Thứ Tư, 7 tháng 3, 2012

Nỗi lo “Tây hóa” di sản

[Marketing3k.vn] Theo Giáo sư Tô Ngọc Thanh, sự phân biệt giữa văn minh và lạc hậu đã dẫn đến khuynh hướng vọng ngoại, xem văn hóa dân tộc là lạc hậu và lỗi thời.

Nuối tiếc sân khấu không phông màn

Quan điểm vọng ngoại gây ra đứt gãy trong trao truyền văn hóa có thể thấy rõ qua các di sản sân khấu, di sản âm nhạc.

“Một phần do xu hướng Tây hóa mà chúng ta đã mất sân khấu tuồng, chèo thật rồi”, nhà nghiên cứu Đặng Hoành Loan nói đầy nuối tiếc. “Sân khấu của chúng ta ngày xưa, trong đó có sân khấu tuồng là sân khấu hoàn toàn không có phông màn. Không có phông màn thì chỉ trong chốc lát thôi cái hòm của diễn viên biến thành cung vua, rồi lại thoắt cái thành cái thuyền, tảng đá. Chính người diễn viên tạo ra không gian diễn. Còn theo sân khấu phương Tây, để cái phông lù lù trước mặt thì ai còn tưởng tượng nổi”.

“Giờ đây, chúng ta chỉ còn sân khấu cổ truyền cách tân, chứ không phải sân khấu cổ truyền đích thực. Chèo chẳng hạn, thuở xưa, chèo làm gì có kịch bản mà chỉ là những câu hát, miếng chèo. Có kịch bản, lúc nào, ai hát gì là phải theo răm rắp. Trong khi, chèo xưa, diễn viên lựa miếng này khán giả đang mê thì lại kéo dài ra tiếp, tùy hứng. Mất cách hát ngẫu hứng, cách đàn ngẫu hứng cũng mất luôn theo”, ông Loan nói và cho biết: “Khi tôi nghiên cứu chèo, người ta bảo chèo của chúng tôi khi xưa chỉ có một trống đế, một nhị là hết. Những thứ khác có thì thêm vào không thì thôi. Giờ đây, chèo có cả dàn nhạc”.

Trăm nẻo hiện đại nhầm

“Tôi hỏi một nhà quản lý, anh hiểu gì về hát xoan. Người kia trả lời, hát xoan có hát xoan cũ và hát xoan mới”, ông Loan nhớ lại. “Thế nên, Phú Thọ đã phá hát xoan rồi. Họ làm ra cái gọi là múa hát xoan, nhưng chèo quá thì còn gì là xoan nữa. Họ cứ tưởng làm thế là hiện đại, nhưng chính cái hiện đại ấy lại không hiện đại”.

Cũng theo ông Loan: “Thứ nữa, hiện người ta có ý tưởng hiện đại hóa, một người đánh nhiều chiêng. Giống như anh chơi bộ gõ trong dàn nhạc hiện đại ấy. Điều đó thật điên rồ. Bởi cái hay của cồng chiêng Tây nguyên là ở chỗ mỗi người đánh một chiêng, mỗi người đánh một nốt nhạc, một tiết tấu nhất định. Tất cả hợp thành bài chiêng. Giá trị tinh thần cộng đồng, gắn kết tâm linh cộng đồng nằm ở chỗ nhiều người cùng đánh một bài mà thành bài chiêng. Giá trị gắn kết tâm hồn nằm ở đó”.

Một cách “hiện đại phá di sản” khác là việc xây dựng mới phá vỡ không gian di sản. Theo một nghiên cứu, khu di tích đền Hùng giờ không còn sóc, khỉ, chim nữa. Trong khi đó, trước đây nơi này từng là một vùng rừng đồi núi với nhiều loại cây và chim thú. Còn đồi Lim giờ cũng gần như là một mặt bằng chứ không còn cao như trong lời hát ngày xưa do các nhà cao tầng xung quanh mọc lên.

Chưa kể, theo một số nhà nghiên cứu, sự chú tâm vào văn hóa hiện đại cũng sẽ làm giảm dịp tiếp xúc và thực hành văn hóa truyền thống của người dân, đặc biệt là người trẻ.

“Nhiều người muốn di sản phát triển phù hợp với đời sống. Tôi nghĩ cái đó hoàn toàn sai lầm. Cái cần giữ là một sáng tạo quá khứ, chứ không phải sáng tạo giao duyên giữa quá khứ và hiện đại. Đặt quá khứ sao cho hợp với hiện đại mà giữ đúng phần hồn là khó vô chừng”, ông Loan nói.

“Những thực hành văn hóa chưa đúng như trên không chỉ có ở Việt Nam. Trước đây, nhiều nước cũng đã mắc phải lỗi đó. Cũng vì vậy, UNESCO luôn đưa ra khuyến cáo để các nước không mắc lại những sai lầm này”, theo Phó giáo sưNguyễn Văn Huy 

Trinh Nguyễn 
Các bài khác:

Tăng lương trong thời buổi khó khăn?

[Marketing3k.vn] Câu hỏi này nghe hơi nghịch lý và “siêu thực”. Ngày nay đi đâu chúng ta cũng nghe nói về khủng hoảng kinh tế, cắt giảm nhân lực, chi phí... Và hẳn không ít người đang tự hỏi khi nào đến lượt mình bị đưa vào “danh sách đen” của sếp đây.

Vậy làm sao mà tăng lương cho được? Tuy nhiên, bạn vẫn có cách để “sống sót” và được tăng lương! Tất cả phụ thuộc vào bạn và do bạn quyết định.

Làm giàu tri thức

Nếu từ trước đến nay bạn vẫn còn do dự trong việc tham gia các khóa học nâng cao kiến thức, đào tạo chuyên sâu, kỹ năng mềm hoặc đơn giản là một ngành yêu thích của bạn... thì đây là thời điểm thích hợp bạn nên tham gia một khóa học nâng cao kiến thức. Ngoài ra, bạn còn có thể hoàn thiện kiến thức bằng kinh nghiệm thực tiễn. Hãy nói với sếp bạn muốn hỗ trợ các phòng ban khác hoặc bạn muốn có thêm nhiệm vụ, trách nhiệm... Nhưng trước hết bạn nên chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ để có thể làm tốt công việc. Quan điểm “Làm được!” (can-do attitude) là rất tốt nhưng kết quả tốt là thước đo thành quả cuối cùng của bạn.

Sáng tạo

Sáng tạo là một trong những lý do của tăng lương và thăng chức, mà ít người đi làm nhận ra. Khả năng sáng tạo của nhân viên đã mang đến cho công ty Toyota hàng triệu sáng kiến mới trong một thời gian ngắn, một nguồn lực khổng lồ để công ty cải tiến và phát triển sản phẩm. Vì vậy sếp luôn đánh giá cao những nhân viên sáng tạo và nhiều sáng kiến, vì họ là nguồn nhân lực quý báu giúp công ty phát triển, đặc biệt là trong thời buổi khó khăn hiện nay.

Nếu từ trước đến nay, bạn chưa chú ý việc này thì đây là thời điểm thích hợp để bạn phát huy tính sáng tạo của mình, giúp công ty thu lợi cao. Hãy bắt đầu bằng cách rà soát lại công việc bạn đang làm và những sản phẩm bạn đang phát triển. Tìm những cách tối ưu để đơn giản hóa quá trình làm việc và cải tiến sản phẩm. Chắc chắn bạn sẽ tạo ra nhiều sản phẩm ưu việt hơn. Ngược lại, nếu bạn chưa là người của “sáng kiến”, hãy thử tìm hiểu thêm về công ty, điểm mạnh – điểm yếu cũng như các đối thủ cạnh tranh... chắc chắn bạn sẽ tìm ra được nhiều điều hay ho.

Luôn là người tiên phong

Nếu sếp chỉ định bạn tham gia một dự án, chiến dịch mới... hãy đồng ý ngay với thái độ hồ hởi, nhiệt tình và quyết tâm cao. Nếu sếp hỏi cả phòng ai muốn tham gia vào các chương trình mới, hãy là người tiên phong khi những người khác vẫn còn do dự. Hãy là “đầu tàu” trong những dự án đột xuất này. Nếu hoàn thành đúng kỳ hạn, bạn sẽ đánh bóng được tên tuổi của mình và tạo được niềm tin nơi sếp. Đây cũng là cơ hội tốt giúp bạn khám phá khả năng tiềm ẩn của mình và rèn luyện bản thân.

Những nhân viên thể hiện được sự sẵn sàng “xắn tay áo” làm việc, linh hoạt, luôn muốn trải nghiệm và tiếp cận những điều mới sẽ luôn được sếp chú ý nhiều hơn

Lưu giữ thành tích

Đây không phải là bạn tính toán với công ty, mà là làm “vật chứng” để bạn yêu cầu sếp tăng lương. Hãy lưu lại những “vật chứng” như khi bạn hoàn thành xuất sắc công việc, khám phá cách giúp công ty tiết kiệm tiền bạc - thời gian, giữ được khách hàng quan trọng và thu hút khách hàng mới.... Chúng sẽ là “thần hộ mệnh” giúp bạn tự tin đề nghị với sếp.

Trong trường hợp bạn tìm một việc làm mới, sự chuẩn bị trước đó sẽ giúp bạn không mất nhiều thời gian ngồi nhớ lại những thành tích đã đạt được để trình bày với nhà tuyển dụng.

Trung thành

Giả sử bạn đánh giá trong tình hình hiện nay công ty bạn khó tồn tại hoặc không thể tăng lương và thăng chức cho bạn... nên bạn “dứt áo ra đi” tìm chân trời mới. Sao bạn không nghĩ lại? Cùng công ty vững tay chèo vượt qua sóng to gió lớn, đến khi nền kinh tế ổn định và tình hình công ty cũng ổn thì chẳng phải bạn sẽ được đền đáp xứng đáng đó sao? Nhiều lúc cũng chẳng cần đợi đến khi cơn bão tài chính tan, chính lòng trung thành của bạn sẽ được công ty dễ dàng nhận ra.
Theo nhansu

Lãi suất kích lạm phát: Ai đang lũng đoạn nền kinh tế?

[Marketing3k.vn] Cái mà chúng ta có thể chỉ mặt gọi tên trực tiếp chính là nhóm lợi ích ngân hàng. Những ai đang lũng đoạn nền kinh tế nước nhà? Những ai đang bao biện, che đậy và hỗ trợ cho hành vi lũng đoạn như thế? Vai trò của Thống đốc NHNN sẽ theo Bộ quy chế hay sẽ là một ngoại lệ? 

Vì sao bóng ma lạm phát tái hiện?

Những gì mà giới phân tích kinh tế và các doanh nghiệp đã lo lắng và dự cảm về thị trường lãi suất lại đang hiện hình: lạm phát đang có dấu hiệu tăng trở lại.

Vào tháng Giêng năm 2012, tỷ lệ lạm phát trên cả nước là tròn 1%. Mức tăng này đã cao hơn tỷ lệ lạm phát bình quân của 5 tháng trước đó (khoảng 0,6-,07%). Nhưng đã xuất hiện những lời trấn an rằng tỷ lệ lạm phát vào tháng trước tết thường có khuynh hướng dâng cao, và nếu so với thời gian trước tết năm 2011 và 2010 thì lạm phát trước tết năm 2012 là thấp hơn.

Dĩ nhiên, làm sao lạm phát có thể cao hơn thời gian trước tết các năm trước, bởi những năm trước kinh tế nước ta vừa thoát khỏi khủng hoảng và còn nhấp nhá hồi phục từ một gói kích cầu lên đến 143.000 tỷ đồng (dù rằng đến nay vẫn chưa có một thuyết minh rõ ràng nào về tính hiệu quả thực chất của gói kích cầu đó). Còn trong nguyên năm 2011 nền kinh tế đã phải chịu cảnh suy thoái khá trầm trọng với gần 50.000 doanh nghiệp phá sản, giải thể, còn nhiều doanh nghiệp đang tồn tại thì không biết lấy đâu ra tiền để trả lương cho công nhân. Sau tết Nhâm Thìn, trong lúc chẳng hề thấy bóng dáng gói kích cầu nào thì lại bắt đầu nổi lên nghi ngờ về việc những doanh nghiệp như thế liệu có vượt qua được 6 tháng đầu năm 2012.

Trong bối cảnh dòng tiền bị thắt chặt, đã chẳng có dấu hiệu nào về việc Ngân hàng nhà nước bơm tiền để hồi phục các doanh nghiệp, ngoài việc đã bơm đến 71.000 tỷ đồng để cứu thanh khoản cho một số ngân hàng thương mại.

Đáng lý ra, tốc độ “tăng trưởng” 1% của lạm phát vào tháng Giêng đã có thể giảm hơn, nếu không có xảy ra chuyện Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã tăng giá điện lên 5% vào những ngày cuối năm 2012.

Song 1% của lạm phát vào tháng Giêng chỉ giống như một bước đệm. Bước vào tháng 2/2012, nền kinh tế lại một lần nữa phải hứng chịu đe dọa của bóng ma lạm phát đầu năm trước, khi tỷ lệ lạm phát tháng này tăng tới 1,37%. Cũng lần này, lại xuất hiện những an ủi về tỷ lệ lạm phát vẫn chưa quá mức “cho phép”. Chỉ có điều, sự an ủi này dành cho … cả quý 1/2012.

Thế nhưng với tỷ lệ lạm phát cộng dồn trong hai tháng đầu năm đã gần 2,5%, liệu có còn cơ sở thuyết phục nào cho “quyết tâm của Chính phủ” về việc giữ lạm phát trong năm 2012 dưới 1 con số?

Chưa kể đến “lịch trình” tăng giá điện 3 tháng một lần của EVN. Tức đợt tăng gần nhất diễn ra vào cuối tháng 12/2011 thì đợt tăng kế tiếp sẽ vào khoảng cuối tháng 3/2012. Không cần phải nói, người ta cũng cầm chắc là chỉ số CPI sẽ phải chịu ảnh hưởng nặng nề đến thế nào từ tác động “tiêu cực của tiêu cực” ấy.

Nói cách khác, một kịch bản mà một số chuyên gia kinh tế như Bùi Kiến Thành, Trần Hoàng Ngân… lo ngại cách đây mấy tháng dường như đang bắt đầu dấu hiệu đầu tiên: lãi suất treo cao làm cho tăng trưởng yếu ớt, vô hình trung hạn chế nguồn cung đối với một số mặt hàng và khiến cho hàng hóa tăng giá, kích thích lạm phát.

Ngân hàng nhà nước: Cái cớ để treo cao lãi suất

Sẽ thật đáng hoài nghi về hình ảnh hoàn toàn mất cân đối giữa các khu vực trong nền kinh tế mà có thể mang lại kết quả kềm giữ lạm phát một cách đầy khả quan như những hứa hẹn quá duy ý chí. Ngân hàng nhà nước, trong khi hầu như không quan tâm đến sự tồn vong của các doanh nghiệp sản xuất, công nghiệp, nông nghiệp và xuất khẩu, thì lại đã quá ưu ái đối với “nhóm lợi ích” của mình - các ngân hàng thương mại.

Vào cuối tháng 11 năm ngoái, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình, trong một lần trả lời chất vấn trước Quốc hội, đã khẳng định “Chỉ cần lạm phát duy trì dưới 1% là có cơ sở để hạ lãi suất”. Trong thực tế, từ tháng 8 đến tháng 12/2012, tỷ lệ lạm phát đã liên tục nằm dưới mức 1%, nhưng mặt bằng lãi suất vẫn không hề được NHNN kéo giảm, bất chấp ít nhất hai lần Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp yêu cầu “giảm ngay lãi suất”.

Đến tháng 12/2012, trong bối cảnh dư luận giới chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp và công luận từ báo chí liên tục gây sức ép về giảm lãi suất, NHNN lại đưa ra một lý do mới: chưa thể giảm lãi suất do khó khăn thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Cần lưu ý, cái được gọi là “khó khăn” này đã chưa hề được ông Nguyễn Văn Bình nêu ra trước đó trong các cuộc trả lời chất vấn trước Quốc hội và thuyết minh với báo chí, doanh nghiệp.

Cho đến đầu năm 2012, khó khăn thanh khoản lại trở thành một… phạm trù dài hạn. Sau những lời hứa hẹn về việc sẽ cố gắng giải quyết thanh khoản của ngân hàng trong quý 1/2012, thống đốc Nguyễn Văn Bình lại đang phóng ra một cái kết mở đối với bài toán này: thanh khoản của hệ thống ngân hàng chỉ có thể giải quyết sớm nhất trong quý 2/2012. Thậm chí, vấn đề này còn có thể kéo sang cả quý 3/2012.

Vậy là trong nửa đầu năm 2012, các doanh nghiệp sẽ chẳng thể hy vọng vào chuyện giảm lãi suất và do đó giảm bớt khó khăn cho bản thân họ?

Dự cảm bất an từ cuối năm 2012 lại có cơ hội trở lại: một khi bóng ma lạm phát tái hiện vào quý 1/2012, NHNN sẽ càng có cớ để duy trì mặt bằng lãi suất treo cao, tiếp tục khiến cho nhiều doanh nghiệp “chết lâm sàng”.

“Nhân vật của năm 2011” và trách nhiệm bị bỏ quên

Như để “tháo van” dư luận, từ sau tết Nhâm Thìn, một số ngân hàng thương mại lớn “bỗng dưng” giảm dần lãi suất cho vay. Song mọi cái nhìn trên bề mặt sẽ chẳng có giá trị gì nếu không đi vào những uẩn khúc bên trong.

Ở Vietcombank, Vietinbank, Agribank hay ngay cả BIDV - những ngân hàng đi tiên phong về giảm lãi suất, số doanh nghiệp có thể “tiếp cận nguồn vốn vay giá rẻ” chỉ là rất ít, đồng thời phải chịu những điều kiện khá ngặt nghèo. Nói tóm lại, chuyện giảm lãi suất cho vay về thực chất cũng giống như hành động trấn an, phủ dụ khi lạm phát leo thang.

Trong khi đó, chuyện lãi suất huy động xé rào 14% lại đang trở nên một câu chuyện thường ngày tại khá nhiều ngân hàng, đặc biệt là những ngân hàng nhỏ thiếu tiền. Thế nhưng, đã mấy tháng qua thống đốc NHNN lại chẳng hề tỏ ra sốt ruột trước thực trạng này. Điều này xem ra hoàn toàn trái ngược với thái độ xử lý quyết liệt của NHNN đối với một số trường hợp chi nhánh ngân hàng vượt trần lãi suất huy động vào hai tháng 9-10/2011.

Thống đốc NHNN đang bỏ quên trách nhiệm của mình? Hẳn là như thế, bởi vào giữa tháng 11/2011, sau khi bị báo chí truy vấn về tình trạng xé rào lãi suất huy động, ông Nguyễn Văn Bình đã thừa nhận có hiện tượng này. Không những thế, ông Bình còn cho biết “NHNN còn biết những ngân hàng nào vượt trần lãi suất huy động”.

Nhưng rốt cuộc từ đó đến nay đã không có bất kỳ động tác xử lý vi phạm nào từ phía NHNN. Một thái độ cố tình lãng quên trách nhiệm điều hành tín dụng, mà chỉ có thể đánh giá về thống đốc NHNN là “chưa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”, cho dù trước đó ông Nguyễn Văn Bình đã được một tờ báo bầu chọn là “Nhân vật của năm 2011”.

Dù thời gian chấp nhiệm chức vụ thống đốc NHNN chỉ mới hơn 6 tháng, nhưng có lẽ ông Nguyễn Văn Bình đã trở thành một trong những người mang hàm bộ trưởng “làm được nhiều việc nhất”.

Trong suốt 5 tháng cuối năm 2011, thị trường vàng đã được NHNN thực hiện “bình ổn” bằng cách ưu ái tối đa cho các doanh nghiệp vàng và ngân hàng trong nhập khẩu, sản xuất, niêm yết giá và… tiêu thụ vàng giá cao. Cũng trong 5 tháng đó, hình ảnh đầu cơ giá vàng luôn nổi bật, với giá vàng trong nước thường chênh cao đến hàng chục lần so với giá vàng thế giới, trái ngược hoàn toàn với lời lẽ “chỉ cần giá vàng trong nước cao hơn giá vàng thế giới 400.000 đồng là có dấu hiệu đầu cơ” của thống đốc Nguyễn Văn Bình.

Thị trường vàng đã chỉ xảy ra một sự “trùng hợp” rất đáng ngờ vực: ngay sau nhận định của ông Nguyễn Văn Bình vào đầu năm 2012 về “vàng sẽ là kênh đầu tư rủi ro rất cao”, khoảng cách giữa giá vàng trong nước với giá vàng thế giới đã lập tức co hẹp đáng kể, từ 2-2,5 triệu đồng/lượng vào cuối năm 2011 xuống còn 1-1,2 triệu đồng/lượng. Thậm chí gần đây có lúc chỉ còn 0,5-0,6 triệu đồng/lượng.

Thế nhưng giới đầu cơ vàng lại xầm xì với nhau là kênh vàng đã chính thức bị “buông”, còn các doanh nghiệp và ngân hàng kinh doanh vàng trước đó đã ôm lời lãi rất lớn sau khi đã xả một khối lượng khổng lồ vàng miếng với giá rất cao. 

Hy sinh doanh nghiệp để đầu cơ chứng khoán?

Giờ đây, trong bối cảnh u ám kéo dài của suy thoái kinh tế, các doanh nghiệp vốn đã thoi thóp chỉ còn cách… chờ chết. Không có bất kỳ một nguồn vốn thực, lại càng không thể mơ tưởng đến một nguồn vốn thực với lãi suất cho vay ưu đãi nào, vấn nạn kinh tế vì thế sẽ tiếp tục đẻ ra các vấn nạn xã hội - hậu quả bi ai cho nhiều gia đình công nhân.

Song gần như chắc chắn, tình cảnh khốn khó của doanh nghiệp và công nhân sẽ còn kéo dài nữa, bởi đơn giản là các ngân hàng vẫn chưa chịu rút “vòi bạch tuộc” của chúng về. Một lần nữa, trong giới kinh doanh xuất hiện tin đồn một số ngân hàng đang dùng nguồn tiền dôi dư thừa thãi của mình để “đánh” chứng khoán, trong khi luôn than thở về thiếu tiền và thiếu thanh khoản. Tin đồn này có thể sẽ chẳng mông lung chút nào, nếu xét theo chiều hồi phục của thị trường chứng khoán từ đầu năm 2012 đến nay và việc cổ phiếu ngân hàng trở thành “hàng nóng” - một hiện tượng đã chưa từng xảy ra trong cả hai năm 2010 và 2011.

Một lần nữa, các doanh nghiệp sản xuất đã bị đem ra làm một tấm bình phong cho sự đổi chác. Đổi chác và sau đó là kiếm chác. Số phận các doanh nghiệp này sẽ bị cho “hy sinh” chỉ để phục vụ cho nhóm lợi ích ngân hàng.

Một khi kênh đầu tư vàng đã bị “buông”, chỉ còn lại chứng khoán là kênh sẽ tạo ra lời lãi nhanh nhất, nhiều nhất và dễ dàng nhất. Một chu trình mới và cũng là một trò chơi mới lại được các ngân hàng kiến tạo. Cùng với cái phát kiến ấy là một nhận định rất lạc quan của ông Nguyễn Văn Bình về thị trường chứng khoán vào ngay đầu năm 2012.

Ai đang lũng đoạn nền kinh tế?

Trong khi đó, “giảm lãi suất vào thời điểm nào và giảm như thế nào là do NHNN quyết định” - như tinh thần truyền đạt của Văn phòng Chính phủ về ý kiến Thủ tướng cho công luận và người dân.

Chưa bao giờ trong lịch sử Việt Nam, nhóm lợi ích ngân hàng lại trở nên ghê gớm như lúc này. Điều đó càng có “giá trị” khi dường như toàn bộ vận mệnh phục hồi nền kinh tế Việt Nam sau suy thoái lại đang được Thủ tướng đặt vào một “bàn tay vàng” duy nhất - vai trò cá nhân của thống đốc NHNN.

Trong kinh tế học cổ điển, thuyết “Bàn tay vàng” của Adam Smith có thể được hiểu là vai trò của thị trường sẽ điều tiết tất cả. Với vai trò quyết định của mình, thị trường có thể thao túng, dẫn đến lũng đoạn toàn bộ nền kinh tế và tài chính. Về sau này, thực tế đã cho thấy “Bàn tay vàng” là một nguyên nhân chính làm cho nền kinh tế bị khủng hoảng, và một số phản bác đối với Adam Smith đã chứng minh “Bàn tay vàng” còn có thể làm lung lay cả chân đứng của thể chế chính trị.

Trong trường hợp Việt Nam, “bàn tay vàng” của NHNN, mà trong thực tế đã được minh chứng hùng hồn bởi xác suất đầu cơ nổi trội trên thị trường vàng, lại luôn khiến cho xã hội phải hoài nghi tột bực vào sự “thành tâm” của NHNN khi sáng tạo ra đề án huy động vàng trong dân. Vì câu hỏi có tính “an nguy” lớn nhất vẫn là: cứ cho là đề án này sẽ được triển khai và có kết quả, nhưng làm sao vài trăm tấn vàng huy động từ dân sẽ trở về với chủ của nó nguyên vẹn và nguyên khối, bằng vào cách thức ứng xử của NHNN đối với thị trường vàng như trong thời gian qua?

Với những gì mà các ngân hàng được hưởng lợi trong năm 2011 và cho đến nay, cái mà chúng ta có thể chỉ mặt gọi tên trực tiếp chính là nhóm lợi ích ngân hàng đang tồn tại ở Việt Nam - một giới chủ ngân hàng mới với những đặc thù rất mới, nhưng chưa hề được đem ra mổ xẻ.

Còn khi đã nói về nhóm lợi ích, người ta sẽ phải nói đến sự lũng đoạn. Vậy những ai đang lũng đoạn nền kinh tế nước nhà? Những ai đang bao biện, che đậy và hỗ trợ cho hành vi lũng đoạn như thế?

Với Bộ quy chế mới được Chính phủ ban hành vào tháng 2/2012, các thành viên của Chính phủ và bộ trưởng sẽ phải chịu trách nhiệm cá nhân đối với việc mình phụ trách. Vai trò của Thống đốc NHNN sẽ theo quy định này hay sẽ là một ngoại lệ?

Những câu hỏi và sự truy vấn trên sẽ rất xứng đáng được nêu ra trong kỳ họp Quốc hội sẽ diễn ra trong không bao lâu nữa.

Viết Lê Quân

Các bài khác:

Thứ Ba, 6 tháng 3, 2012

Đưa nude ra khỏi đời sống… rất tai hại?

[Marketing3k.vn] Ông Lương Xuân Đoàn, Phó vụ trưởng Vụ Văn hóa văn nghệ Ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng đã là rất muộn khi đề cập tới vấn đề cởi trói cho ảnh nude nghệ thuật.

Chấp nhận và tôn trọng ảnh nude nghệ thuật đã có trong nghị quyết của Đảng?

- Là một họa sĩ, lại làm việc ở cơ quan nhà nước phụ trách về mặt văn hóa – tư tưởng, ông đánh giá thế nào về loại hình nhiếp ảnh nude nghệ thuật?

Lâu nay trong đời sống nghệ thuật nhiếp ảnh người ta chỉ quen với nhiếp ảnh báo chí, ảnh nghệ thuật chân dung, phong cảnh… mà quên một loại hình nghệ thuật rất quan trọng của người cầm máy là loại hình nghệ thuật ảnh khỏa thân.

Đây là loại hình đòi hỏi rất nhiều tư duy sáng tạo của nhiếp ảnh bởi khi ống kính hướng đến khung cảnh thiên nhiên thì vốn đã đẹp sẵn và có thể sẽ không có gì phải lo lắng quá nhiều. Nhưng đụng chạm đến thân hình của người phụ nữ thì cần rất nhiều tư duy về kĩ thuật lẫn mỹ thuật.

- Ông nghĩ sao nếu như bây giờ chúng ta “cởi trói” cho ảnh nude nghệ thuật?

Tôi cho là quá muộn khi bây giờ chúng ta mới đề cập và cởi trói. Lẽ ra cũng phải đặt vấn đề cách đây vài thập kỷ khi mà thời đó ồn lên việc ảnh khỏa thân của nghệ sĩ nhiếp ảnh Trọng Thanh.

Ngày đó bản thân tôi cũng đặt vấn đề là nên tạo điều kiện để công bố ảnh khỏa thân nghệ thuật của Trọng Thanh để xem thực hư có phải là ảnh khiêu dâm đồi trụy hay không hay là ảnh khỏa thân nghệ thuật. Nhưng rất tiếc việc đó vẫn không thể xảy ra.

Vào thời điểm này, chúng ta vẫn còn rất nhiều lĩnh vực nghệ thuật còn lúng túng ở trong cái chấp nhận hay không chấp nhận, thừa nhận hay không thừa nhận và trong đó có loại hình nghệ thuật nhiếp ảnh khỏa thân.

Tôi cho đấy là một thiệt thòi lớn của các nghệ sĩ khi mà điều kiện hội nhập với thế giới bên ngoài chưa bao giờ tốt như bây giờ.

Càng cấm thì ảnh nude lại càng được tìm đến? - Ảnh Thái Phiên

- Ông có nghĩ sẽ có hiệu quả không khi các nhà quản lý cấm không cho triển lãm ảnh nude nghệ thuật?

Không được công bố công khai thì người nghệ sĩ vẫn âm thầm chụp. Cơ quan quản lý càng e dè càng ngần ngại không cho nghệ sĩ công bố triển lãm thì khi ảnh khỏa thân của họ được in vào sách càng được công chúng tìm đến và mức độ lan rộng ra xã hội càng mạnh.

- Để bảo vệ các nghệ sĩ chân chính theo đuổi loại hình nghệ thuật nude, theo ông cơ quan nào cần lên tiếng mạnh mẽ nhất?

Tôi cho rằng phải chính hội nghề nghiệp, ở đây Hội nhiếp ảnh phải là cơ quan đầu tiên lên tiếng và ủng hộ một cách quyết liệt cho nghệ sĩ công bố tác phẩm.

Một tác phẩm nude nổi tiếng của Trần Huy Hoan

- Như vậy vấn đề ở đây có phải là sự không hiểu nhau của nghệ sĩ và các nhà quản lý?

Đây là vấn đề diễn ra từ rất lâu. Ví dụ như việc các họa sĩ trẻ đương đại, vì người quản lý không hiểu và tốt nhất không hiểu thì không cấp phép cho an toàn. Người nghệ sĩ ở đây cũng thường không đủ bình tĩnh để trình bày và thuyết phục người quản lý nên càng ngày mối quan hệ giữa người quản lý và nghệ sĩ lại càng xa. Và cuối cùng người chịu thiệt là công chúng khi không có cơ hội thưởng thức tác phẩm.

- Nhưng không phải ai cũng có thể hiểu được mọi loại hình nghệ thuật, đặc biệt khi phải quản lý rất nhiều hình thức?

Thế nên tôi mới nói mới cần sự phối hợp. Liên quan đến vấn đề gì đều có hội đồng nghệ thuật. Khi không rõ hãy để hội đồng nghệ thuật lên tiếng và chịu trách nhiệm chứ đừng không hiểu thì cấm. Hãy tôn trọng quyền tự do của công dân khi họ sáng tác được một tác phẩm và có nhu cầu công bố tác phẩm đó.

Một tác phẩm nude của Dương Quốc Định

- Là người làm việc tại Ban Tuyên giáo trung ương, ông có thể cho biết ý kiến về việc nghệ sĩ đam mê, làm việc và có nhu cầu công bố ảnh nude nghệ thuật? 

Chúng ta đã có nghị quyết 05 (Nghị quyết “Cởi trói”) năm 1986 đề cập rõ ràng rằng: thừa nhận và tôn trọng sự sáng tạo tự do của người nghệ sĩ, chấp nhận mọi phong cách và khuynh hướng nghệ thuật khác nhau. Ý tưởng và quan điểm chỉ đạo đó mấy chục năm nay vẫn không xuy chuyển nhưng lại toàn vướng ở dưới, ở chính lĩnh vực nghề nghiệp.

Tượng khắc cảnh giao hoan trong lễ hội, chạm khắc trên cốn đình Ngọc Canh (Vĩnh Phúc)

Đưa nude ra khỏi đời sống… một điều rất tai hại?

- Ông nghĩ sao về việc công chúng Việt Nam vẫn còn e dè khi nhắc hay đề cập tới loại hình nghệ thuật nhạy cảm này?

Tôi nghĩ là bởi chúng ta chưa thực sự có một lớp công chúng số đông hiểu về nghệ thuật. Lỗi này bắt đầu từ câu chuyện giáo dục ở các lớp phổ thông. Đó là lâu nay chúng ta dạy nhạc, dạy họa lại chỉ là dạy kĩ năng mà không phải là giáo dục về nghệ thuật cho trẻ em. Con mắt của chúng phải biết nhìn, để có thể biết đến cái đẹp, tự cảm nhận và phân biệt được cái đẹp theo cách chúng hiểu.

“Cơ thể người phụ nữ là một kiệt tác của tạo hóa” - Ảnh: Dương Quốc Định

Rất tiếc các em chưa bao giờ được dạy kiểu đấy. Vào giờ họa thì sợ dúm dó về nhờ phụ huynh vẽ hộ bởi chúng phải vẽ theo những kĩ năng mà chúng ta dạy chúng.

Lâu nay chúng ta đưa cái mỹ dục ra khỏi trường phổ thông. Đấy là một điều rất tai hại. Chúng ta hoàn toàn sai lầm khi hiểu rằng hàng triệu trẻ em khi được học vẽ, học nhạc sẽ trở thành nhạc sĩ và họa sĩ tương lai.

Bức ảnh nude có tên
Bức ảnh nude có tên "Sâu lắng" của nhiếp ảnh gia Thái Phiên.

Năng khiếu thiên bẩm của mỗi người là hoàn toàn khác nhau, thế nên chúng ta chỉ có thể trang bị cho các em một kiến thức sơ đẳng đầu đời để các em thấy thích nghệ thuật thôi là một điều đáng mừng lắm rồi.

Liên quan với việc cấp phép triển lãm ảnh nude cũng vậy. Khi nền giáo dục đã không làm tốt nhiệm vụ của mình thì công chúng cần những triển lãm nghệ thuật đích thực để biết đến đâu mới là nghệ thuật đích thực.

- Việc cấp phép cho ảnh nude sẽ là một động thái tích cực có tác động tốt tới các nghệ sĩ?

Bản thân nghệ sĩ nhiều khi cũng nhầm lẫn giữa lằn ranh mỏng manh nude nghệ thuật và nude trần tục, nhưng lại không có những nơi để họ trao đổi một cách chính thức. Nên tôi cho rằng việc cấp phép cho công khai triển lãm ảnh nude là một việc làm vừa tốt cho nghệ sĩ để nâng cao tay nghề, để công chúng cũng được nâng cao thị hiếu và tính thẩm mỹ.

Tôi cho rằng loại hình nghệ thuật nude ở Việt Nam hoàn toàn có thể bước song hành với thế giới nếu như không bị cấm đoán như mấy chục năm trở lại đây.

Tác phẩm Sóng đỏ của Thái Phiên

- Theo ông, nếu như cởi trói cho loại hình nghệ thuật nhiếp ảnh nude, công chúng sẽ được lợi gì?

Tác động này sẽ nâng tầm một bộ phận công chúng đến với nghệ thuật . Và công chúng mà chúng ta sẽ hướng đến ở đây chính là công chúng số đông chứ không phải là công chúng số hẹp. Công chúng số hẹp là những người làm nghệ thuật, giới tri thức có văn hóa thì việc đó là thừa. Phải nới rộng công chúng ra khỏi những công chúng số hẹp hay nói cách khác là đây cũng là cách giúp cho mặt bằng dân trí được thay đổi trên phương diện về văn hóa.

Một trong những bức hình
Một trong những bức hình "nude vì môi trường"
của Ngọc Quyên do nhiếp ảnh Tô Thanh Nghiệp thực hiện.

Hoàng Nguyên (Thực hiện)
Các bài khác:

Thứ Hai, 5 tháng 3, 2012

Làm gì để giữ việc trong thời buổi khó khăn?

[Marketing3k.vn] Ngay cả trong thời gian thử việc, cũng có nhiều cách để chứng minh bạn là một nhân viên có giá trị và ít có khả năng bị sa thải. Công việc có thể cực kỳ căng thẳng khi các công ty tiếp tục sa thải nhân viên. Hầu hết các nhân viên bị sa thải khi không đạt được mức độ yêu cầu công việc, và sự sợ hãi của là người tiếp theo bị sa thải khiến cho môi trường làm việc của chúng ta căng thẳng hơn.

Khi cần thiết phải sa thải, nhóm điều hành sẽ tiến hành các quá trình một cách nghiêm túc, chỉ có giám đốc điều hành là căng thẳng. Mỗi nhân viên được xem xét một cách cẩn thận. Công việc của họ, đánh giá hiệu suất, tiền lương, và đúng giờ được xem xét cùng với các tiêu chuẩn khác. Với công nghệ ngày nay và khả năng để giữ cho các hồ sơ nhân viên cẩn thận, quá trình lựa chọn dễ dàng hơn nhiều cho người sử dụng lao động, và họ phải chắc chắn họ giữ được một nhân viên có giá trị nhất.

Những điều bạn cần
  • Đồng hồ
  • Lịch
  • Điện thoại
  • Quy định công ty
Bước 1
Đúng giờ luôn luôn là quan trọng. Luôn đến trước 15 phút so với thời gian quy định, bạn sẽ có thời gian làm các việc riêng tư như uống cafe, đi vệ sinh, xem báo trước khi bắt đầu ngày làm việc của mình. Thậm chí nếu bạn không hẹn giờ đến như quy định công ty, các ông chủ biết khi nào bạn đến. Nói "Chào buổi sáng" với người quản lý của bạn khi bạn đến, ngay cả khi bạn đã phải mất một quãng đường dài để đi đến công ty.

Bước 2
Giải thích cho bạn bè và gia đình vì sao bạn không thể trả lời điện thoại hay mail trừ khi đó là trường hợp khẩn cấo. Người sử dụng lao động sẽ đánh giá khả năng giải quyết các vấn đề cá nhân của bạn trong môi trường làm việc. Càng ít bị làm phiền bởi các việc cá nhân sẽ khiến bạn tập trung vào công việc hơn và được đánh giá cao hơn.

Bước 3
Không sử dụng máy tính công việc của bạn vì lý do cá nhân. Bộ phận CNTT có thể xem lại các trang web bạn đã duyệt, và bạn đãxem các trang web bao nhiêu lần. Với công nghệ ngày nay, tất cả mọi thứ có thể được quyết định bằng tài liệu. Một số tổ chức sẽ chặn các trang web được sử dụng vì lý do cá nhân, nhưng nếu như bạn có quyền truy cập vào các trang web vì công việc thì cũng không tận dụng lợi thế của nó để làm việc cá nhân.

Bước 4
Tìm cách để cắt giảm chi phí cho ông chủ của bạn. Trong nền kinh tế ngày nay, mọi đề nghị sẽ làm tăng chi phí của người sử dụng lao động. Hãy đề nghị cả đồng nghiệp cùng thực hiện với bạn.

Cắt giảm chi phí có thể ảnh hưởng đến mức lương của bạn, mà bao gồm gia tăng hàng năm, người sử dụng lao động cắt giảm tiền lương trên toàn tổ chức. Làm nghiên cứu và chứng minh rằng bạn không được trả nhiều cho vị trí mà mình đảm nhiệm. Có rất nhiều trang web cho phép bạn làm so sánh trong khu vực và quốc gia. Khi nói đến thời gian để xem xét mức tăng hàng năm của bạn, cảm ơn ý kiến ​​phản hồi, và không được tức giận nếu bạn không được tăng lương di việc cắt giảm ngân sách.

Bước 5
Tránh thể hiện sự thất vọng và tránh các cuộc trò chuyện với các nhân viên khác về điều khoản công ty. Trong nền kinh tế này, có nhiều người sẽ bất mãn về việc cắt giảm lương hay các chế độ đãi ngộ. Không tham gia vào quá nhiều cuộc nói chuyện hay thảo luận mang tính tiêu cực. Người sử dụng lao động luôn muốn nhân viên làm việc với thái độ tích cực và luôn chấp nhận tình hình. Hãy chỉ ra cho họ thấy bạn là người như vậy.

Nguồn:  Giupban.vn

Đã đến lúc bỏ chính sách hạn điền

Đất trồng lúa của người dân hiện 

phân tán manh mún -
Ảnh: Diệp Đức Minh
[Marketing3k.vn] Khi xây dựng luật Đất đai năm 2003, quan điểm của Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội là bỏ hạn điền. Nhưng nội dung này không được chấp nhận ở Quốc hội.

Ngăn chặn hình thành “địa chủ mới”

Hạn điền là một chính sách đất đai quan trọng của các triều đại phong kiến trước đây nhằm hạn chế khả năng chiếm giữ nhiều đất đai của giai cấp địa chủ, bảo vệ đất đai của nhà vua. Mọi vua đều muốn chứng minh tính độc quyền về đất đai của mình.

Nhà nước ta đã thực hiện cải cách ruộng đất trong giai đoạn 1953 - 1956, xóa đi toàn bộ giai cấp địa chủ, lấy ruộng đất của địa chủ chia đều cho dân cày. Mặc dù cải cách ruộng đất có một số sai sót nhưng đã đạt được hoàn toàn mục đích nêu trong khẩu hiệu "người cày có ruộng" của Đảng ta. Nhưng rồi mô hình hợp tác xã đã mất dần động lực, năng suất và sản lượng nông nghiệp giảm nhanh, nước ta rơi vào tình trạng thiếu lương thực trong những năm giáp giai đoạn đầu Đổi mới (1982 - 1988).

Thành công đầu tiên của sự nghiệp Đổi mới là chính sách giao lại ruộng đất của hợp tác xã cho hộ gia đình để sử dụng ổn định lâu dài. Người nông dân lại có đất sau cuộc cải cách lần thứ hai này. Lập tức năng suất và sản lượng lương thực tăng lên vùn vụt, không chỉ đưa người nông dân thoát đói mà còn đưa nước ta lên nhóm đầu thế giới về xuất khẩu gạo. Khi luật Đất đai 1993 thể chế hóa việc nhà nước giao đất cho hộ gia đình và cho phép thực hiện quyền chuyển nhượng thì Chính phủ đã nghĩ ngay tới chính sách hạn điền trước đây với mục tiêu ngăn chặn tầng lớp "địa chủ mới" hình thành và lớn lên. Nghị định 64/CP ngày 27.9.1993 của Chính phủ đã quy định mức hạn điền là 3 ha tại các tỉnh thuộc Nam bộ và 2 ha tại các nơi khác đối với đất trồng cây hằng năm; 10 ha tại các xã đồng bằng và 30 ha tại các xã trung du, miền núi đối với đất trồng cây lâu năm (điều 5).

Trên thực tế, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa đất nước đã đặt ra yêu cầu giảm dân số trong khu vực nông thôn. Hiện nay, cơ cấu dân số ở ta là nông thôn 70%, đô thị 30%. Khi nước ta thành một nước công nghiệp thì tỷ lệ trên sẽ đảo ngược lại, nông thôn 30%, đô thị 70%. Điều này có nghĩa là ai còn ở lại khu vực nông thôn thì người đó phải là các gia đình chí thú làm nông nghiệp. Những gia đình đó phải có đất rộng, thời gian sử dụng dài mới có thể tính tới đầu tư lớn, đầu tư chiều sâu về thủy lợi, giao thông, cơ khí, điện, sinh học... trên cánh đồng của mình. Cơ sở sản xuất nông nghiệp hiện đại phải dựa trên mô hình trang trại, lúc đầu có thể nhỏ, rồi lợi ích từ sản xuất giúp họ mở rộng thêm đất đai. Họ nhận chuyển nhượng thêm đất của những người có điều kiện chuyển công việc lên đô thị. Năng suất và sản lượng nâng lên rất cao sẽ làm thu nhập ở nông thôn không thua kém gì ở đô thị.

Muốn tạo được ngữ cảnh phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân như vậy, cần phải loại đi sự manh mún ruộng đất. Tức là, phải xóa bỏ chính sách hạn điền hoặc ít nhất nếu có dùng cũng phải mở hạn mức ra rất rộng.

Đừng để người nông dân cô đơn

Khi xây dựng luật Đất đai 2003, Ban Chỉ đạo đã thống nhất chuyển hạn điền theo quy định của Nghị định 64/CP thành hạn mức giao đất của nhà nước và không có quy định gì thêm. Điều này có nghĩa là luật chỉ quy định rằng nhà nước có sức giao đất (không thu tiền) đến vậy thôi, không có hơn; ai muốn có hơn thì phải lo làm ăn để có tiền nhận chuyển nhượng của những người không còn "say mê" nông nghiệp nữa và cũng không có hạn mức diện tích được nhận chuyển nhượng. Chính phủ xem xét cũng đồng ý cách giải quyết như vậy, tức là đồng ý xóa bỏ hạn điền. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đồng ý như vậy.

Thế nhưng, khi thảo luận dự thảo luật Đất đai ở Quốc hội, một đại biểu Quốc hội đã sử dụng tri thức lịch sử để nghi ngại rằng không thể bỏ được hạn điền vì các triều đại phong kiến trước đây chưa vua nào dám bỏ. Chỉ một ý kiến thôi cũng làm cho Chủ tịch Quốc hội lúc đó phân vân mà chỉ đạo cần phải bổ sung hạn mức nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp. Thế là điều 71 phải thêm vào khoản 3 "Hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân do Chính phủ trình UBTV Quốc hội quyết định". Việc đổi mới lại bị chậm lại 10 năm.

Luật Đất đai 2003 có hiệu lực thi hành từ 1.7.2004, nhưng mãi tới 21.6.2007, Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới thông qua được Nghị quyết số 1126/2007/NQ-UBTVQH11 quy định về hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp với mức khoảng gấp đôi hạn mức giao đất của nhà nước. Ngoài ra, điều 3 của nghị quyết nói rằng ai đã nhận chuyển nhượng chính thức trước ngày nghị quyết có hiệu lực thi hành thì không bị coi là vượt hạn điền. Thú vị hơn, nghị quyết không có bất cứ một quy định nào về việc xử lý những người sử dụng đất vượt hạn điền. Tất nhiên, những người nông dân bạo gan nhận chuyển nhượng vượt hạn điền vẫn cứ lo lắng vì e rằng đến một ngày nào đó, có một quy định nào đó nói rằng phải thu hồi lại đất sử dụng vượt hạn điền thì họ sạt nghiệp.

Hiện nay, nước ta có tổng diện tích đất sản xuất nông nghiệp trên 10 triệu ha với khoảng 70 triệu thửa đất và gần 14 triệu hộ nông dân. Mỗi hộ gia đình có tới cỡ trên một chục thửa đất nhỏ. Sự manh mún như vậy là hệ quả của quá trình giao đất trước đây cho hộ gia đình trên nguyên tắc công bằng "có tốt, có xấu, có gần, có xa". Ngữ cảnh này là một rào cản lớn cho sự phát triển nông nghiệp. Theo số liệu năm 2006, cả nước có 70,4% số hộ có tổng diện tích đất dưới 0,5 ha, 3,5% có diện tích trên 3 ha. Mức độ manh mún của vùng đồng bằng sông Hồng còn mạnh hơn, 94,3% số hộ có tổng diện tích dưới 0,5 ha. Nhà nước cũng hỗ trợ rất nhiều cho dồn điền, đổi thửa để thửa đất rộng hơn nhưng kết quả cũng chưa được là bao.

Sự thực, chúng ta có một nhầm lẫn rất lớn, đó là mặc nhiên coi hạn điền là chính sách duy nhất để ngăn chặn tình trạng người không trực tiếp sản xuất bỏ tiền mua đất để bóc lột người trực tiếp sản xuất nhưng không có đất. Chúng ta có nhiều chế tài khác để chặn được tình trạng tiêu cực này. Đánh thuế cao vào người có nhiều đất nhưng không trực tiếp sản xuất; tịch thu, sung công đất khi có hành vi phát canh thu tô. Chỉ lo ngại rằng chính quyền địa phương không quyết tâm ngăn chặn việc hình thành địa chủ mới. Trong thời đại công nghiệp hiện nay, nếu địa chủ mới có hình thành thì cũng sẽ núp dưới dạng chủ một doanh nghiệp nông nghiệp tư nhân.

Giải pháp tốt nhất trong luật Đất đai mới là hãy bỏ quy định về hạn điền để tạo điều kiện cho người sử dụng đất yên tâm đầu tư dài hạn, phát triển kinh tế trang trại nhằm nâng cao năng suất và sản lượng. Nhà nước cần hỗ trợ nông dân về vốn, công nghệ, quản lý, thông tin và tiếp cận thị trường. Hãy để người nông dân trực tiếp sản xuất làm chủ cánh đồng của mình, làm cho mỗi tấc đất nông nghiệp cũng là một tấc vàng. Đừng để người nông dân cô đơn với những tư duy ngắn hạn. 

GS-TSKH Đặng Hùng Võ
Các bài khác:

TS Lê Đông Phương: 3 nhược điểm của nền giáo dục Việt Nam

[Marketing3k.vn] Tại sao nhân lực của đất nước lại thua kém so với các nước trong khu vực xa đến vậy? Làm thế nào để vực dậy nền giáo dục trước muôn vàn khó khăn như hiện nay? Và người trẻ nên ứng xử như thế nào trước ngã rẽ trên con đường học vấn phía trước?
Tất cả đã được TS. Lê Đông Phương (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giáo dục ĐH và nghề nghiệp, Viện Nghiên cứu giáo dục Việt Nam) chia sẻ trong buổi hội thảo mang tên “Định vị lại nền giáo dục Việt Nam” vừa được diễn ra.

TS. Lê Đông Phương: Hơn 25 năm làm nghiên cứu giáo dục ĐH, tôi nhận thấy giáo dục của chúng ta còn mắc phải những nhược điểm sau.

Thứ nhất, quy mô phát triển không đáp ứng yêu cầu. Cụ thể là giáo dục ĐH ở nước ta phát triển quá nhanh. Không quốc gia nào trên thế giới có 400 trường ĐH chỉ trong vòng chưa đầy 20 năm như ở Việt Nam. Đáng nói hơn là số lượng lại không đi kèm theo chất lượng đào tạo.

Thứ hai, những bất hợp lý về việc phân bố ngành học và địa bàn đào tạo. Trong số gần 600 trường ĐH, CĐ hiện nay thì có tới 50% nằm tập trung ở Hà Nội và TP. HCM. Trong khoảng 5 năm trở lại đây, học sinh, sinh viên theo học các ngành về kinh tế, quản trị, tài chính, ngân hàng, CNTT chiếm đa số. Trong khi các ngành khoa học cơ bản và khoa học xã hội thì luôn thiếu người học.

Thứ ba là những bất cập trong quá trình đào tạo. Giảng viên vừa thiếu, vừa yếu. Cơ sở vật chất, trang thiết bị còn rất sơ sài và người học thì chưa thực sự chủ động nắm bắt kiến thức. Đây chính là lỗi hệ thống của giáo dục Việt Nam.

PV: Nhiều người ví von, giáo dục Việt Nam hiện giống như một mớ bòng bong mà chính các nhà quản lý cũng đang loay hoay gỡ rối. Theo ông, để làm được điều này, chúng ta nên bắt đầu từ đâu?

TS. Lê Đông Phương: Một khi đã là mớ bòng bong thì có nhiều nút mở. Muốn tháo gỡ vướng mắc này cần phải cùng lúc tháo gỡ nhiều nút thắt. Nếu tôi là người được chọn và phải chọn một nút nào đó, tôi sẽ xóa bỏ việc giới hạn thời gian học, sẽ cố gắng để tạo nên một xã hội học tập tốt hơn. Ở đó mọi thành phần có thể tham gia việc học một cách chủ dộng. 

Sẽ có người học tập trung trong ba năm ra trường, cũng sẽ có người học rải rác khi có điều kiện trong 5-10 năm. Người ta có thể học xong một tín chỉ, ra trường đi làm, thấy cần thêm kiến thức gì thì quay trở lại học tiếp. Đây cũng là mô hình đào tạo rất phổ biến tại các quốc gia có nền giáo dục phát triển như Mỹ, Anh, Australia…

PV: Liệu rằng việc giải quyết những vấn đề còn tồn tại của giáo dục nước nhà có phải là câu chuyện riêng của những nhà quản lý? Và trách nhiệm của học sinh, sinh viên-những người đang thụ hưởng nền giáo dục này là gì, thưa ông?

TS. Lê Đông Phương: Tôi có thể khẳng định, cải cách giáo dục không phải là trách nhiệm của riêng tổ chức hay cá nhân nào cả. Đó là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó có cả học sinh, sinh viên.

Muốn giáo dục chuyển biến tích cực, bản thân sinh viên phải là những người cần thay đổi trước tiên. Một câu hỏi mà tôi luôn gặp phải trước mỗi kỳ thi khi tham gia giảng dạy ở các trường ĐH, đó là: thầy cho chúng em giới hạn ôn tập. Tại sao không phải là thầy hãy thay đổi cách dạy, cách ra đề thi, cách chấm điểm thi đi, mà lại chỉ chăm chăm vào việc xin giảm nhẹ khối lượng kiến thức? Tại sao lúc nào cũng muốn học thật ít nhưng điểm phải thật cao? Các bạn không thay đổi thì 1 (một) chứ 10 bộ trưởng cũng chẳng thể cải thiện được giáo dục nước nhà.

Các bạn đừng đổ lỗi hoàn toàn cho giáo dục không tạo điều kiện tốt nhất cho các bạn học tập. Ngày xưa chúng tôi đi học, sách và tài liệu tham khảo còn ít hơn bây giờ rất nhiều. Ở thời bao cấp, chúng tôi làm gì có thư viện, có máy tính, máy photocopy như bây giờ. Nhiều bạn bè của tôi đã phải cặm cụi thức trắng đêm cả tuần lễ để chép tay một cuốn sách. Vì sau đó phải trả lại để cho người khác mượn. Trong khi nhiều sinh viên (dù không phải tất cả) hiện có máy tính trong tay lại sử dụng chủ yếu để chat, chơi game, xem phim. 

Tôi xin viện dẫn một ví dụ như sau: Cách đây khoảng 10 năm, ĐH Đà Nẵng được một tổ chức của Mỹ viện trợ Trung tâm học liệu trị giá 5 triệu đô la. Một số tiền khổng lồ. Vậy mà sau một năm thống kê cho thấy, chỉ có khoảng 14 người sử dụng trung tâm vào mục đích học tập, nghiên cứu.

Tôi không muốn chỉ trích bất cứ đối tượng nào mà chỉ muốn nhấn mạnh rằng, một nền giáo dục muốn thay đổi thì tất cả các thành tố trong nó cũng phải thay đổi theo.

Trên những lối riêng

PV: Trước mỗi mùa tuyển sinh, nhiều em lại gặp phải áp lực lớn với những lựa chọn về ngành học, trong đó có tác động không nhỏ từ định hướng của gia đình, bạn bè. Để rồi sau đó lại than phiền rằng, họ không được học đúng ngành mà bản thân thích. Ông nhận định như thế nào về vấn đề này?

TS. Lê Đông Phương: Thực ra bản thân tôi cũng đã gặp phải trường hợp như bạn vừa nêu. Vấn đề ở đây chính là sự áp đặt của thế hệ trước với con cái mình. Chuyện học sinh bị bố mẹ định hướng phải thi trường này, phải học ngành nọ, ra trường phải làm ở đâu, trở thành người như thế nào đã trở thành câu chuyện phổ biến.

Bố mẹ luôn mong muốn những điều tốt đẹp cho chúng ta nhưng chỉ chúng ta mới biết mình thực sự muốn dành cuộc đời mình cho điều gì. Tôi biết có những bạn còn dám dọa lại bố mẹ, rằng nếu không cho con học ngành này ngành kia thì sẽ bỏ học, hoặc khéo léo và chịu đựng hơn một chút là cứ học cái bố mẹ bảo nhưng rồi lại đi học ngành khác nữa.

Cái tư tưởng phong kiến đó đã hằn sâu vào một lớp thế hệ. Đây là nét văn hóa phong kiến, thiếu tiến bộ mà câu trả lời về sự thay đổi vẫn còn bỏ ngỏ. Tôi cho rằng đây là lỗi của người lớn.

Dẫu vậy, thật khó để thay đổi tư tưởng này của cả một lớp người. Cha mẹ nào cũng thương yêu con cái. Còn con cái thì phần lớn vẫn muốn giữ tròn đạo hiếu nên thường nghe lời nhiều hơn. Đây là nét văn hóa đẹp của người Việt ta, nhưng chính nét văn hóa này đang khiến một bộ phận thanh niên đi chệch hướng. Bởi lẽ ra họ đã có thể trở thành một người giỏi, một công dân đóng góp được nhiều cho xã hội nếu được làm đúng ngành nghề và phát huy được năng lực. Trong một chừng mực nào đó tôi cho rằng, nét nhân văn của người Việt Nam đang làm hại người Việt Nam.

PV: Và lời khuyên của ông dành cho các bạn trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời là gì?

TS. Lê Đông Phương: Làm thế nào để vượt qua sự dìu dắt, trở che, đùm bọc của gia đình thực sự là một câu hỏi khó. 

Tôi nghĩ rằng, chỉ tự bản thân mỗi người mới có thể tìm được câu trả lời đích đáng. Liệu bạn có hạnh phúc với lựa chọn của bố mẹ? Liệu bạn có muốn dành cả cuộc đời mình cho những điều khiến bạn không thực sự thích thú? Hay bạn vẫn có thể chấp nhận một cuộc sống như thế, chí ít là vì bố mẹ? Hãy tự trả lời những câu hỏi ngắn như vậy để tìm lối đi cho riêng mình.

Xin cảm ơn ông!
Nguyễn Lâm Tùng (thực hiện)

Các bài khác: