUD hài lòng. Nói riêng, hệ thống các công ty bất động sản Sông Đà đã lên kế hoạch giảm giá hàng loạt dự án căn hộ ở một số khu vực, trong đó Nha Trang dường như là điểm khởi phát.

Tình thế của giới chủ doanh nghiệp bất động sản Hà Nội xem ra còn bi đát hơn cả nhiều dự án bị "kẹp hàng" ở Sài Gòn. Sự việc này có thể lý giải theo khía cạnh là mặc dù không chịu áp lực trả nợ và lãi vay quá ghê gớm, nhưng nếu ngay cả một tập đoàn được xem là đầy tiềm lực tài chính như M. cũng phải chịu thúc thủ từ đầu năm 2012 đến nay, thì những "cá mập" nhỏ hơn dĩ nhiên ngày càng bị thu ngắn cơ hội hồi phục.

Thực ra, đã tồn tại khá nhiều ảo ảnh về những cơ hội hồi phục từ hơn một năm qua. Từ tháng 4/2011, thị trường bất động sản Hà Nội đã bắt đầu bộc lộ dấu hiệu đóng băng, với phân khúc căn hộ cao cấp, sau đó là trung cấp nằm chung tình thế bất biến với phân khúc đất nền dự án. Sang tháng 5/2011, chỉ số giá của các phân khúc như vậy đã chính thức bước vào chu kỳ tuột giảm. Bất chấp nhiều cố gắng vận động hành lang lẫn vận động chính sách của giới đầu tư và đầu cơ, thời gian còn lại của năm 2011 đã chỉ chứng kiến đà tiến lên không ngừng nghỉ của nhóm lợi ích ngân hàng trong việc tiến chiếm vị thế truyền thống của nhóm lợi ích bất động sản.

Ra hàng mạnh mẽ ròng rã từ tháng 3/2012 cho đến nay, nhưng lại quá kém hiệu quả, các chủ đầu tu căn hộ trung - cao cấp ở Hà Nội đang nằm nguyên vẹn trong cái vòng xoáy do chính họ tạo ra: đầu tư - vay vốn - trả lãi - kẹt nợ.

Không khác với Hà Nội, khoảng 20 dự án căn hộ và đất nền ở TP.HCM cũng đã được tung ra chào bán từ tháng 4/2012 đến nay. Tuy vậy, trừ phân khúc căn hộ bình dân còn "thoi thóp", kết quả của các phân khúc khác vẫn hầu như bằng không.

Ẩn ý còn lại

Trong khi đó, báo chí lại như góp phần làm cho các doanh nghiệp bất động sản đã bế tắc lại chìm sâu hơn vào khốn khó. Không phải tất cả, nhưng gần đây một số bài báo dường như đang làm trầm trọng hóa, thậm chí cường điệu hóa thế nan giải của các chủ đầu tư căn hộ. Tại TP.HCM, khu Nam chính là một "mặt trận", nơi đang và sẽ diễn ra điều mà vài ba tờ báo gọi là "cuộc chiến căn hộ".

Tháng 6/2012 đang đến rất gần - thời điểm mà Hoàng Anh Gia Lai có thể chính thức hạ đến 50% giá căn hộ ở dự án Thanh Bình, quận 7. Mà quận 7 lại là tâm điểm hành chính của khu Nam, với nhất cử nhất động của nó đều ảnh hưởng lớn đến thị trường nhà đất tại các huyện Bình Chánh và Nhà Bè xung quanh. Vì thế, có thể hình dung là với hoàn cảnh giảm giá khuyến mãi quá sức đặc biệt của dự án Thanh Bình, cùng tương lai một cuộc chiến đang cận kề giữa các chủ đầu tư căn hộ ở khu vực này, sẽ quá khó có cơ hội để doanh nghiệp bất động sản bán được hàng với giá mong muốn. Thậm chí, tiêu thụ được hàng với mức giảm giá 20-30% cũng sẽ là điều không tồi.

Thánhg 6/2012 cũng lại là thời điểm mà rất nhiều khoản đáo hạn tái hiện. Với doanh nghiệp bất động sản TP.HCM, tháng Sáu năm nay thực ra chỉ là kịch bản lặp lại của tháng Sáu năm ngoái, khi họ được ngân hàng ưu ái cho đảo nợ, còn ngân hàng thương mại thì không bị Ngân hàng nhà nước quá hối thúc về việc làm sao phải kéo giảm tỷ lệ cho vay phi sản xuất xuống mức 22%.

Còn vào năm nay, cho dù Ngân hàng nhà nước đã chính thức có yêu cầu "tái cơ cấu nợ" đối với các ngân hàng thương mại, nhưng xem ra quá trình này còn nhiêu khê với đủ thứ phức tạp về thủ tục, nhất là khi một năm trôi qua mà doanh nghiệp vẫn không thể nâng cao chút nào hệ số tiêu thụ hàng hóa .

Trong bối cảnh như thế, ai đang cầm dao đằng chuôi? Lẽ đương nhiên là ngân hàng chứ không thể là doanh nghiệp. Vào cuối tháng 6 tới đây, nếu tình thế không được cải thiện so với hiện thời, mà khả năng này lên đến 99% đối với phân khúc căn hộ trung - cao cấp, núi nợ của các doanh nghiệp với ngân hàng lại càng vút cao hơn, càng làm cho doanh nghiệp rơi vào tư thế "vệ tinh" của ngân hàng.

Đã có thể hình dung là từ đây đến cuối quý III/2012, sẽ có thêm một số doanh nghiệp bất động sản "biến mất", cùng với cái bụng phình to hơn ở đầu kia của cán cân. Có lẽ đó cũng là một ẩn ý của diễn biến thị trường căn hộ vào lúc này.

Theo Việt Thắng - VeF

Các bài khác:

Công lý và đạo đức

[Marketing3k.vn] Công lý của tất cả những điều đúng nên làm, đó là hành động có trách nhiệm theo đúng quy luật tối thượng của đạo đức. Đó là phải tôn trọng nhân phẩm của người khác, dẫu là hàng triệu người hay chỉ một người!

"Có thể thấy rằng một khi 30 phút có thể tạo nên chất lượng cao về nhận thức thì chắc hẳn những bài giảng đạo đức kéo dài lê thê sẽ phản tác dụng đến mức nào. Nên chăng, về giờ giấc học tập ở các trường đại học hiện nay cũng cần được điều chỉnh? "

Loạt bài giảng của GS Michael Sandle, Đại học Harvard, vừa được dịch phụ đề trọn vẹn ra tiếng Việt, đang trở thành một cơn sốt không hề thấp của cư dân mạng quan tâm đến giáo dục đại học.

Có thể nói không quá lời rằng, nghe - xem - thấy bài giảng này, dù đã từng biết, từng nghe không ít bài giảng ở các giảng đường đại học (và kể cả kinh nghiệm bản thân), người viết bài này thấy rất nên trao đổi một vài ghi nhận, như là những bài học cần thiết.

Từ những ví dụ bất ngờ

Sandle đã từng giảng cho hàng vạn sinh viên Harvard nghe suốt nhiều năm qua. Con số thống kê ấy nói lên rằng tính hấp dẫn và kỳ thú là khỏi phải bàn. Vậy mà, GS Sandle vẫn làm cho người nghe bị choáng khi ông đưa ra những ví dụ vừa giả thiết, vừa thật, gây sốc đến không ngờ.

Đầu tiên là chuyện về một con tàu không thể kiểm soát, đang chạy với vận tốc 60 dặm/h. Phía trước có năm công nhân đang sửa đường. Người lái tàu biết chắc ngay trước mặt có nhánh ray phụ, nhưng trên đó cũng có một công nhân đang làm việc. Có nên rẽ vào nhánh phụ để làm chết một người hay cho tàu đi tiếp theo lộ trình, và làm chết năm người?

Một ví dụ khác có thật, là chuyện một con thuyền cứu sinh sau vụ đắm tàu. Trên thuyền có bốn người, gồm thuyền trưởng, thuyền phó, thủy thủ và một cậu bé 17 tuổi tên là Parker. Parker đang chết từ từ và là một đứa trẻ mồ côi không người thân thuộc.

Thuyền trưởng và thuyền phó đã quyết định giết Parker ở ngày thứ 20 của đói và khát. Nhờ ăn thịt và uống máu Parker, bốn ngày sau họ được cứu sống. Tòa án Anh đã đem vụ việc ra xét xử.

Không ít ý kiến biện hộ (kể cả dư luận từ báo chí) cho rằng dùng thịt và máu của Parker để cứu ba người có gia đình, có nhiều trách nhiệm, có ích cho xã hội nhiều hơn thì cái chết của Parker là điều... có thể chấp nhận được(!)?

Trong những phần tiếp theo, GS Sandle đã đưa ra các ví dụ khác liên quan đến vấn đề đạo đức - trên thực tế có dính dáng rất nhiều đến chính trị. Chẳng hạn, liệu Bill Clinton có dối trá hay không khi ông làm cho người khác hiểu nhầm sự thật khi nói trước truyền hình rằng: "Tôi không hề có quan hệ tình dục với cô Monica Lewinsky. Tôi không bao giờ nói dối. Đó là một luận điệu sai lầm".

Một trường hợp khác là việc người chủ quán trả đủ tiền thừa cho khách sau khi cân nhắc rằng nếu trả thiếu, sẽ ảnh hưởng đến uy tín kinh doanh và sau đó sẽ mất khách. Vậy, có thể coi hành động của chủ quán là chưa đủ yếu tố cấu thành đạo đức?

GS Sandle còn đưa ra rất nhiều ví dụ khác khi nêu vấn đề cho sinh viên thảo luận như tính đạo đức của việc tuyển quân bắt buộc và chế độ tình nguyện khác nhau như thế nào? Cái nào nên hơn? Việc ưu tiên điểm số đầu vào đại học cho sinh viên Texas (bang có 40% dân số là người Mexico và da đen), khiến cho nhiều sinh viên da trắng có điểm số tương tự bị trượt đại học là nên hay không nên?

Có phải việc ưu tiên ấy dựa trên cơ sở thế hệ hôm nay phải đền bù cho quá khứ sai lầm (nguyên văn: past wrong) của cha ông hay không? Một trong những bất ngờ lớn nhất của GS Sandle là ông đã đưa ra một dẫn chứng thật giản dị (vì ai cũng biết). Đó là, trong một cuộc thi đấu thể thao - môn chạy chẳng hạn, việc hàng chục người xuất phát cùng một điểm xuất phát có thật sự là công bằng không khi ta biết rằng số phận, sức khỏe, những yếu tố tự nhiên mang tính ngẫu nhiên mà con người bất khả chuyển nhượng, đã làm cho các vận động viên không thể như nhau, như cách hiểu thông thường...

Triết học và đạo đức

Trong loạt bài giảng của mình, GS Sandle đã phân tích, phản biện các quan điểm triết lý về đạo đức của nhiều nhà triết học nổi tiếng như quan điểm về chủ nghĩa vị lợi của Jeremy Bentham, về khẩu hiệu nổi tiếng của John Locke "Lợi ích tốt nhất cho nhiều người nhất" chính là công lý.

Đặc biệt, GS Sandle đã dành khá nhiều thời gian cho việc trình bày quan điểm của một trong những nhà triết học lỗi lạc nhất của thế kỷ khai sáng là Immanuel Kant (22.4.1724-12.2.1804).

Kant cho rằng, chúa tể của cuôc sống không phải là Niềm vui và Nỗi buồn như Bentham nhìn nhận mà chính là đạo đức tối thượng. Đạo đức tối thượng là tính TRÁCH NHIỆM (có lý trí xác đáng dẫn dắt, phù hợp với quy luật đạo đức) của động cơ trong hành động.

Yếu tố này đặc biệt quan trọng với những người lãnh đạo vì họ nắm trong tay sinh mạng và số phận, hạnh phúc hay khổ đau của người dân. Bởi, đa số con người chỉ hành động theo ý muốn chủ quan, cái ham thích nhất thời, vị kỷ hoặc vì tư lợi tàn nhẫn nên bất kể đạo đức và, thường là, nhân danh đạo đức để che đậy các động cơ ích kỷ, xấu xa.

Tính tối thượng đạo đức yêu cầu con người không được dùng người khác làm công cụ để thỏa mãn ý đồ riêng, không được lạm dụng cái gọi là đa số để làm phương hại hay tước đoạt nhân phẩm của con người - dẫu chỉ một người.

Theo quan điểm khắt khe của Kant, nói dối cũng là cách chà đạp lên nhân phẩm của người khác. Nếu Kant đúng, thì xã hội ta bây giờ, nhiều người đều vi phạm đạo đức vì đa số họ nói dối là... phẩm chất tự nhiên!

Quyền trình bầy ý kiến và quyền... im lặng

Nhìn - nghe GS Sandle giảng bài, thấy sinh viên Harvard thảo luận, có lẽ, ai cũng ước ao được ngồi ở giảng đường Sandle ấy một lần. Ngay cái tên đã kích thích suy tư: "Người một hạt cát" - Sandle. Có thể là một, hoặc một số nhưng chắc chắn đó là một phần làm nên bãi biển rực nắng mênh mông. Để trở thành cát, phải có hàng triệu lần "vật lộn" với sóng lừng, sóng dữ; phải trải biết bao gian khó, dập vùi. Xem ra, muốn làm nên sự lấp lánh và tinh khiết, không thể đo bằng vài năm tháng bọt bèo...

Ấn tượng đầu tiên từ các bài giảng của GS Sandle đó là sự lôi cuốn không chỉ nhờ chất giọng rõ ràng, hấp dẫn mà trước hết, người thầy phải có một cái nền kiến thức vững chắc, một "kho" ngôn từ dường như vô tận thì mới không lặp đi lặp lại, không có chuyện thì, là, mà, à, ờ... như không ít giảng viên của ta hiện nay.

Phần hài hước của ông (cái không thể thiếu của bất kỳ người thầy nào khi giảng về những vấn đề khô khan, khó khăn) chỉ chiếm chưa đến 2% thời gian - vừa đủ để tạo nên sự thư giãn cần thiết mà lại không làm loãng phần nội dung.

Chẳng hề có bất kỳ một câu chửi thề nào và tuyệt đối chẳng cần đến sự dung tục tầm thường tuy trong bài giảng có cả chuyện tình dục của Tổng thống Hoa Kỳ cũng như có cả chuyện công lý trong việc mang thai thuê!

Lượng thời gian dành cho sinh viên thảo luận của GS Sandle chiếm khoảng 30%. Điều đặc biệt là tất cả sinh viên khi phát biểu đều rất tự tin, trình bày lưu loát (cũng chẳng có sinh viên nào à, thì, là, mà).

Cái đáng ghi nhận nữa là mặc dù có những lúc chỉ có một, hai cánh tay giơ lên nhưng họ không hề ngần ngại, dẫu có hàng ngàn sinh viên khác im lặng (tức là không đồng ý). Quyền được trình bày ý kiến của mình bất kể người khác không tán thành là một trong những điểm tích cực vượt trội của tính tự chủ trong giảng đường Sandle.

Không có sự phân biệt về trình độ do màu da, chủng tộc. Ta hãy nghe một chút phần tranh luận giữa hai sinh viên gốc Á: "Nếu bạn phản đối hôn nhân đồng tính thì tôi hỏi bạn, bạn đã bao giờ thủ dâm chưa"?

Tính sâu sắc của câu hỏi- trả lời, thực sự làm chúng ta bị hấp dẫn. Nếu ai đã nghe- xem qua toàn bộ bài giảng này thì sẽ phải "ngạc nhiên" vì một điều nữa: Hàng ngàn người nghe, không hề điểm danh, không hề thiếu hụt bất ngờ và cũng chẳng hề có ai nói chuyện riêng(!)


Dường như việc nói chuyện riêng trong một lớp học của sinh viên Mỹ bị coi là thiếu văn hóa thì phải?

Một điều đáng xem xét nữa là trong khi ở nước ta hiện nay, sử dụng bài giảng có máy chiếu- màn hình được coi là thời thượng, phản ánh trình độ cao (?) của giảng viên, thì GS Sandle sử dụng rất ít, hầu như chỉ chiếu cho sinh vên xem những trích dẫn cần độ chính xác cao, ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề đang nêu ra.

Đây là chuyện cần phải cân nhắc bởi chúng ta biết rằng nếu lạm dụng máy chiếu, tức là vừa làm hư cho thầy (lười giảng), vừa không đảm bảo tính liên tục của lập luận.

Điều cuối cùng cần đặc biệt nhấn mạnh là mỗi buổi giảng chỉ gói gọn trong 30 phút (ít nhất là các video clip cho biết như thế), nhưng vẫn đủ tất cả những nội dung cần thiết trong cái nguyên tắc tương tác hợp lý giữa thầy và trò.

Từ đây có thể thấy rằng một khi 30 phút có thể tạo nên chất lượng cao về nhận thức thì chắc hẳn những bài giảng đạo đức kéo dài lê thê sẽ phản tác dụng đến mức nào. Nên chăng, về giờ giấc học tập ở các trường đại học hiện nay cũng cần được điều chỉnh?

Loạt bài giảng Công lý, việc đúng nên làm với sự mở đầu thật khó - đúng như GS Sandle đã nói. Cái khó của ông là trình bày điều mà ai cũng biết (dẫu nhiều hay không nhiều lắm) như công lý, đạo đức.

Khó hơn nữa là những dẫn chứng ông đưa ra hầu hết đều cũ, nhưng ông phải làm cho khác lạ. Rồi, cái nguy hiểm của điều mới lạ ấy là nó làm cho bản chất hay cái vỏ của vấn đề không còn như cũ nữa...

Nói chung là có rất nhiều sự thách thức đối với một người thầy phải "trình diễn" trước cử tọa khắt khe, thông minh, dũng cảm - những người luôn coi thách thức là cơ hội - điều kiện để sống, để vươn tới.

Sandle không trả lời thẳng các câu hỏi mà ông đã đưa ra. Theo ông, lời khuyên của Kant luôn đúng: Phải sống trong sự bất an của lý trí, tức là sống trong câu trả lời chứ không phải là sống bằng sự thỏa mãn từ các câu trả lời.

Công lý của tất cả những điều đúng nên làm, đó là hành động có trách nhiệm theo đúng quy luật tối thượng của đạo đức. Đó là phải tôn trọng nhân phẩm của người khác, dẫu là hàng triệu người hay chỉ một người!

Theo Tác giả: Hà Văn Thịnh - Tuanvietnam