Chủ Nhật, 18 tháng 3, 2012

DN giải thể hàng loạt: Thuốc lãi suất chưa đến, bệnh đã di căn

[Marketing3k.vn] Doanh nghiệp vẫn đang sống trong hi vọng với thông tin hạ lãi suất cho vay khi lãi huy động đã vè mức trần mới. Tuy vậy bệnh tình của đa phần doanh nghiệp đã di căn nên để thoát hiểm thì doanh nghiệp cần nỗ lực mở đường đến nguồn vốn của ngân hàng trước khi quá muộn.

Mới đây theo báo cáo của Hiệp hội doanh nghiệp TP.HCM, trên địa bàn có 60% DN nhỏ và vừa hiện sản xuất sút kém, không đủ vốn để duy trì sản xuất và chỉ có 20% DN có cơ hội vượt qua khủng hoảng. Tính trong 2 tháng đầu năm nay trên địa bàn TP có khoảng 3.000 DN tạm ngưng hoạt động, nâng tổng số DN đang tạm ngưng hoạt động lên con số trên 10.000 DN.

Đòn đánh được cho là khá mạnh khiến cho doanh nghiệp khó gượng dậy là chi phí đầu vào đã tăng quá cao. Giá cả nhiều mặt hàng liên tục tăng mạnh cộng với vốn vay lãi suất cao đã tạo thành "gọng kiềm" siết chặt doanh nghiệp trong cơn giãy chết. Thêm vào đó lượng hàng tồn kho đang là một gánh nặng không nhỏ cho doanh nghiệp trong việc thu hồi vốn.

Chỉ số tồn kho của toàn ngành công nghiệp chế biến, chế tạo ở TP.HCM hiện đã tăng 17,4% so với cùng thời điểm năm trước. Trong đó, ngành chế biến và bảo quản rau quả tăng trên 80%; sản xuất phân bón và chất ni tơ tăng gần 72%, xi măng, vôi, vữa tăng gần 62%, sắt thép tăng 53%... Với những con số trên thì doanh nghiệp đã kiệt sức trong việc gồng mình gánh lượng hàng tồn kho này.

Vẫn là chuyện doanh nghiệp yếu kém thì tất yếu phải tự đào thải và triệt tiêu. Tuy vậy việc giải thể của hàng loạt doanh nghiệp vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề trong chính sách điều hành là tác nhân không nhỏ đưa doanh nghiệp lâm trọng bệnh.

Vốn rẻ, vốn ưu đãi được đề cập đến liên tục không chỉ ở hiện tại mà từ năm trước. Ồn ào là thế nhưng để doanh nghiệp tiếp cận được nó vẫn là còn là điều bí ẩn. Thậm chí nhiều doanh nghiệp còn cho là chuyện hoang đường. Vậy chính sách tiền tệ trong suất thời gian qua có thực sự đảm bảo ngân hàng chia sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp hay lại là cơ hôi để cho các ngân hàng tối đa hóa lợi nhuận.

Ở chiều hướng khác trong một thời gian quá dài cầm cự liệu doanh nghiệp có còn đủ sưc khỏe để hấp thụ nguồn vốn từ ngân hàng hay không. Nhiều ngân hàng đã quá lo lắng về việc tăng trưởng tín dụng 15-17% trong năm nay. Tuy vậy những lo lắng trên có vẻ hơi thừa khi thực tế 2 tháng đầu năm cũng chỉ tăng được khoảng 2%. Vốn ngân hàng lại tiếp tục được "giằng co" khi doanh nghiệp hấp thụ yếu mà ngân hàng vẫn chưa muốn cho vay vì lo ngại nợ xấu.

Lãnh đạo một doanh nghiệp ở TP.HCM bức xúc tại buổi gặp gỡ với lãnh đạo TP trong tuần qua. Vị này cho rằng, vấn đề là nhà nước cần làm gì để doanh nghiệp có thể tiếp cận được vốn vay với lãi suất thấp trong thời gian sớm nhất sau khi công bố hạ lãi suất? Việc thông báo lãi suất hạ mà con đường đưa vốn về doanh nghiệp vẫn chưa được mở hoặc đi bằng đường khác mất nhiều thời gian hơn. Đến khi tiếp cận được vốn thì mọi việc đã rồi.

Ông Nguyễn Trọng Hạnh - phó cục trưởng Cục Thuế TP.HCM cho biết, cơ cấu vốn của doanh nghiệp phần lớn vẫn là vốn vay, việc cứ lo trả lãi ngân hàng thì thua lỗ là điều đương nhiên. Trong hai tháng đầu năm 2012, số DN trên địa bàn TP.HCM ngưng hoạt động lên tới hơn 3.000 đơn vị chủ yếu vẫn là đói vốn. Trong khi đó các ngân hàng lại thấy việc cấp tín dụng liên ngân hàng hấp dẫn hơn là tín dụng cho doanh nghiệp. Vì vậy dòng vốn cứ luân chuyển ở trong nội bộ các ngân hàng còn nơi cần cấp vốn như doanh nghiệp vẫn đang còn khô hạn.

Con số 50.000 doanh nghiệp ngừng hoạt đông trên toàn quốc vẫn có nguy cơ được tăng thêm. Doanh nghiệp vẫn đang sống trong hi vọng với thông tin hạ lãi suất cho vay khi lãi huy động đã vè mức trần mới. Tuy vậy bệnh tình của đa phần doanh nghiệp đã di căn nên để thoát hiểm thì doanh nghiệp cần nỗ lực mở đường đến nguồn vốn của ngân hàng trước khi quá muộn.
Tác giả: NAM PHONG

Các bài khác:

Giáo hội Phật giáo lên tiếng về clip "thỉnh bao cao su"

[Marketing3k.vn] Sáng 17/3, Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư Ký Giáo hội Phật giáo Việt Nam gửi công văn tới Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, Bí Thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phản ánh đoạn clip có nội dung gây bức xúc Tăng Ni, Phật tử

Trong công văn Hòa thượng Thích Thiện Nhân ghi rõ: “Nhiều ngày qua, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhận được những phản ứng gay gắt và bức xúc của Tăng Ni, Phật tử Việt Nam trong nước cũng như ngoài nước đối với đoạn video nhằm tuyên truyền sức khỏe sinh sản theo chủ trương của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có nội dung báng bổ Phật giáo.

Tìm hiểu nội vụ, chúng tôi nhận thấy đến thời điểm này, trên trang mạng vẫn còn nguyên bài viết Clip “Thầy trò Đường tông đi thỉnh…bao cao su” với nội dung ca ngợi đoạn video clip ngắn có thời lượng 01phút35 giây, do các sinh viên thuộc Học viện Báo chí tuyên truyền thực hiện để tham dự cuộc thi tìm kiếm thông điệp xuất sắc cho dự án “Friendly Condom” (Bao cao su thân thiện) của Ngôi nhà Tuổi trẻ - Trung tâm chăm sóc, tư vấn sức khỏe sinh sản thuộc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

Xem đoạn video clip ngắn, chúng tôi thật sự bất ngờ trước việc các sinh viên đã xây dựng nhóm nhân vật “Thầy trò Đường Tông” đi thỉnh bao cao su mà bất kỳ ai cũng nhận biết đó là việc lợi dụng hình tượng “Thầy trò Đường Tăng” đi thỉnh kinh ở Ấn Độ của tác giả Ngô Thừa Ân được thể hiện qua tiểu thuyết “Tây Du ký” đời nhà Minh, Trung Quốc.

…Tiến sĩ Amartya Sen người được giải Nobel kinh tế năm 1998 đã ca ngợi Ngài là “nhân vật đáng trân trọng, là bậc cao tăng đại đức, là chứng nhân của lịch sử, là sứ giả giao lưu văn hóa Trung - Ấn”. Bên cạnh hình tượng đó, video clip còn đưa cả hình tượng Đức Phật, là niềm tin tôn giáo bất khả xâm phạm của toàn thể Tăng Ni, Phật tử trên toàn thế giới.

Qua đoạn video clip nói trên của các sinh viên thuộc Học viện Báo chí tuyên truyền là thiếu ý thức, mang nội dung xúc phạm niềm tin tôn giáo, thay đổi nội dung đi thỉnh kinh bằng việc đi thỉnh bao cao su, là xúc phạm đến vị Thánh tăng và Đức Phật - Giáo chủ của Phật giáo, một vị Thánh tăng và vị Giáo chủ Phật giáo, một nhân vật lịch sử được cả thế giới ngưỡng mộ.

Đoạn clip đi thỉnh bao cao su khiến Tăng, Ni, Phật tử bức xúc
Đoạn clip đi thỉnh bao cao su khiến Tăng, Ni, Phật tử bức xúc
Nhưng nghiêm trọng hơn, đã có những người có trách nhiệm ca ngợi đoạn video clip ngắn trên, trao cho nó giải thưởng xuất sắc, viết lời tán dương, tuyên truyền trên mạng, và sau khi có phản ứng của Tăng Ni, Phật tử vẫn không thể hiện thái độ tôn trọng niềm tin tôn giáo của số đông những người yêu mến Đạo Phật.”

Thay mặt Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Hòa thượng yêu cầu: Lập tức áp dụng mọi biện pháp để xóa bỏ mọi hình ảnh của đoạn video clip nói trên ở mọi trang mạng hiện đang phát tán. Công khai nêu ý kiến của Cơ quan có trách nhiệm về việc thực hiện, phát tán, trao giải cho đoạn video clip ngắn đó.

Có biện pháp xử lý đối với những ai có liên quan đến việc thực hiện, phát tán, trao giải, tán dương đối với đoạn video clip ngắn “Thầy trò Đường tông đi thỉnh… bao cao su”. 

Đồng thời những người thực hiện đoạn video clip đó phải công khai xin lỗi về những nội dung được thể hiện trong đoạn video clip có nội dung báng bổ Phật giáo, xúc phạm niềm tin tôn giáo”.

Ngoài việc gửi Công văn đến Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, Bí Thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hòa Thượng Thích Thiện Nhơn cũng gửi đến Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Tôn giáo Chính phủ để biết và giúp đỡ.
Hoài Lương

Các bài khác:

Thứ Bảy, 17 tháng 3, 2012

Marketing và lối ra trong khủng hoảng

[Marketing3k.vn] Trong bối cảnh nền kinh tế suy thoái và khủng hoảng, danh mục cắt giảm đầu tiên mà doanh nghiệp thường nghĩ đến là marketing (tiếp thị). 
Vì mọi người thường nghĩ rằng, khi nền kinh tế rơi vào suy thoái, người tiêu dùng nào cũng sẽ “thắt lưng buộc bụng” và chẳng mấy lưu tâm đến những sự kiện quảng bá hào nhoáng nữa. Lúc này, marketing sẽ là một thứ “xa xỉ phẩm”, chỉ gây ra tốn kém chứ không đem lại bất cứ hiệu quả nào.

Thực tế có phải như vậy?
" Lâu nay, suy nghĩ về marketing thường được “đóng khung” trong những lý thuyết đã trở thành kinh điển như 4P, 3C...; nhưng thực chất, xã hội và khách hàng hiện nay đã thay đổi rất nhiều."


Tư duy lại vai trò của marketing

Peter Drucker, người được xem là “cha đẻ”của quản trị kinh doanh hiện đại từng nói rằng: “Mục tiêu cuối cùng của mọi hoạt động kinh doanh là tạo ra khách hàng. Và chỉ có hai chức năng trong doanh nghiệp có thể làm được điều này, đó là marketing và sáng tạo (innovation)”.

Có thể thấy rằng, marketing không phải là một bộ phận “chỉ biết tiêu tiền” như người ta vẫn nghĩ. Nếu như các bộ phận khác trong tổ chức chủ yếu tập trung vào việc tạo ra doanh thu và lợi nhuận bằng cách lôi kéo, chăm sóc, duy trì những khách hàng hiện tại; thì nhiệm vụ của marketing lại là tạo ra khách hàng mới bằng cách “đánh thức” những nhu cầu mới nằm ngay trong tiềm thức của khách hàng nhưng họ lại chưa từng hình dung đến nó cho đến khi có tác động của Marketing. Đó là lý do tại sao Peter Drucker cho rằng marketing xứng đáng được xếp vào danh sách những bộ phận tạo ra lợi nhuận chứ không phải là bộ phận chi phí.

Tuy nhiên, trong bối cảnh của khủng hoảng kinh tế ngày càng trở nên căng thẳng và đặt áp lực lên vai doanh nghiệp mỗi ngày, rất nhiều tổ chức đã không thể giữ được tầm nhìn dài hạn đó. Ngay cả những thương hiệu tầm cỡ thế giới như GM, Sears, Kodak, AT&T… cũng phải đối diện với việc đánh mất vị thế của mình do không thể tìm thấy một lối ra phù hợp. Tâm lý chung của những người làm marketing là cảm thấy bất lực và bối rối khi những “vũ khí” đã từng mang lại hiệu quả tột đỉnh trước đây bỗng dưng trở nên vô hiệu. 

Phải chăng, đó chỉ là khó khăn tạm thời hay là hệ quả của mức độ cạnh tranh đang ngày càng khốc liệt? Nên tạm thời “án binh bất động” đợi suy thoái qua đi hay đã đến lúc “trở mình” để thích nghi? Nên tiếp tục đầu tư để duy trì hay cắt giảm để tiết kiệm chi phí? Hàng loạt câu hỏi khiến những nhà lãnh đạo cảm thấy mình như rơi vào một “mê hồn trận” mà chẳng biết lối ra nào sẽ dẫn đến một chiến lược marketing phù hợp.

Lối ra nào trong giai đoạn khủng hoảng?

Trong lần tái bản cuốn “Quản trị Marketing” – cuốn sách được xem là “gối đầu giường” của dân marketing, cha đẻ marketing hiện đại Philip Kotler cũng đã phải cập nhật lại lý thuyết của mình cho phù hợp với bối cảnh mới. Ông cho rằng: “Đừng xem chuyện suy thoái kinh tế chỉ là một giai đoạn tạm thời sẽ nhanh chóng qua đi mà phải nhìn nhận nó như là một thực tế hiển hiện và bình thường. Do vậy, hãy thay đổi cách làm marketing sao cho phù hợp với thực tế đó, chứ đừng bao giờ chỉ cắt giảm và ngồi đợi suy thoái qua đi.” 

Lâu nay, suy nghĩ về marketing thường được “đóng khung” trong những lý thuyết đã trở thành kinh điển như 4P, 3C...; nhưng thực chất, xã hội và khách hàng hiện nay đã thay đổi rất nhiều. Để tồn tại và phát triển, không còn cách nào khác là phải nhận thức rõ sự thay đổi này, để có thể đưa ra những cách nghĩ mới, cách làm mới thật sự hiệu quả. 

Ví dụ, khi quảng cáo trên truyền hình không tạo được hiệu ứng tốt nữa, chúng ta thường vội vã kết luận rằng marketing không còn hiệu quả trong giai đoạn suy thoái rồi cắt giảm ngân sách. Trong khi đó, tại sao chúng ta không thử chuyển sang các giải pháp truyền thông số/truyền thông xã hội mới như Blog, Webcast, Videocast, Postcast … để giải quyết vấn đề với chi phí thấp hơn rất nhiều, mà lại phù hợp với xu thế phát triển của xã hội?

Bên cạnh đó, vì marketing giữ vai trò thiết yếu trong việc tạo ra doanh thu tương lai cho cả tổ chức, nên không thể xem đó chỉ là một chức năng mang tính chuyên môn giao cho một bộ phận mà mà phải là công việc mang tính chiến lược, cần sự suy nghĩ và góp sức của cả tổ chức. 

Nói cách khác, một chiến lược marketing hiệu quả chỉ được tạo ra khi quy trình hoạch định chiến lược đó có sự tham gia của các cấp lãnh đạo và các bộ phận có liên quan trong việc thu thập thông tin và xác định những hướng đi tiềm năng. 

Đồng thời, đối tượng mà nó nhắm tới không chỉ là khách hàng mà gồm cả những ai có ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp như các nhà phân phối, nhà cung cấp, nhân viên, cổ đông và cộng đồng.

Và như vậy, marketing phải luôn là trung tâm của mọi sự thay đổi và bao quát được những vấn đề thực tế mới. Nếu thất bại trong việc chỉ ra được những thách thức mà doanh nghiệp sẽ phải đối mặt, marketing sẽ trở nên vô dụng, thậm chí ảnh hưởng xấu đến kết quả kinh doanh. 

Nhưng nếu được thay đổi hiệu quả, nó sẽ là sợi dây vô hình gắn kết các mối tương quan trong và ngoài tổ chức. Điều này sẽ mang lại một lợi thế vô cùng lớn cho doanh nghiệp. Chính vì thế mà “Cha đẻ”của quản trị hiện đại đã một lần nữa khẳng định: “marketing đúng nghĩa sẽ là nơi phải tạo được khả năng bao phủ toàn bộ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp”
Theo Hoàng Anh - VnEconomy

Thứ Sáu, 16 tháng 3, 2012

2012: Rủi ro nào từ cú sốc dầu mỏ?

[Marketing3k.vn] Đánh giá những nguy hại gây ra do giá dầu tăng cao đồng nghĩa với việc trả lời bốn câu hỏi: Đâu là “lực đẩy” của giá dầu? Giá dầu còn leo cao đến đâu? Tác động của nó đến nền kinh tế cho tới nay là gì? Và rồi những lần tăng giá tiếp theo trong tương lai sẽ gây ra những thiệt hại gì?
Khi cuộc khủng hoảng đồng Euro đang tạm được thời được kiểm soát, giá dầu lại trở thành mối bận tâm "sát sườn" nhất của kinh tế thế giới ở thời điểm hiện tại. Tâm lý lo sợ là điều dễ hiểu khi thị trường dầu mỏ vốn nhạy cảm, trong khi căng thẳng với Iran lại ngày một leo thang. Giá dầu thô Brent tăng vọt thêm hơn 5 USD/ thùng trong ngày 1/3, cán mốc 128 USD/thùng sau khi một tờ báo Iran đưa tin về vụ nổ phá hủy một đường ống dẫn dầu quan trọng của Ảrập Xêút. Mặc dù đã hạ nhiệt sau khi Ảrập Xêút bác bỏ tin đồn, giá dầu thô vẫn ở mức 125 USD, cao hơn 16% so với đầu năm.

Đánh giá những nguy hại gây ra do giá dầu tăng cao đồng nghĩa với việc trả lời bốn câu hỏi: Đâu là "lực đẩy" của giá dầu? Giá dầu còn leo cao đến đâu? Tác động của nó đến nền kinh tế cho tới nay là gì? Và rồi những lần tăng giá tiếp theo trong tương lai sẽ gây ra những thiệt hại gì?

Căn nguyên của sự tăng giá

Những cú sốc về nguồn cung còn tác động tiêu cực tới tăng trưởng toàn cầu một cách mạnh mẽ hơn nhiều so với tác động của việc dầu tăng giá - kết quả từ sự gia tăng nhu cầu sử dụng. Người ta vẫn cho rằng nguyên nhân của đợt tăng giá dầu thời gian qua là do bàn tay hào phóng của ngân hàng trung ương các nước. Trong những tháng gần đây các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đều đồng loạt hỗ trợ thanh khoản, mở rộng chính sách nới lỏng định lượng (NLĐL) như in tiền để mua trái phiếu; hoặc hứa hẹn kéo dài thời gian hạ thấp lãi suất. Từ đây lại nổ ra cuộc tranh luận về việc liệu có phải chính dòng tiền "giá rẻ" này đã đưa đẩy các nhà đầu tư đến với những tài sản "vật chất", đặc biệt là dầu.

Nhưng bởi vì thị trường tự nó đã có tính định hướng, chỉ cần một lời tuyên bố thôi chứ chưa phải ban hành chính sách NLĐL thì chừng đó cũng đã đủ làm giá dầu "nhúc nhích"; thực ra, từ tháng trước, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Ben Bernanke, đã gửi đến thị trường hai chữ "thất vọng" khi không phát đi bất cứ tín hiệu nào về một đợt NLĐL nữa. Thêm nữa, nếu giá dầu tăng do yếu tố đầu cơ thì lượng dầu cất trữ cũng phải tăng, điều này hoàn toàn trái ngược với những gì đã và đang diễn ra. Ngân hàng trung ương các quốc gia cũng có thể gián tiếp tác động tới thị trường dầu bằng cách nâng cao mức dự báo tăng trưởng toàn cầu - một yếu tố "trung gian" góp phần nâng mức kỳ vọng về nhu cầu sử dụng dầu của thế giới.

Luận điểm này có thể được chứng minh bằng nhiều ví dụ cụ thể. Lần tăng giá dầu vừa qua xảy đến đồng thời với những tín hiệu lạc quan về nền kinh tế thế giới: một thảm họa trong khu vực đồng Euro và một "cú tiếp đất" nhọc nhằn của "chiếc phi cơ" Trung Quốc có vẻ khó xảy ra hơn và nền kinh tế Mỹ dường như đang phục hồi ổn đình hơn.

Tuy nhiên, sự lạc quan, dù ít, về triển vọng tăng trưởng mới chỉ là một phần của câu chuyện.

Gián đoạn nguồn cung mới là tác nhân góp phần nhiều hơn vào sự đắt đỏ của giá dầu. Tính tổng cộng, trong vài tháng vừa qua, nguồn cung trên thị trường dầu có thể đã sụt giảm hơn 1 triệu thùng mỗi ngày. Một loạt các rắc rối không liên quan đến Iran, từ tranh chấp đường ống dẫn dầu với Nam Sudan cho tới những vấn đề cơ khí ở Biển Bắc, đã làm "lỡ nhịp" 700.000 thùng mỗi ngày. Đó là chưa kể, hàng ngày có khoảng 500.000 thùng nữa của Iran đang tạm thời "khoanh tay đứng nhìn" thị trường do vấp phải lệnh trừng phạt từ châu Âu và tranh chấp thanh toán với Trung Quốc.

Nguồn cung dự trữ quá ít. Dự trữ dầu tại các nước giàu đang ở mức thấp nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Việc OPEC tăng khả năng dự trữ vẫn chưa có gì là chắc chắn. Ảrập Xêút đang cố gắng thu được khoảng 10 triệu thùng/ngày, gần đạt mức kỷ lục (xem Biểu đồ 1). Và mối đe dọa về sự thiếu hụt nguồn cung sẽ còn lớn hơn nhiều nếu Iran hiện thực hóa lời cảnh báo đóng cửa eo biển Hormuz, nơi tiếp đón 17 triệu thùng dầu qua lại mỗi ngày, tương đương khoảng 20% nguồn cung toàn cầu. Thậm chí chỉ cần một hành động đóng cửa tạm thời của Iran cũng đủ để tạo nên "cú hẫng" nghiêm trọng hơn bất kỳ cú sốc dầu mỏ nào trước kia. Ngay như mức độ ảnh hưởng từ lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Ả rập năm 1973 cũng mới chỉ dừng lại ở 5 triệu thùng/ngày.

Tách bạch từng nhân tố nói trên không đơn giản chút nào, nhưng Jeffrey Currie của Goldman Sachs cho rằng chính các nguyên lý cơ bản về cung và cầu đã đẩy giá dầu lên khoảng 118 USD/thùng. Ông nhận định phần tăng còn lại là do những lo ngại về Iran. Nếu thực tế đúng như vậy thì một khi các mối quan hệ với Iran được cải thiện, giá dầu có thể đi xuống vài đô la, nhưng vẫn sẽ dao động quanh 120 USD.

Ai được, ai mất?

Trên bình diện toàn cầu, thiệt hại từ việc dầu tăng giá, tính đến thời điểm hiện tại, có lẽ vẫn còn khá khiêm tốn. Kinh nghiệm cho thấy nếu giữ giá dầu tăng 10% thì thế giới sẽ phải đánh đổi chừng 0,2% tăng trưởng trong năm đầu tiên, chủ yếu là do khi giá dầu tăng cao, thu nhập cá nhân của người tiêu dùng dầu sẽ chuyển sang thành thu nhập của nhà sản xuất, những người có xu hướng chi tiêu ít hơn. Ở thời điểm này, gần như bất kỳ một tác động tiêu cực nào của giá dầu cũng đều có thể được "xí xóa" bởi những tín hiệu lạc quan đang diễn ra ở nơi nào đó trên thế giới, ví dụ như sự hạ nhiệt của cuộc khủng hoảng đồng euro. Vậy nên cho dù dầu có đắt đỏ, triển vọng về tăng trưởng toàn cầu vẫn còn sáng sủa hơn so với hồi đầu năm.

Tuy nhiên tác động của giá dầu đến tình hình tăng trưởng và lạm phát ở từng quốc gia sẽ khác nhau.Tại Mỹ, một nước nhập khẩu ròng vốn khá nhẹ tay trong việc đánh thuế nhiên liệu, có một nguyên tắc căn bản là giá dầu cứ tăng 10 USD (tương đương giá xăng tăng 25 xu) thì tổng sản lượng quốc dân giảm xấp xỉ 0.2% trong năm đầu tiên và 0.5% trong năm tiếp theo. Điều này sẽ kéo chậm lại, chứ chưa đến mức tuột dốc, một đầu tàu kinh tế được kỳ vọng sẽ tăng trưởng hơn 2% trong năm nay.

Vài năm trở lại đây, trong bất kỳ trường hợp nào cũng không khó để tìm ra lý do giải thích tại sao nước Mỹ ngày càng khéo xoay xở mỗi khi dầu tăng giá. Giá xăng có nhảy vọt thì vẫn còn thua xa năm 2011 hoặc 2008. Công ăn việc làm được tạo ra ngày một nhiều mang lại thêm thu nhập cho người dân để trang trải các chi phí nhiên liệu. Và kinh tế Mỹ ngày nay cũng ngày càng bớt đau đầu hơn với bài toán năng lượng, ít phụ thuộc hơn vào hàng hóa nhập khẩu. Mức tiêu dùng dầu đã giảm trong hai năm qua, ngay cả khi GDP tăng đều đặn.

 

Người dân Mỹ bây giờ có xu hướng lái xe ít hơn và quay sang tìm mua những chiếc xe tiết kiệm nhiên liệu. Nhập khẩu ròng đối với mặt hàng dầu đã rời xa mức đỉnh năm 2005, đồng nghĩa với việc người dân Mỹ, dù vẫn phải "nghiến răng" mua dầu đắt đỏ, thì khoản tiền đó cũng được coi là tiêu dùng trong lãnh thổ nước Mỹ. Nguồn khí đốt tự nhiên dồi dào góp phần giảm giá xăng, kết hợp với một mùa đông ấm áp lạ thường, đã làm giảm gánh nặng chi tiêu sưởi ấm cho các hộ gia đình Mỹ xuống mức thấp không ngờ.

Trong tháng 1, phần chi phí dành cho năng lượng của người tiêu dùng đã gần chạm ngưỡng thấp kỷ lục của 50 năm qua. Những yếu tố này không hàm ý nước Mỹ đã "trơ" với dầu, mà chỉ là tác động của giá dầu tăng cho đến nay vẫn còn ở mức khiêm tốn. 

Châu Âu lại chịu ảnh hưởng nhiều hơn. Tại các quốc gia châu Âu, nơi chính sách thuế đối với mặt hàng dầu khắt khe hơn nhiều so với Mỹ, tác động của giá dầu đến tăng trưởng thường ở mức độ "nhẹ nhàng" hơn. Nhưng lần này, tình hình có thể sẽ khác do hầu hết các nền kinh tế đã rơi vào trạng thái trì trệ hoặc thu hẹp. Tệ hơn nữa, những nền kinh tế ngoại vi thuộc nhóm yếu kém nhất của châu Âu lại chính là những nước nhập khẩu ròng mạnh mẽ nhất (xem biểu đồ 2).

Hy Lạp là ví dụ điển hình khi phụ thuộc quá nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu, 88% trong số đó là dầu. Chỉ cần vài lần dầu nhích giá như hiện nay cũng đã đủ làm trầm trọng thêm cuộc suy thoái khu vực đồng euro; thì một cú tăng phi mã hoàn toàn có thể gây nên một cuộc khủng hoảng sâu rộng và bóp vụn niềm tin của cả thị trường.

Nước Anh tương đối "thong dong". Mặc dù là một nước nhập khẩu ròng đối với dầu, Anh lại có những nguồn tài nguyên quan trọng ở Biển Bắc. Thiệt hại đối với người tiêu dùng do giá nhiên liệu tăng sẽ ngay lập tức được bù đắp phần nào bởi lợi nhuận từ chính hoạt động dầu khí của quốc gia này. Dẫu vậy, ngay cả ở Anh, tính đi tính lại thì hệ quả của việc tăng giá cho đến nay là tiêu cực hơn mức thông thường, đặc biệt kể từ khi tỷ lệ lạm phát giảm nhanh chóng. Lạm phát thấp hơn, thu nhập thực tế cao hơn là một lý do mà các nhà hoạch định chính sách của Anh đặt nhiều hy vọng rằng nền kinh tế có thể sẽ được cải thiện ngay trong năm nay.

Đối với các nền kinh tế mới nổi, bức tranh thậm chí còn hiện lên rất khác nhau tùy từng góc nhìn. Những nhà xuất khẩu dầu, từ Venezuela sang Trung Đông, thì đang "kiếm được"; còn ai nhập khẩu dầu thì sẽ chỉ thấy cán cân thương mại ngày một xấu đi.

Trong các năm 2008 và 2011, đối tượng chịu tác động chính của giá dầu tại các nền kinh tế mới nổi chính là tỷ lệ lạm phát. Giờ thì nỗi lo đó đã bớt nặng nề hơn, chủ yếu nhờ sự ổn định của giá lương thực, nhân tố đang chiếm tỷ trọng ngày một lớn trong rổ hàng tiêu dùng của các nền kinh tế mới nổi. Tuy nhiên, đâu đó một vài quốc gia sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề. Trong ngắn hạn, một số nền kinh tế mới nổi ở Đông Âu sẽ phải hứng chịu nhiều nhất. Họ vừa bị ảnh hưởng bởi giá dầu đắt đỏ hơn, vừa bị "vạ lây" từ sự suy yếu của thị trường xuất khẩu châu Âu.

Ấn Độ cũng là một mối bận tâm. Nhiên liệu là một cấu phần lớn khi tính chỉ số giá bán buôn của nước này, vì thế khi giá dầu tăng, chi phí nhiên liệu trong nước sẽ tăng và kéo tỷ lệ lạm phát tăng theo. Khi mọi việc vượt quá mức cho phép, đến lượt ngân sách sẽ bị ảnh hưởng. Ở Ấn Độ, chính phủ ấn định - và cũng trợ giá đáng kể - giá dầu diesel và dầu hỏa. Theo Deutsche Bank, giá dầu diesel chỉ tăng có 31% kể từ tháng 1 năm 2009, trong khi giá dầu thô tính bằng đồng rupee đã tăng 180%. Sự khác biệt đó là kết quả từ hành động trợ giá, điều này lại đi "ngược chiều" với những nỗ lực nhằm giảm thâm hụt ngân sách mà Ấn Độ đang hướng đến.

Hiện tại, dầu có đắt hơn thì cũng chẳng tổn hại gì cho tăng trưởng toàn cầu. Nhưng nó cũng không giúp được gì cho những nền kinh tế mong manh ở châu Âu. Và nếu eo biển Hormuz bị đe dọa, dầu sẽ lại tăng giá và đặt dấu chấm hết cho nỗ lực phục hồi của kinh tế thế giới.
Tác giả: HÙNG ANH (THEO ECONOMIST)

Các bài khác:

Những bài giảng sexy

[Marketing3k.vn] Các diễn đàn ở Việt Nam đang nóng lên nhân “sự kiện” TS Lê Thẩm Dương sử dụng nhiều câu chuyện có yếu tố “sex”, thậm chí ngôn ngữ khá dung tục để minh hoạ cho bài giảng thêm hấp dẫn. Vấn đề nghe có vẻ tầm phào nhưng ẩn sau đó lại là một đề tài nghiêm túc: (1) Yếu tố “gợi tình” có phải là công cụ quan trọng/chủ yếu để bài giảng hấp dẫn người nghe? (2) Học trò đông có phải là điều bảo đảm cho thành công của giảng viên?

Về khía cạnh đầu tiên, quả là không ít diễn giả, cả tây lẫn ta thường sử dụng yếu tố “gợi tình” để làm gia vị cho bài giảng, gây sự chú ý của cử toạ. Gần đây, vào tháng 2/2012, BBC truyền hình cuộc tranh luận xung quanh luận đề “Hy Lạp phải tuyên bố vỡ nợ và rời khu vực đồng Euro” (Greece should default on its debt and leave the Euro). Tham gia tranh luận có hai phe: phe ủng hộ để Hy Lạp vỡ nợ gồm hai chuyên gia kinh tế kỳ cựu: Nouriel Roubini, giáo sư Đại học New York,và Costas Lapavitsas, giáo sư Đại học London; phe phản đối có Thượng nghị sĩ Anh Denis Mac Shane và bà Miranda Xafa, chuyên gia IMF. Phóng viên BBC Zeinab Badawi điều khiển diễn đàn.
Thượng nghị sĩ Anh Mac Shane đã ra đòn phủ đầu nhằm vào các nhà kinh tế bằng nhận xét hài hước có ý mỉa mai “các nhà kinh tế có thể nghĩ ra 365 tư thế làm tình nhưng thực tế họ chưa từng gặp một người phụ nữ”. Lời bình luận sexy này đã làm nóng hội trường với sức chứa 1.200 người tại Hy Lạp. Tuy nhiên, lời bình hơi “khiếm nhã” của ông Mac Shane không phải được đưa ra một cách vô thưởng vô phạt mà nó là sự hưởng ứng làn sóng chỉ trích các nhà kinh tế, đặc biệt khi khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng phát. Năm 2008 tập thể nhiều nhà khoa học đứng đầu là giáo sư David Colander đã ra báo cáo “The Financial Crisis and the Systematic Failure of Academic Economics” (Khủng hoảng tài chính và thất bại hệ thống của kinh tế học hàn lâm)[1]. Trong đó thừa nhận việc thiếu hiểu biết về hệ thống kinh tế là do “quá đề cao mô hình toán” và “đặt các nỗ lực nghiên cứu vào nhầm chỗ”, trong đó đã bỏ qua yếu tố quan trọng là sự biến đổi về bối cảnh xã hội (cơ cấu xã hội, thói quen, hành vi xã hội..). Victor Beker, giáo sư đại học Buenos Aires, trong bài viết về khủng hoảng kinh tế và khủng hoảng của ngành kinh tế học đã đề cập đến sự bất lực của các nhà kinh tế, vốn luôn tự hào về khả năng thấu hiểu kinh tế và năng lực đưa ra các dự báo kinh tế. Beker trích dẫn thư của Viện Hàn lâm Anh gửi tới Nữ hoàng Anh, trong đó công nhận sự thất bại của các nhà kinh tế trước những diễn biến bất thường của tình hình kinh tế “Nói tóm lại, thưa Nữ hoàng, việc không thể nhìn trước thời điểm, mức độ và tính nghiêm trọng của khủng hoảng để có thể ngăn ngừa nó, về nguyên tắc chính là sự thất bại của tập thể những con người xuất sắc, ở nước Anh cũng như trên toàn thế giới, đã không thấu hiểu được những nguy cơ đối với toàn thể hệ thống”[2].

Rõ ràng lời bình ngắn gọn và sexy của Thượng nghị sĩ Mac Shane ẩn chứa sau nó cả một câu chuyện dài về kinh tế học, về những hướng tiếp cận mới trong ngành học này, đồng thời nó cũng là câu trả lời cho vấn đề Hy Lạp “Những gì gắn kết Hy Lạp với EU và khu vực đồng Euro không chỉ là vấn đề tiền tệ như các nhà kinh tế quy kết”.

Vấn thứ hai liên quan đến việc liệu số lượng người nghe có phải là thước đo cho năng lực của giảng viên/diễn giả? Trước đây giới đại học Việt Nam dường như không quan tâm lắm đến vấn đề này vì theo mô hình cũ, sinh viên không có quyền lựa chọn môn học/giáo viên mà bắt buộc phải học theo thời khoá biểu quy định. Kể từ khi chế độ học theo tín chỉ được ban hành thì chuyện giáo viên làm sao hấp dẫn sinh viên bắt đầu được đặt ra. Đây cũng là chuyện của cả giới đại học bên Tây. Lịch sử cho thấy không phải bao giờ giờ giảng vắng sinh viên cũng thể hiện sự yếu kém của giáo sư. Schopenhauer là một ví dụ. Triết gia Đức vĩ đại nổi tiếng với tác phẩm “Thế giới như là ý chí và biểu tượng”, được coi là sự đột phá trong triết học về nhận thức thế giới, đã từng thất vọng tràn trề khi giờ giảng của ông không có một mống sinh viên. Phải sau khi ông qua đời thì học thuyết của ông mới được tán dương và lưu truyền rộng rãi. Tất nhiên, không giáo sư nào mong muốn điều này xảy ra với mình và họ cố tìm cách để bài giảng dễ hiểu, hấp dẫn, trong đó yếu tố hài hước và những ám chỉ về giới tính được coi là công cụ đắc lực.

Về vấn đề này, ở Việt Nam, có vẻ ngành giáo dục đi sau ngành biểu diễn, nơi mà cho đến nay câu chuyện về sự cạnh tranh giữa nghệ thuật và thị trường, giữa giá trị đích thực và thị hiếu tầm thường vẫn chưa ngã ngũ. Các diễn viên và đạo diễn vẫn kêu ca hài kịch thu hút khán giả hơn chính kích, tạp kỹ bán vé tốt hơn nhiều so với opera và nhạc giao hưởng, hở hang lôi kéo khán giả/độc giả mạnh hơn kín đáo nghiêm túc. Quay trở lại với vụ TS. Lê Thẩm Dương, trong khi một số nhà giáo dục lên tiếng phản đối cách dạy của thày thì nhiều sinh viên lại tỏ ý hào hứng với ngôn ngữ mà họ cho là hấp dẫn, không nhàm chán, không gây buồn ngủ và lên án thực trạng dạy trong nhà trường hiện nay là giáo điều, khô khan, nặng về lý thuyết, khiến họ luôn rơi vào tình trạng nửa tỉnh nửa mơ trong giờ học. Giờ giảng của TS. Lê Thẩm Dương được coi là thành công về mặt thị trường vì thu hút được nhiều người học. Nhà tổ chức thu được tiền từ học viên và tìm cách hậu thuẫn cho những giờ giảng “được đặt hàng” nhằm thoả mãn sự hài lòng cho lỗ tai người nghe.

Giáo dục ở Việt Nam giờ đây đang ngày càng gắn kết với thị trường vì giáo dục luôn cần tiền và ngày càng phụ thuộc vào túi tiền của người dân. Vậy thì người dân là thượng đế. Và trên thị trường đang có sự cạnh tranh của nhiều nhóm thượng đế, trong đó có nhóm đòi hỏi chất lượng chuyên môn thật sự từ người thày (người tung clip của thày Dương lên mạng có thể thuộc nhóm này) và nhóm cần một món ăn học thuật hấp dẫn, dễ nuốt, dễ tiêu. Có lẽ bản thân những giáo viên kỳ cựu như thày Dương phải phân vân lựa chọn cách nào phù hợp và thày đã lựa chọn cách để thoả mãn nhóm thứ hai, hiện là nhóm đông hơn. Sự chỉ trích của các nhà giáo dục không chỉ nhằm vào thày Dương mà còn nhằm vào nhóm thứ hai này, cũng như các nhà phê bình nghệ thuật lên án nhóm khán giả thích xem phim hở hang tươi mát hơn là các phim nghiêm túc nghệ thuật.

Vấn đề đặt ra là liệu có nên để chất lượng giảng dạy phụ thuộc vào thị hiếu của thượng đế? Bởi vì có thượng đế thì ngành giáo dục mới có điều kiện để hoạt động. Và chỉ khi nào nhóm thượng đế một (nhóm nghiêm túc, hướng tới các giá trị đích thực) thắng thế nhóm thượng đế hai (nhóm thích những thứ dễ dãi, vui vui, sexy càng tốt) thì khi đó cục diện tình hình văn hoá giáo dục mới thay đổi chăng? Nhưng liệu có thể định hướng cho nhóm thứ hai này thay đổi nhanh lên? Có lẽ chẳng phải ai khác, chính những người đứng trên bục giảng như thày Dương phải sử dụng thẩm quyền khoa học của mình, chung tay giúp sức cải thiện tình hình, dẫn dắt các nhóm thượng đế cùng đến với những giá trị văn hoá-khoa học thực sự được thể hiện dưới hình thức hấp dẫn, có ý nghĩa.

Tác giả: Trần Thị Phương Hoa


-----------------------------
[1] David Colander et al., The Financial Crisis and the Systemic Failure of Academic Economics
[2] Thư của Viện Hàn Lâm Anh gửi Nữ hoàng Anh, 7/2009, dẫn theo Victor Beker, xem http://www.economics-ejournal.org/economics/discussionpapers/2010-18
-----------------------------
Các bài khác:

Kinh doanh là nghệ thuật hay khoa học?

[Marketing3k.vn] Richard Branson hay Steve Jobs luôn có những quyết định dựa trên cảm tính bị cho là điên rồ. Nhưng phép màu nhờ linh cảm chỉ xuất hiện khi có đủ lượng người sẵn sằng rót tiền và lực vào túi doanh nhân.
Kinh doanh là một nghệ thuật

Trên thực tế, kinh doanh là một chặng đường chông gai. Thành lập một công ty chẳng mấy kỳ vọng thay đổi thế giới, trải qua bao phen mạo hiểm, những cơ hội thành công hiếm hoi và những bất ổn định trong công việc.

Tuy nhiên, giáo sư Steve Blank thuộc đại học Stanford và đại học Berkeley-California nhận định rằng, dám mạo hiểm có thể mang lại những giá trị rất lớn. Ông tiên phong dẫn đường cho khoá học mang tên Lean LaunchPad- được quỹ Khoa học Quốc gia áp dụng cho trung tâm đào tạo nguồn trí tuệ trẻ I-Corps. Theo giáo sư Blank, xã hội tiến bộ từ những ý tưởng tưởng chừng vô lý.

Mọi doanh nhân tài ba như Richard Branson hay Steve Jobs luôn có những quyết định dựa trên cảm tính mà chúng ta thường cho là điên rồ. Nhưng chính những điều điên rồ ấy lại thay đổi cả thế giới. Và hầu hết doanh nhân thành đạt khi được hỏi về bí quyết thành công thì đều nhắc đến “bản năng cảm tính” của mình.

Giáo sư Blank cho rằng “đó là một đặc tính sinh tồn”- ông tin các doanh nhân suy nghĩ khác người bình thường và nhìn thấy những điều phần lớn mọi người không thấy. Trên thực tế, với ông, cái gọi là “bản năng cảm tính” chính là lối suy nghĩ kết hợp giữa kinh nghiệm và sự huy động thông tin. “Đầu óc doanh nhân giống như một người nhận dạng mẫu. Mọi người đưa những quyết định cơ bản vào đầu anh ta, nhưng để đến được một mẫu phù hợp cuối cùng thì còn là cả một quá trình dài ngẫm nghĩ và phân tích thông tin”- giáo sư nhận định.

Tất nhiên, điều đó không có nghĩa là họ luôn đúng mà thực tế còn ngược lại. ông Blank nói 90% thương vụ mạo hiểm đổ bể đắng cay. Song giá trị của 10% khả năng thành công cũng đủ lớn để khiến nhiều doanh nhân chấp nhận đâm lao theo lao.

“Rút cục thì kinh doanh vẫn cứ thiên về nghệ thuật nhiều hơn là khoa học”- giáo sư Blank khẳng định khi làm phép so sánh giữa vẻ đẹp cách mạng của Facebook, Google với bản giao hưởng số 15 của Beethoven và bức “Đêm Trăng” của Van Gogh.

Khá đúng. Bởi những nghệ sỹ khổ hạnh và các thương nhân mới vào nghề quả thực có rất nhiều điểm chung.

Kinh doanh là khoa học

Nhà khoa học Kay-Yut Chen là chủ nhiệm phòng nghiên cứu Hewlett-Packard và cũng là đồng tác giả của cuốn sách nghiên cứu về kinh doanh: “Secrets of the Money Lab: How Behavioral Economics Can Improve Your Busines”. Ông luôn khuyên người mới khởi nghiệp kinh doanh hãy từ từ tiếp cận nó bằng những bước tiến có phương pháp.

Theo ông, việc tin vào linh cảm nghe thật thú vị, nhưng linh cảm là điều không có cơ sở khoa học và thực sự bản năng đó có thể khiến doanh nhân chệch hướng. Quan sát nhiều khía cạnh khác, phép màu nhờ linh cảm chỉ xuất hiện khi có đủ lượng người sẵn sằng rót tiền và lực vào túi doanh nhân.

Ông nói: “Khi đánh giá một hạng mục đầu tư, có nhiều cách kiểm soát sự mạo hiểm và tăng tính hiệu quả của nó. Nhưng bạn không thể bỏ qua nguyên tắc cơ bản là phải đa dạng hoá toàn bộ hạng mục để thành công”.

Nếu mục tiêu đối với các doanh nhân là tạo ra tiến bộ trong xã hội thì việc phân khúc và kiểm tra cả hệ thống là điều quan trọng để đạt được kết quả tốt hơn. Các nhà kinh tế học hành vi như ông Chen thường quan điểm rằng nếu mọi người hiểu các giới hạn trí tuệ cũng như thể chất của mình thì họ hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm hay công ty một với hiệu quả cao hơn. Quả thực thì con người thường thiếu lý trý và bản năng hay đưa họ đi sai đường.

Ông lưu ý rằng một khi các doanh nhân cảnh giác với hành vi phi lý trí, họ sẽ có những quyết định thông thái hơn trên mọi khía cạnh vận hành kinh tế.

Ví dụ, bạn có thể nghĩ rằng người tiêu dùng sẽ thích có nhiều lựa chọn với các sản phẩm mẫu mã đa dạng. Nhưng theo ông Chen, nghiên cứu chỉ ra rằng khi có quá nhiều chủng loại, mọi người sẽ dừng lại vì bối rối và thường bỏ đi thay vì mua hàng. Đây là một vấn đề đáng lưu tâm đối với các doanh nghiệp khi muốn phát triển sản phẩm hay mở rộng thị trường.

Tư duy khoa học hơn có thể giúp giải đáp những câu hỏi cảm tính khó như: khi nào nên bỏ cuộc chơi nếu mọi việc tiến triển không thuận lợi? Ông Chen lưu ý rằng các doanh nhân thường có lòng tự tôn và bám lấy công ty của họ- những con tàu đang chìm giữa đại dương, rồi hao tốn bao nhiêu tiền của. Ngược lại, dưới quan điểm khoa học, sớm bắt đầu lại mới là quyết định thông minh và đúng đắn.

Áp dụng triệt để khoa học phân tích đánh giá vào việc kinh doanh không hẳn là một tuyệt chiêu.Ông Chen thừa nhận rằng các doanh nhân có nguồn lực hạn chế và nhiều điều cần tính toán. Họ cũng không có thời gian tìm hiểu khoa học để đưa ra mỗi quyết định. Nhưng điều này không thay đổi được sự thật rằng cảnh giác trước cảm tính luôn có lợi đối với doanh nhân. Tóm lại, nếu bản năng cảm tính là một đặc tính sinh tồn thì sự thận trọng lý trý cũng vậy. Và sự thận trọng thì không bao giờ dẫn tới 90% thất bại cả.

Phong Linh
Theo TTVN/Entrepreneur

Thứ Năm, 15 tháng 3, 2012

Lộ trình giảm lãi suất: Vẫn đánh đố DN

[Marketing3k.vn] Rất nhiều ẩn số vẫn đang và sẽ hiện hữu trong phác đồ kế hoạch năm 2012 của các doanh nghiệp. Nhưng vấn đề đáng ngán ngại nhất là cái cơ chế nới lỏng hay thắt chặt tín dụng.

Rất nhiều ẩn số vẫn đang và sẽ hiện hữu trong phác đồ kế hoạch năm 2012 của các doanh nghiệp. Nhưng vấn đề đáng ngán ngại nhất là cái cơ chế nới lỏng hay thắt chặt tín dụng đã và có thể sẽ không tùy thuộc vào mục tiêu "giải cứu doanh nghiệp", mà vẫn theo lề thói cũ, phục vụ cho những mục đích riêng của nhóm lợi ích ngân hàng.

Hai tháng: Giải quyết khó khăn thanh khoản

Đã diễn ra một sự thay đổi đáng ngạc nhiên từ phía Ngân hàng nhà nước. Nếu vào tháng 1/2012, hầu hết những phát ngôn của cơ quan này vẫn còn đặt nặng nguy cơ thiếu hụt thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, thì chỉ hai tháng sau đó, dường như mọi chuyện lại "đảo chiều".

Thanh khoản ngân hàng đã được bảo đảm, trở thành điều kiện đủ để hạ lãi suất - như một tuyên bố của thống đốc NHNN trong cuộc họp báo diễn ra sau phiên họp thường kỳ tháng 2/2012 của Chính phủ. Trước đó, một nhận định đáng chú ý khác thuộc về bộ trưởng tài chính Vương Đình Huệ, khi ông cho rằng đã hội tụ hai điều kiện cần và đủ để giảm lãi suất.

Hệ quả của vấn đề thanh khoản mà đã lộ ra từ năm ngoái, đến nay lại đang hình thành rõ nét hơn nhiều. Từ tháng 10/2011, phần lớn các ngân hàng thuộc nhóm G12, tức nhóm không bị ảnh hưởng bởi chiến dịch tái cấu trúc ngân hàng, trong khi lại khá dôi dư nguồn vốn cho vay, đã bắt đầu sốt ruột trước tình trạng vốn bị ứ đọng trong ngân hàng mình. BIDV, Vietcombank, Techcombank và một vài ngân hàng thương mại cổ phần khác là những đơn vị tỏ ra sốt sắng nhất đối với phương án giảm lãi suất.

Tuy vậy, từ đó đến nay vốn tại những ngân hàng này vẫn tiếp tục bị ứ đọng mà chưa thể tìm ra phương cách khả dĩ nào nhằm "tiếp cận doanh nghiệp".

Tại cuộc họp báo mới đây, người đứng đầu cơ quan nhà nước không những đề cập đến khả năng thanh khoản được bảo đảm và do đó có thể kéo giảm lãi suất huy động, mà còn "hàm ý" về khả năng mặt bằng lãi suất cho vay có thể hạ về mức 14,5-16% trong thời gian tới.

Rất có thể, hàm ý trên đã trở nên một tín hiệu đối với các ngân hàng, nhất là những ngân hàng "thạo tin" như BIDV, Vietcombank, Eximbank, kể cả Agribank. Từ trung tuần tháng 2/2012, sau khi công văn 674 của NHNN được ban hành về quy định tỷ lệ tối đa 16% dư nợ cho vay đối với những lĩnh vực không khuyến khích như chứng khoán, bất động sản, tiêu dùng, "sóng" giảm lãi suất cho vay bắt đầu khởi động.

Tuy chưa mang tính thực chất và mới chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ doanh nghiệp được "tiếp cận nguồn vốn vay giá rẻ", nhưng nếu tính từ tháng 9/2011 thì đây là lần đầu tiên xuất hiện một con sóng giảm lãi suất cho vay.

Có vẻ như ý kiến của Thủ tướng trong những phiên họp gần đây đã mang tính quyết định đối với quyết định giảm lãi suất của NHNN. Dù không xác nhận là chịu sức ép của Chính phủ về vấn đề phải giảm ngay lãi suất, nhưng một thực tế mà ai cũng thấy là Chính phủ đã luôn chịu sức ép của dư luận về tình trạng khốn khó trăm bề của khối doanh nghiệp sản xuất, nông nghiệp, xuất khẩu trước nạn đói vốn, khiến NHNN không thể mãi làm ngơ với chuyện này.

Lộ trình đánh đố

Thực ra, thanh khoản khó khăn như thế nào, chỉ có NHNN mới nắm rõ. Và việc giải quyết thanh khoản ra sao, điều tiết vốn giữa các ngân hàng với nhau cùng với biện pháp tái cấp vốn, cũng chỉ NHNN mới làm được. Do vậy, tựu trung là vấn đề "khó khăn thanh khoản", vốn đã không hiện ra trước tháng 12/2011, thì nay cũng tự nhiên mà "biến mất" không một chút khó khăn gì!

Tín hiệu phát ra từ NHNN, một khi "khó khăn thanh khoản đã được giải quyết", là tín dụng bắt đầu khả quan hơn. Không phải ngẫu nhiên mà một chuyên gia ngân hàng đã coi tín hiệu này là "công cuộc giải cứu doanh nghiệp đang bắt đầu". Cùng lúc đó, đã bắt đầu có xác nhận từ vài ba ngân hàng lớn về khả năng "trong vài tuần tới" sẽ mở ra chương trình cho vay ưu đãi hơn, có nghĩa là khả năng doanh nghiệp tiếp cận ngân hàng, cũng như ngân hàng tìm được doanh nghiệp, sẽ thực chất hơn. Khi đó, hy vọng về luồng vốn từ ngân hàng chảy dần vào khu vực sản xuất để giúp khu vực này bắt đầu hồi sức là có cơ sở.

 

Tuy thế, kỳ vọng vẫn chỉ là kỳ vọng. Việc NHNN và những ngân hàng lớn nới bầu tín dụng bao nhiêu và trong bao lâu là phạm trù hoàn toàn riêng biệt của họ, các doanh nghiệp không thể biết được. Cũng bởi, cho đến nay từ phía NHNN vẫn chưa hề công khai hóa bất cứ một lộ trình nào về giảm lãi suất như điều đã được cơ quan này hứa hẹn từ quý 3/2011. Lãi suất huy động chỉ được ước định theo "chỉ tiêu" giảm về mức 10% vào cuối năm 2012, tức giảm tương đương 1% cho mỗi quý. Nhưng còn lãi suất cho vay có thể được kéo giảm như thế nào thì vẫn chưa ai xác định.

Trong khi đó theo thống đốc NHNN, lại xuất hiện phương án có thể bỏ trần lãi suất huy động trong thời gian tới. Nếu khả năng này xảy ra, có thể nói việc kéo giảm lãi suất huy động về 13% vào giữa tháng 3/2012 chẳng có ý nghĩa gì hết, hay nói cách khác là chỉ có một tác động an ủi nho nhỏ về tâm lý đối với doanh nghiệp mà thôi.

Nếu trần lãi suất huy động được bỏ đi, nhiều khả năng "chợ lãi suất" lại hoạt động nhộn nhịp trở lại, hoạt động một cách hợp pháp hóa. Những ngân hàng trước đây giấm dúi huy động lãi suất theo phương thức "thỏa thuận" với khác hàng. Cũng khi đó, triển vọng tốt nhất cho việc giữ nguyên mặt bằng lãi suất huy động và do đó là mặt bằng lãi suất cho vay là lòng "từ tâm" của khối các ngân hàng lớn khi bắt buộc phải giảm lãi suất cho vay để tiêu thụ nguồn vốn ế thừa.

Rất nhiều ẩn số vẫn đang và sẽ hiện hữu trong phác đồ kế hoạch năm 2012 của các doanh nghiệp. Bầu tín dụng có thể được nới lỏng đấy, nhưng vào bất cứ thời điểm nào cũng có thể bị thắt chặt lại.

Nhưng vấn đề đáng ngán ngại nhất là cái cơ chế nới lỏng hay thắt chặt như thế đã và có thể sẽ không tùy thuộc vào mục tiêu "giải cứu doanh nghiệp", mà vẫn phải neo vào đó lợi ích của các ngân hàng.

Tác giả: VIỆT THẮNG 
Các bài khác: