Thứ Sáu, 7 tháng 10, 2011

Để hoạch định ngân sách không “giết chết” chiến lược

[Marketing3k.vn] Một người bạn của tôi đã than phiền rất đúng rằng cụm từ “chiến lược” đang bị lạm dụng ở mức báo động. “Mọi thứ phải là chiến lược thì mới được chú ý. Thậm chí bây giờ đi vệ sinh cũng phải có chiến lược.” Thế nhưng chẳng mấy ai thực sự tư duy một cách chiến lược.

Cụm từ này càng được sử dụng nhiều thì ý nghĩa của nó càng giảm. Thậm chí có những lúc "chiến lược" bị đánh đồng với quá trình lập ngân sách kéo dài dưới sự quản lý kém hiệu quả.

Xây dựng chiến lược, theo đúng nghĩa của nó, phải là một hoạt động đặc biệt tích cực: xây dựng chiến lược là xây dựng tương lai cho tổ chức và gắn kết mọi thành viên trong tổ chức vào hoạt động đó. Tuy nhiên quy trình lập ngân sách gắt gao, quan liêu, rườm rà là những trở ngại lớn.
Hoạch định ngân sách không tạo ra sự gắn kết, không tạo ra sức mạnh, không thúc đẩy mọi người. Và không có gì ngạc nhiên khi các công ty sẽ khó có thể sáng tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới.

Vậy làm thế nào để hoạch định ngân sách không "giết chết" chiến lược?

Hãy coi chiến lược là một câu chuyện. Chiến lược không phải là hợp lý hóa hay cải tiến các hoạt động, cơ cấu tổ chức hiện tại. Chiến lược cũng không liên quan tới ngân sách, kế hoạch hàng năm hay đi sâu giải quyết một vấn đề cụ thể. Hãy coi chiến lược là một câu chuyện hấp dẫn để khám phá những khả năng tiềm ẩn của công ty; là hình dung về một mục tiêu lớn rõ nét và những con đường để đạt được mục tiêu đó.

Tách bạch chiến lược và ngân sách. Nhà quản lý có hai nhiệm vụ: điều hành hoạt động của tổ chức trong hiện tại và suy tính để tổ chức tồn tại và phát triển trong tương lai. Đây là hai nhiệm vụ hoàn toàn khác nhau. Hệ thống ngân sách và lập kế hoạch kinh doanh sẽ giúp tổ chức quản lý hoạt động hiện tại cũng như dự kiến hoạt động trong trong tương lai gần. Chiến lược sẽ giải quyết vấn đề tương lai xa hơn, ít rõ ràng hơn và dự đoán về vị trí mong muốn của tổ chức trong tương lai. Khi kết hợp với nhau, hoạch định ngân sách rõ ràng, định lượng cao thường được chú ý nhiều hơn so với hoạch định chiến lược, định lượng thấp (nhưng cũng quan trọng không kém).

Tôi cho rằng chúng ta nên thiết lập hai hệ thống hoạch định riêng biệt - một dành cho chiến lược và một dành cho ngân sách. Hệ thống hoạch định chiến lược sẽ tập trung vào xây dựng "luận cứ" của công ty - lý do tồn tại, cam kết giá trị, mục đích, tham vọng tương lai. Hệ thống này có tầm nhìn dài hạn hơn và ngân sách sử dụng phải được lấy từ một quỹ đầu tư dành riêng cho nó. Hệ thống hoạch định ngân sách, trái lại, phải được xây dựng xung quanh các chỉ số hoạt động quan trọng với tầm nhìn ngắn hạn hơn.

Dành thời gian và không gian cho chiến lược. Thông thường những người được giao nhiệm vụ chèo lái con thuyền tổ chức tới tương lai thường quá sa đà vào các hoạt động hàng ngày và không còn thời gian để suy nghĩ xem họ muốn đi đến đâu. Tôi khuyên bạn hãy dành 1-2 ngày mỗi quý để tập hợp những bộ óc tinh nhuệ nhất công ty và thảo luận chiến lược dành cho công ty. Nội dung thảo luận nên tập trung vào ba vấn đề chính sau đây:
  • Chúng ta đã đạt được những gì?
  • Chúng ta mơ ước trở thành gì?
  • Làm thế nào để đạt được ước mơ đó?
Bằng cách tổ chức thảo luận và tách hoạt động khỏi chiến lược, bạn sẽ thấy công ty đang tự tìm ra một tương lai tuyệt vời. Điều đó cũng có nghĩa là bạn đang tư duy một cách chiến lược.

Tony Golsby-Smith là người sáng lập và CEO của 2nd Round, một công ty tư vấn và đạo tạo có trụ sở tại Sydney, Australia. Bài viết trên của ông đưa ra một luận điểm dẫn đến nhiều tranh luận trái chiều: Tách bạch hoạch định ngân sách và hoạch định chiến lược. Dù đa phần đều đồng ý rằng đây là 2 việc khác nhau, có mục đích và ưu tiên khác nhau, nhưng tách bạch chúng hoàn toàn liệu có phải là một lựa chọn thông minh không? Nếu có thì những CFO (Giám đốc tài chính) không thể tham gia vào việc hoạch định chiến lược, vì một trong những nhiệm vụ rất quan trọng của CFO là lập ngân sách và hoạch định dòng tiền trong tương lai gần. Điều này có vẻ không thật hợp lý. Nếu không tách bạch hoàn toàn thì có thể kết hợp 2 việc hoạch định này ở mức độ nào?

Theo Vef - Hoài Thu dịch

Việt Nam: Vốn giá rẻ không dành cho tất cả

Doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn
 trong việc tiếp cận nguồn vốn giá rẻ
[Marketing3k.vn] Ngay từ đầu tháng 9 các ngân hàng thương mại đã công bố hàng loạt các chương trình ưu đãi (hơn 30.000 tỷ đồng) với lãi suất 17-19%/năm cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng có thể tiếp cận với nguồn vốn này...

Lãi suất thấp, ai được hưởng?

Tại cuộc họp mới đây giữa Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) - Nguyễn Văn Bình với Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc 12 NHTM lớn nhằm đánh giá tình hình thị trường tiền tệ và hoạt động ngân hàng, Thống đốc cho biết: “Nhiều ngân hàng thương mại đã giảm lãi suất cho vay VND đối với lĩnh vực sản xuất từ mức phổ biến18-22%/năm xuống còn 17-19%/năm. Lãi suất thị trường liên ngân hàng tương đối ổn định và ở mức hợp lý. Cơ cấu tín dụng chuyển đổi theo hướng tích cực, tín dụng sản xuất tăng ở mức cao, nhất là tín dụng nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu (tăng trên 30%)”.

Ông Nguyễn Hoàng Linh, Giám đốc Khối khách hàng doanh nghiệp Ngân hàng Hàng hải (Maritime Bank), cho biết: “Ngay ngày đầu triển khai chương trình cho vay ưu đãi, Maritime Bank đã giải ngân cho 2 doanh nghiệp và trong tháng 9 ngân hàng đã giải ngân hơn 1.000 tỷ đồng cho hơn 100 doanh nghiệp, với lãi suất 17 - 19%/năm”. Ông Linh cũng cho biết thêm: “Mức lãi suất 17 - 19% sẽ tùy thuộc vào bảng xếp hạng tín dụng doanh nghiệp. Nếu không thuộc đối tượng doanh nghiệp ưu tiên, mức lãi suất cho vay hiện nay của Maritime Bank là 22 - 23%/năm, thậm chí cao hơn”.

Xoay quanh vấn đề tiếp cận nguồn vốn vay 17 - 19%, ông Dương Minh Dũng - giám đốc một công ty cổ phần đầu tư và xây dựng cho biết: “Từ khi có chính sách giảm lãi suất xuống 17- 19% những người làm kinh doanh như chúng tôi rất vui nhưng hiện tại, chúng tôi còn gặp nhiều khó khăn về hồ sơ, thủ tục vay. Tôi mong muốn trong thời gian tới, lãi suất vay sẽ tiếp tục hạ xuống còn13 - 15%/năm”.

Giám sát chặt chẽ tình hình thanh khoản

Để có cơ sở cho việc giảm lãi suất cho vay xuống mức 17-19%/năm, NHNN đã mạnh tay “siết” đối với những ngân hàng huy động vượt trần 14%/năm. Thực hiện nghiêm các quy định về mức trần lãi suất khiến huy động vốn của các ngân hàng có dấu hiệu sụt giảm. Trên thực tế, lãi suất 14%/năm không còn đủ hấp dẫn đối với một số người gửi tiền. Ông Nguyễn Đức Vinh - Tổng Giám đốc Techcombank cho biết: “Trong thời gian qua, chưa thấy có dấu hiệu dòng vốn chạy từ ngân hàng này sang ngân hàng khác, nhưng việc huy động vốn của các ngân hàng có sụt giảm”.

Phó giám đốc một ngân hàng thương mại cho biết, với lãi suất huy động chỉ còn 14%/năm, trong khi giá vàng có xu hướng giảm nên nhiều khách hàng đã rút tiền để mua vàng. Ngân hàng phải đối phó với tình trạng này bằng việc đẩy mạnh huy động ở các kỳ hạn cực ngắn với lãi suất 14%/năm. Tuy nhiên, ngay sau đó, NHNN đã ban hành Thông tư số 30/2011/TT-NHNN quy định lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới một tháng là 6%/năm. Việc huy động trở nên tương đối khó khăn, ngoài tình trạng khách hàng rút tiền mua vàng có khách hàng còn rút để chuyển sang ngân hàng lớn. 

Theo các chuyên gia, NHNN đã nhanh chóng đưa ra biện pháp để các ngân hàng không thể “lách” đưa lãi suất tiền gửi vượt trần và tránh một cuộc đua lãi suất ở kỳ hạn ngắn giữa các ngân hàng. TS. Lê Thẩm Dương cho rằng, để đối phó với lo ngại mất thanh khoản khi nguồn vốn huy động từ khu vực dân cư sụt giảm các ngân hàng phải tự cứu lấy mình. Ngoài giải pháp cạnh tranh về giá vốn, ngân hàng nhỏ có thể phát triển thêm mảng dịch vụ, xem lại phân khúc khách hàng cũng như phân khúc thị trường để tận dụng lợi thế của mình.

Về phía cơ quan quản lý, NHNN cũng khẳng định sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ tình hình thanh khoản của thị trường, chủ động phát hiện các tổ chức tín dụng có biểu hiện hay nguy cơ mất khả năng thanh khoản để có biện pháp xử lý kịp thời, không để bất kỳ tổ chức tín dụng nào mất khả năng thanh khoản.

-----------------------------
NHNN điều chỉnh lãi suất

Từ ngày 10-10, lãi suất tái cấp vốn được điều chỉnh tăng từ 14%/năm lên 15%/năm, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng từ 14%/năm lên 16%/năm. Đây là quyết định vừa được Ngân hàng Nhà nước ban hành. 

Cùng ngày, NHNN cũng ban hành quyết định về việc giảm lãi suất tiền gửi vượt dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi bằng ngoại tệ của các tổ chức tín dụng tại NHNN từ 0,1%/năm xuống 0,05%/năm, áp dụng từ kỳ dự trữ bắt buộc tháng 10-2011. Giảm lãi suất tiền gửi bằng ngoại tệ và Kho bạc Nhà nước tại NHNN từ 0,1%/năm xuống 0,05%/năm. 
-----------------------------
Theo Anh Tú - ANTĐ
Các bài khác:

Kết thúc tuyển sinh đại học - cao đẳng năm 2011: Nhiều biến động

[Marketing3k.vn] Dù thời hạn xét tuyển NV3 còn 3 ngày nữa mới khóa sổ nhưng nhiều trường, nhất là các trường đại học địa phương đang lao đao vì thiếu người học trầm trọng. Có trường cần đến gần 1.800 chỉ tiêu nhưng chỉ nhận được 140 hồ sơ, có những ngành cần hơn 100 chỉ tiêu nhưng vỏn vẹn vài ba hồ sơ đăng ký. Như vậy kỳ tuyển sinh năm nay khép lại với hàng loạt vấn đề phức tạp và liệu sẽ tái diễn ở kỳ tuyển sinh “3 chung” năm 2012?

Địa phương khóc ròng

Thời hạn xét tuyển NV3 sắp kết thúc nhưng ĐH Đà Lạt mới nhận được 116 hồ sơ/1.454 chỉ tiêu cần tuyển. Điển hình là ngành văn hóa học, ngành Việt Nam học cần tuyển gần 150 chỉ tiêu nhưng không có hồ sơ nào nộp vào, công nghệ điện tử - truyền thông 3/112 chỉ tiêu)… Trong tổng số 21 ngành xét tuyển NV3, chỉ có ngành ngôn ngữ Anh đạt lượng hồ sơ cao nhất 15/20 chỉ tiêu, kế đến là ngành kế toán 11/33 chỉ tiêu, ngành toán 10/99 chỉ tiêu. Với thực tế này, dù chưa kết thúc NV3 nhưng khả năng hàng loạt ngành thiếu người học và dẫn đến đóng cửa là rất lớn.

Tương tự, tại phía Bắc, ĐH Thái Nguyên với nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cho các tỉnh thuộc khu vực trung du và miền núi phía Bắc nhưng lượng hồ sơ xét tuyển NV3 so với chỉ tiêu như muối bỏ biển. Tổng chỉ tiêu xét tuyển NV3 của các trường thành viên của ĐH Thái Nguyên lên đến gần 1.800 nhưng đến nay mới nhận được có 140 hồ sơ, như: ĐH Kỹ thuật Công nghiệp chỉ có 54/930 chỉ tiêu cần tuyển. Trong đó, nhóm ngành sư phạm kỹ thuật công nghiệp cần tuyển đến 180 chỉ tiêu nhưng chưa có hồ sơ nộp vào, nhóm ngành kỹ thuật cơ khí cần đến 200 chỉ tiêu nhưng chỉ có vỏn vẹn 25 hồ sơ.

Khu vực phía Nam: ĐH Đồng Tháp phải tuyên bố đóng cửa 4 ngành vì không có thí sinh trúng tuyển: ĐH An Giang hệ ĐH tuyển đến 491 chỉ tiêu cho 23 ngành nhưng đến nay mới nhận được 66 hồ sơ. Trong đó, chỉ có 6 ngành có hồ sơ đăng ký gồm quản trị kinh doanh (5 hồ sơ), Kế toán (14 hồ sơ), công nghệ thông tin (2 hồ sơ), nuôi trồng thủy sản (4 hồ sơ), công nghệ thực phẩm (39 hồ sơ), công nghệ kỹ thuật xây dựng (2 hồ sơ). Đáng báo động là trong số 17 ngành không có hồ sơ đăng ký có đến 10 ngành sư phạm. Ngay cả các ngành được cho phép vận dụng Điều 33 Quy chế tuyển sinh như Khoa học cây trồng, Nuôi trồng thủy sản… cũng bị thí sinh chê.

Trong khi đó, nhiều trường đại học địa phương khác như ĐH Hồng Đức (Thanh Hóa), ĐH Hùng Vương (Phú Thọ), ĐH Quảng Nam, ĐH Phú Yên… lượng hồ sơ xét tuyển NV3 nộp vào quá ít so với chỉ tiêu cần tuyển.

Và nếu tiếp tục kéo dài tình trạng này, việc nhiều trường đại học từ ngưng đến khai tử ngành học là điều tất yếu. Tuy nhiên, nghiêm trọng hơn chính là cán cân nguồn nhân lực trong tương lai sẽ bị thiếu hụt nếu như không có phương án điều chỉnh kịp thời.

Sinh viên Khoa Điện tử viễn thông Trường ĐH KHTN TPHCM
thực tập trong phòng thí nghiệm điện tử. Ảnh: Mai Hải

Công tư lẫn lộn

So với những mùa tuyển sinh trước, kỳ tuyển sinh năm 2011 nảy sinh hàng loạt vấn đề rối rắm mà cấp quản lý cần suy xét. Không kể đến những hạt sạn trong đề thi, đáp án, vấn đề điểm sàn là chủ đề nóng nhất ở mùa tuyển sinh năm nay. Đầu tiên, Hiệp hội các trường ĐH-CĐ ngoài công lập muốn phá vỡ phương thức chung thứ 3 (chung điểm thi) của cuộc thi “3 chung” nên đồng loạt kiến nghị một mức điểm sàn riêng cho các trường ngoài công lập. Sau một hồi căng thẳng, tranh luận nóng bỏng, cuối cùng Bộ GD-ĐT xác định mức điểm sàn bằng với điểm sàn năm 2010 (khối A, D: 13 điểm; khối B, C: 14 điểm).

Kết quả điểm thi thấp, điểm sàn không thay đổi nên hàng loạt trường, nhất là các trường đại học vùng, đại học địa phương phải khóc ròng vì thí sinh trúng tuyển NV1 ít và trông chờ xét tuyển NV2, NV3. Trong khi các trường thông báo xét tuyển NV2 thì hàng loạt trường, trong đó có cả trường mang tên quốc tế cũng được Bộ GD-ĐT ưu ái cho áp dụng Điều 33 Quy chế tuyển sinh. Chính cách làm này của bộ đã gây xáo trộn cho nguồn tuyển của nhiều trường. 

Đáng nói nhất là sự cố hy hữu xảy ra tại Trường ĐH Y Dược TPHCM khi Bộ GD-ĐT ban hành công văn về việc hướng dẫn đào tạo theo địa chỉ sử dụng (ngày 11-8). Theo công văn này, Trường ĐH Y Dược TPHCM đành đánh rớt 550 thí sinh từ đậu hệ ngoài ngân sách. Và đến khi dư luận phản ứng, bộ lại gật đầu chấp thuận cho trường xác định lại điểm chuẩn để 550 thí sinh từ rớt lại thành đậu. Và cũng chính từ công văn này, bộ đã bác bỏ những thông tin về hàng loạt trường được bộ cho tuyển hệ ngoài ngân sách trong cuốn Những điều cần biết (đây được xem là pháp lệnh tuyển sinh do Bộ ban hành). Do đó, rất nhiều trường hiện nay đã né dùng từ “ngoài ngân sách” mà gộp chung với đào tạo theo chương trình chất lượng cao... dẫn đến công tư lẫn lộn. 

Chưa dừng lại đó, việc Trường ĐH Hoa Sen chỉ căn cứ vào thông tin rất chung chung “thí sinh không trúng tuyển vào ngành đăng ký nguyện vọng 1 của trường được đăng ký chuyển vào ngành có điểm chuẩn thấp hơn, còn chỉ tiêu” đã chủ động “giam” hàng trăm thí sinh đủ điều kiện xét tuyển NV2, NV3. Chỉ khi thí sinh, phụ huynh khiếu kiện, trường mới chấp nhận trả 147 phiếu điểm cho thí sinh. Tuy nhiên, bộ cũng không làm đến cùng sự việc này dù biết có một lượng lớn thí sinh đã trúng tuyển vào trường bằng chiêu “xé rào” này.

Và một điều lạ nữa là dù nhiều trường địa phương tuyển sinh không có người học nhưng ở xét tuyển NV2, NV3 vẫn có một số trường thông báo xét tuyển ngành mới mở như Trường ĐH Tiền Giang, ĐH An Giang.

Theo Thanh Minh - SGGP

------------------------------
Cần nhìn toàn cuộc

Trước những bất cập ngày càng lớn dần của tuyển sinh “3 chung”, việc nỗ lực tìm giải pháp cải tiến tuyển sinh ĐH-CĐ là một hướng mở cần thiết cho ngành giáo dục. Báo SGGP xin giới thiệu ý kiến của các chuyên gia xung quanh vấn đề đổi mới tuyển sinh.
  • TS Nguyễn Đức Nghĩa, Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM: Cần phải có đánh giá “3 chung”

Cải tiến tuyển sinh như thế nào cho phù hợp với hoàn cảnh kinh tế - xã hội Việt Nam thì việc đầu tiên phải làm là đánh giá cho hết những thành tựu cũng như bất cập của kỳ thi 3 chung để từ đó có cái nhìn toàn diện hơn.

Với năng lực và kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ giảng dạy tại các cơ sở được Bộ GD-ĐT tín nhiệm dự kiến phân cấp tự chủ tuyển sinh, việc tự ra đề thi là hoàn toàn nằm trong khả năng. Nhưng rõ ràng kỳ thi tuyển sinh ĐH – CĐ liên quan đến hàng triệu thí sinh, những tác động xã hội của kỳ thi này rất lớn, do vậy trong dự thảo đề án mà ĐH Quốc gia TPHCM trình Bộ GD-ĐT xem xét, chúng tôi cũng phải có sự phối hợp với nhiều cơ sở đào tạo khác để những đổi mới đó mang tính khả thi, đặc biệt là vẫn tạo được cơ hội vào ĐH - CĐ cho những thí sinh giỏi nhất.
  • PGS-TS Huỳnh Thanh Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TPHCM: Nhược điểm lớn nhất là chung kết quả
Cái được của 3 chung ai cũng có thể nhìn thấy. Ngược lại, hạn chế rõ nhất của phương thức này là ở điểm chung thứ ba “chung kết quả”. Thật sự 10 năm qua, các trường đã rất đau đầu với tình trạng thí sinh ảo nhưng không thể nào giải quyết được. Cái ảo trong 3 chung được xem là nhược điểm lớn nhất không chỉ ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh, đào tạo của các trường mà dẫn đến tốn kém rất lớn về mặt kinh tế của toàn xã hội. 
  • TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM: Học là phải thi
Các trường không thể không tuyển sinh nhưng việc phủ nhận hết 3 chung là cực đoan. Hơn nữa, việc thi theo phương thức mới, có thể thi nhiều đợt trong một năm sẽ phù hợp với việc đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Tuy nhiên, cách tuyển sinh mới cần có một sự đánh giá chung trình độ của thí sinh. Có nghĩa là kỳ thi tốt nghiệp ở bậc phổ thông phải đánh giá đúng thực lực, trình độ của thí sinh.
------------------------------
Theo Thanh Hùng - SGGP
Các bài khác:

    Thứ Năm, 6 tháng 10, 2011

    Làm gì để duy trì và phát triển năng lực khác biệt?

    Andrew Grove, người khởi xướng bước chuyển đổi 
    chiến lược tại Intel sang thị trường vi xử lý
    [Marketing3k.vn] Những công ty hiệu quả cao hiểu rằng để kiến tạo sự phát triển mới cho công ty thì việc thay đổi lãnh đạo ở thời điểm thích hợp là rất cần thiết.

    Ở hai bài trước, chúng tôi đã đưa ra khái niệm về 3 đường cong ẩn: Cơ sở cạnh tranh, Năng lực khác biệt và Phát triển nhân sự mà lãnh đạo các công ty luôn cần đánh giá và quản lý hiệu quả để duy trì sự phát triển lâu dài cho công ty. Cũng trong bài trước, chúng tôi đã nhận định rằng lãnh đạo các doanh nghiệp cần tập trung sự chú ý vào đường biên của tổ chức và thị trường để có thể đưa ra những quyết định hợp lý đối với cơ sở cạnh tranh. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ nói đến đường cong ẩn thứ hai: Năng lực khác biệt.

    Khi cơ sở cạnh tranh thay đổi, ý nghĩa của năng lực khác biệt cũng suy giảm rất nhanh.
    Trên thực tế, ngay từ khi mô hình kinh doanh của bạn bắt đầu phát triển thì lập tức sẽ xuất hiện những đối thủ học tập bạn để dành thị phần. Lãnh đạo cần thay đổi tư duy của chính họ để quản lý hiệu quả năng lực khác biệt của tổ chức.

    Một số nhà quản lý rất giỏi trong việc điều hành doanh nghiệp: tối ưu hóa sản xuất, phát triển hoạt động ở các khu vực, hay mở rộng mẫu mã sản phẩm. Một số khác lại có sở trường hơn về kinh doanh, tìm kiếm thị trường mới. Không thể nói rằng ai tốt hơn ai. Điều quan trọng là lãnh đạo phải tự thích nghi với nhu cầu của công ty vào các giai đoạn khác nhau trên đường cong Năng lực khác biệt. Nếu lãnh đạo doanh nghiệp luôn chỉ chú trọng vào những kết quả tài chính mà quên đi những năng lực khác biệt của công ty, sớm muộn họ sẽ gặp những khó khăn lớn.

    Vấn đề khó khăn là ít khi nào lãnh đạo công ty muốn nhường vị trí của mình cho người khác khi mà công việc kinh doanh vẫn phát triển tốt. Những công ty hiệu quả cao hiểu rằng để kiến tạo sự phát triển mới cho công ty thì việc thay đổi lãnh đạo ở thời điểm thích hợp là rất cần thiết.

    Intel đã thay đổi lãnh đạo như thế nào

    Hãy cùng xem xét trường hợp ban lãnh đạo của Intel. Đã có 5 CEO trong lịch sử công ty: Robert Noyce, Gordon Moore, Andy Grove, Craige Barrett và CEO đương nhiệm Paul Otellini. Công ty đã phải lựa chọn CEO từ bên ngoài không dưới 1 lần, và quá trình chuyển đổi luôn được dự kiến hết sức chặt chẽ. David Yoffie, thành viên hội đồng quản trị Intel từ năm 1989, chia sẻ: "Chúng tôi luôn trao đổi và dự kiến lãnh đạo cho công ty trong 10 năm sắp tới".

    Việc thay đổi lãnh đạo tại Intel không đơn thuần là sự tiếp nối lãnh đạo. Mục đích chính của việc thay đổi nhằm tạo bước tiến mới cho công ty. Khi Grove rời vị trí CEO năm 1998, ông vẫn hoạt động rất hiệu quả và hoàn toàn có thể tại vị ít nhất là 3 năm nữa, cho đến khi ông 65 tuổi, tuổi nghỉ hưu. Tuy nhiên, ông đã nhường lại quyền điều hành cho Barrett, người sau đó đã đưa ra và thực thi những chiến lược mở ra những thị trường mới cho Intel.

    Mỗi CEO tại Intel đã để lại cho mình một dấu ấn riêng biệt: Grove với quyết định quan trọng rời khỏi thị trường chip (memory chip) để chuyển hướng sang bộ vi xử lý, một quyết định đã giúp Intel khẳng định vị trí một tập đoàn công nghệ cao toàn cầu hàng đầu. Còn Otellini, từ khi trở thành lãnh đạo công ty năm 2005, đã chú trọng vào dòng mobile chip (Atom), dòng chip có thể sử dụng trên mọi thiết bị điện tử cần kết nối mạng, như điện thoại di động, hệ thống định vị, hay thậm chí cả máy dệt may.

    Bằng việc hoạch định chặt chẽ và hợp lý, Intel bảo đảm lựa chọn CEO phù hợp cho những thách thức mà công ty hiện đang đối mặt, chứ không đơn thuần chỉ là lựa chọn một người lãnh đạo kế tiếp. Bằng cách thay đổi lãnh đạo ở những thời điểm hợp lý, Intel tạo điều kiện cho những lãnh đạo mới có nhiều thời gian hơn để chuẩn bị những bước đi chiến lược mới.

    Cân bằng tầm nhìn dài hạn và ngắn hạn

    Một vấn đề quan trọng khác nữa trong quản lý năng lực khác biệt của công ty đó là cân bằng tầm nhìn dài hạn và ngắn hạn. Khi Adobe mua lại Macromedia vào năm 2005, CEO Bruce Chizen đã đánh giá kỹ lưỡng từng người trong ban lãnh đạo công ty để lựa chọn một người có thể đưa công ty lên ngưỡng doanh thu 10 tỷ dollar mỗi năm. Ông đã nhận thấy rằng tất cả đều thiếu hoặc kỹ năng hoặc tinh thần, động cơ để thực hiện mục tiêu này. Do đó, ông đã lựa chọn nhiều người hơn từ ban lãnh đạo cũ của Macromedia vào những vị trí chủ chốt trong ban lãnh đạo mới. Sự lựa chọn này dựa trên nhu cầu của Adobe, chứ không phải trên đánh giá chủ quan.

    Chizen không chỉ yêu cầu cao với người khác mà còn với chính bản thân mình. Ở tuổi 52, với chỉ 7 năm ở vị trí lãnh đạo, ông đã nhường vị trí của mình cho Shantanu Narayen, cấp phó lâu năm của ông. Quyết định này khá hợp lý vào thời điểm lúc bấy giờ: Adobe đang phải đối mặt với những thách thức mới, sự cạnh tranh từ những công ty lớn hơn như Microsoft. Đấy chính là thời điểm Adobe cần tạo dựng những năng lực mới, khác biệt để tiếp tục phát triển.

    Tổ chức hợp lý để tránh sự quá tải

    Cuối cùng, những công ty thành công tổ chức ban lãnh đạo và chia sẻ trách nhiệm một cách hiệu quả, tránh sự quá tải. 3 nhiệm vụ quan trọng nhất của lãnh đạo công ty là chia sẻ thông tin, trao đổi, tư vấn về nhưng quyết định quan trọng và thực thi những quyết định đó. Trong rất nhiều công ty, có một nhóm thực hiện cả 3 nhiệm vụ này. Điều này dễ dẫn đến hậu quả là nhóm sẽ đông và trở nên cồng kềnh.

    Một cách giải quyết khác, cách tiếp cận chúng tôi thường gặp ở những công ty hiệu quả cao, là tổ chức những nhóm nhỏ với những nhiệm vụ riêng biệt: nhóm ra quyết định, nhóm thực thi, nhóm tư vấn. Bằng cách này, họ có thể bảo đảm một số lượng lớn thành viên ban lãnh đạo có thể cùng tham gia vào việc đưa ra và thực thi những quyết định quan trọng của công ty.

    Theo Vef - GIANG SƠN TỔNG HỢP (THEO VIỆN NC CHIẾN LƯỢC ACCENTURE)

    Kinh tế toàn cầu năm 2012 “không yên ả”?

    picture
    Dưới góc nhìn của nhiều chuyên gia, 
    kinh tế thế giới năm 2012 thực sự rất tối tăm.
    [Marketing3k.vn] Những vấn đề của năm 2011 chưa qua, song các chuyên gia phân tích, các định chế tài chính quốc tế đã liên tiếp ra lời cảnh báo về một tương lai ảm đạm của nền kinh tế toàn cầu trong năm 2012. Dưới góc nhìn này, kinh tế thế giới năm tới thực sự không yên ả.

    Hôm qua (5/10), Giám đốc chương trình châu Âu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Antonio Borges cảnh báo rằng, nguy cơ xảy ra suy thoái kinh tế trong năm 2012, đặc biệt là tại các nước thành viên Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone).

    IMF nhận định, kinh tế châu Âu năm 2012 vẫn tăng trưởng 1,1%, nhưng thừa nhận rằng năm 2011 không khả quan như cơ quan này từng dự báo. Tình trạng kinh tế suy giảm với tốc độ nhanh ở Italy và Tây Ban Nha, cùng với hoạt động trì trệ ở Pháp và Đức, đã cho thấy quá trình phục hồi ở châu Âu đã bị ngưng kết.

    Theo định chế này, châu Âu nên hy vọng đạt mức tăng trưởng vừa phải trong năm tới. Về cuộc khủng hoảng nợ công ở khu vực này, lần đầu tiên IMF công khai đề cập đến khả năng trực tiếp can thiệp vào các thị trường trái phiếu ở Italy và Tây Ban Nha nhằm ngăn chặn cuộc khủng hoảng nợ nhấn chìm hai nền kinh tế này.

    Ngoài ra, IMF cũng có thể dành cho hai quốc gia này những nguồn tín dụng phòng ngừa. Đây được coi là đề nghị bất ngờ vì cho đến nay mặc dù đóng góp tới 105 tỷ USD, chiếm tới 30% trong tổng số tiền cứu trợ dành cho các nền kinh tế châu Âu, song IMF chưa bao giờ can thiệp vào các thị trường tự do.

    Ông Borges cho biết, IMF có nhiều sự lựa chọn có thể được đưa ra thảo luận nhằm khôi phục lòng tin cho các nền kinh tế nói trên. IMF sẵn sàng hỗ trợ nỗ lực của châu Âu nhằm cứu Italy và Tây Ban Nha ngay khi tất cả các quốc gia phê chuẩn những thay đổi trong Quỹ Ổn định tài chính châu Âu (EFSF) mà đã được nhất trí hồi tháng 7.

    Chuyên gia Borges nhấn mạnh rằng, EFSF cần hành động phối hợp đối với các ngân hàng nhằm khôi phục lòng tin đối với khu vực tài chính. IMF nêu rõ đang xảy ra một cuộc khủng hoảng lòng tin và tình trạng này chỉ có thể giải quyết thông qua hành động ở cấp độ khu vực.

    Ngoài ra, IMF cũng đề nghị tăng quyền hạn của EFSF, theo đó cho phép quỹ này trực tiếp tham gia quá trình tái cơ cấu vốn cho các ngân hàng cũng đang trong tình trạng khó khăn do cuộc khủng hoảng nợ công đang lan rộng. Hiện tại, Bỉ và Pháp đang tìm cách cứu Dexia, nhà băng có nguy cơ trở thành nạn nhân phá sản đầu tiên do khủng hoảng nợ Hy Lạp.

    Tuy nhiên, đối với Hy Lạp, IMF lại cho rằng không cần vội vã quyết định thực hiện đợt giải ngân tiếp theo trong khoản cứu trợ dành cho quốc gia này. Nhận định này được cho là gia tăng sức ép đối với Hy Lạp vì Athens đã thông báo chỉ còn đủ tiền trả lương và trợ cấp hưu trí đến giữa tháng 12 nếu như không nhận được đợt giải ngân 11 tỷ USD.

    Trên thực tế, đây không phải là lần đầu tiên, IMF lên tiếng cảnh báo về khu vực tài chính châu Âu có khả năng rơi trở lại cục diện nguy hiểm. Hôm 20/9 vừa qua, Quỹ Tiền tệ Quốc tế cũng đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới xuống còn 4% cho 2 năm 2011 và 2012, thấp hơn 0,3% so với dự báo đưa ra vào tháng 6.

    Trong báo cáo tổng quan kinh tế thế giới công bố hai lần mỗi năm, IMF dự báo mức tăng trưởng sẽ thấp cả ở các nước phát triển và đang phát triển. Kinh tế thế giới mới chỉ phục hồi chậm chạp vào năm 2010 sau giai đoạn suy thoái trầm trọng 2008-2009, hiện lại đang đối mặt với những thách thức mới như nợ nần, thâm hụt ngân sách...

    Các thị trường mới nổi là động cơ cho sự phục hồi của kinh tế thế giới, như Trung Quốc và Ấn Độ, cũng sẽ gặp nhiều vấn đề do sự yếu đi của các nền kinh tế phát triển, theo IMF. Những bất ổn kinh tế và tài chính bắt đầu trầm trọng từ tháng 8, với cuộc tranh cãi về trần nợ công ở Mỹ và những lo lắng đối với vấn đề nợ công của Hi Lạp.

    Mỹ, nền kinh tế lớn nhất thế giới, đã mất 1% điểm tăng trưởng, với dự báo GDP sẽ tăng khoảng 1,5% trong năm nay và 1,8% trong năm 2012. Với Eurozone, tăng trưởng GDP sẽ giảm bớt còn 1,1% vào năm 2012. Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng trở lại sau thảm họa thiên tai hồi tháng 3, nhưng cũng chỉ ở mức 0,5% trong năm nay, trước khi đạt 2,3% trong năm 2012.

    Với các nước đang phát triển, IMF cho rằng chính sách thắt chặt tiền tệ và cầu về hàng hóa xuất khẩu giảm sẽ khiến mức tăng trưởng thấp hơn, vào khoảng 6,1% vào năm 2012. Trung Quốc tiếp tục là nước dẫn đầu với mức tăng trưởng 9% trong năm tới, nhưng Nga, Mỹ Latin, châu Phi hạ Sahara, Trung Đông và Bắc Phi sẽ tăng trưởng thấp hơn dự báo trước.

    Sau tuyên bố của IMF hôm 20/9, liên tiếp những ngày sau đó, các tổ chức tài chính quốc tế như PIMCO, Citigroup, Fitch và Goldman Sachs cũng điều chỉnh mức dự báo cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

    Hôm 26/9, Pacific Investment Management (PIMCO), công ty điều hành quỹ trái phiếu lớn nhất thế giới, dự báo các nền kinh tế phát triển sẽ rơi vào tình trạng đình trệ trong năm 2012 do suy thoái tại châu Âu. Ông Mohamed El-Erian, Giám đốc điều hành PIMCO, cho rằng các quốc gia công nghiệp gần như không tăng trưởng trong vòng 12 tháng tới.

    Lý do là kinh tế châu Âu sụt giảm 1-2% còn kinh tế Mỹ đứng yên. Vì vậy, kinh tế thế giới chỉ tăng trưởng 2,5%, thấp hơn so với dự báo 4% cho năm 2011 và 2012 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Ông cho biết: “Trong vòng 12 tháng tới, kinh tế toàn cầu sẽ giảm tốc đáng kể khi các nền kinh tế phát triển phải vật lộn để đạt được mức tăng trưởng trên 0%".

    "Trong khi đó, các nền kinh tế mới nổi sẽ duy trì được tốc độ tăng trưởng nhanh hơn dù không bằng đà mở rộng trong một năm qua”. Theo ông, kinh tế thế giới sẽ nhận được sự hỗ trợ từ các thị trường mới nổi với tốc độ tăng trưởng từ 4.5-5% trong vòng 12 tháng tới và từ Nhật Bản với tốc độ mở rộng khoảng 1.5%.

    Tiếp đó, hôm 29/9, Bộ phận nghiên cứu và phân tích của Citigroup dự báo tăng trưởng GDP thế giới sẽ giảm xuống 3% trong năm nay và 2,9% trong năm 2012. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới cho rằng tăng trưởng 2% là mốc suy thoái toàn cầu. Đây là lần thứ 2 Citigroup hạ dự báo trong chưa đầy 1 tháng.

    Citigroup cũng hạ dự báo triển vọng kinh tế với Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Canada và Anh. Triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc trong năm 2012 giảm từ 9% xuống 8,7%.

    Theo các chuyên gia kinh tế tại Citigroup, lãi suất có thể vẫn ở mức thấp và tiêu cực trong thời gian dài tại các nền kinh tế phát triển. Điều đó đồng nghĩa với việc Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể hạ lãi suất, trong khi Mỹ có thể cần phải giảm các rủi ro suy thoái trước khi thay đổi lãi suất của mình.

    Ngoài ra, Citigroup cũng dự báo các nước khu vực đồng Euro có thể sẽ tiếp tục bị hạ xếp hạng nợ công trong 3 -6 tháng tới, bao gồm Italia, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Cyprus.

    Ngay sau Citigroup, những ngày đầu tháng 10, đến lượt Fitch Ratings ra cảnh báo về kinh tế toàn cầu năm nay và năm tới. Tuy không đề cập đến khả năng suy thoái kép nhưng Hãng xếp hạng tín nhiệm Fitch đã hạ dự báo tăng trưởng đối với hầu hết các nền kinh tế lớn trên thế giới, kéo theo là tốc độ tăng trưởng chậm lại của kinh tế toàn cầu.

    Theo đó, tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2011 nhiều khả năng sẽ chỉ ở mức 2,6%, thay vì 3,1% do chính hãng này đưa ra hồi đầu năm. Tuy nhiên, mức giảm mạnh nhất sẽ đến vào năm 2012 khi tốc độ tăng GDP toàn cầu chỉ ở mức 2,7%, giảm tới 0,7% so với dự báo trước đó. Đến năm 2013, kinh tế thế giới sẽ lại tăng trưởng trên 3%, nhưng không đạt tới 3,4%.

    Fitch cho rằng, Mỹ chỉ có thể tăng trưởng 1,5% và 1,8% trong 2 năm 2011 và 2012, giảm gần một nửa so với dự báo trước đó. Dự báo GDP châu Âu không có nhiều thay đổi trong năm 2011, chỉ giảm từ 1,7% xuống 1,6%, do tăng trưởng trong 2 quý đầu năm khá tốt. Tuy nhiên, năm 2012, tăng trưởng khu vực này sẽ giảm tới 1% so với dự báo, xuống còn 0,8%.

    Do tác động của thiên tai và suy giảm xuất khẩu, kinh tế Nhật dự kiến sẽ giảm 0,3% trong năm nay, thay vì tăng trưởng 0,5% như dự báo. Fitch cũng đồng thời hạ dự báo tăng trưởng của các nền kinh tế BRIC (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc) và cho rằng các quốc gia này đang phải chịu rủi ro khá rõ ràng từ các thị trường xuất khẩu cũng như tình trạng lạm phát.

    Nếu không kể đến tuyên bố hôm qua (5/10) của IMF thì Goldman Sachs là định chế tài chính gần nhất góp thêm một cái nhìn thiếu tích cực vào triển vọng kinh tế thế giới. Theo công bố ngày 3/10 của Goldman Sachs, kinh tế thế giới có thể tăng trưởng 3,8% trong 2011 và 3,5% năm 2012, thấp hơn so với dự đoán trước đó là 3,9% năm 2011 và 4,2% năm 2012.

    Goldman Sachs dự báo khu vực châu Âu sẽ tăng trưởng 0,1% trong năm 2012, giảm so với mức dự báo 1,3% trước đó. Dự báo của tổ chức này trong năm 2011 cho khu vực châu Âu là 1,6%. Trong khi đó, kinh tế Mỹ có thể tăng trưởng 1,7% trong năm nay và 1,4% trong năm 2012. Trước đó, dự báo tăng trưởng cho nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm tới là 2%.
    Theo VnEconomy - HỒNG NGỌC
    Các bài khác:

    Cải cách giáo dục Việt Nam: Từ góc nhìn của người thầy

    [Marketing3k.vn] Cải cách giáo dục tựu trung là nhằm mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. “Không Thầy đố mày làm nên”- người xưa đã nói. Từ đó thấy rõ vai trò của người thầy trong mọi hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học.

    [Cải cách giáo dục trước hết hãy cải cách việc đào tạo giáo viên và cách đối xử với thày cô giáo. Không có thày giỏi không bao giờ có được trò giỏi và cũng không bao giờ có được một nền giáo dục theo kịp thời đại.

    Tại sao các gia đình Việt Nam dù ở trong nước hay ở nước ngoài có thể từ bỏ nhiều nhu cầu tối thiểu để dành tiền cho con em ăn học mà ở tầm vĩ mô Đất nước Việt Nam không thể dành những gì tốt nhất cho đứa con Giáo dục?]

    Không có “mùa vàng” vì gieo những “hạt lép” trên cánh đồng giáo dục

    Thế hệ chúng tôi, bước chân vào giảng đường đại học khi Mỹ bắt đầu đánh phá miền Bắc. Học trường nào, học ngành nào tất cả đều được phân công, không có sự lựa chọn.
    Vào thời điểm đó câu nói “chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm” chúng tôi cũng đã được nghe song không mấy bận tâm vì chiến tranh đang vô cùng khốc liệt. Sau này cùng câu nói trên còn câu “nhất Y, nhì Dược, tạm được Bách khoa, Sư phạm bỏ qua, Nông lâm vứt xó”. Đội ngũ sinh viên Sư phạm mang theo tâm lý nặng nề đó không phải chỉ khi học ở trường mà còn nhiều năm tháng sau này. Nhiều người sau khi ra trường sẽ tìm thấy niềm vui ở lớp em thơ, nhưng bao nhiêu người sẽ vì sự mưu sinh mà miễn cưỡng?Mặc dù đã có chế độ miễn học phí cho sinh viên sư phạm nhưng đến hôm nay điểm chuẩn của nhiều ngành thuộc nhiều trường Sư phạm vẫn chỉ là điểm sàn. Với đầu vào của ngành Sư phạm hầu hết không phải là học sinh khá giỏi ở bậc phổ thông, thì ngành Giáo dục dù có cố gắng mấy cũng chỉ đạt đến tầm “Trung bình khá”. Tôi xin lỗi nếu kết luận của tôi không làm vừa lòng các thày cô giáo; thực ra tôi cũng là một thày giáo đã qua bốn mươi năm trong nghề. 

    Mặc dù tôi luôn tâm niệm câu “Ngũ thập tri thiên mệnh, lục thập nhĩ thuận” nhưng đến nay tôi vẫn không sao quên được câu chuyện gần mười năm về trước. Tôi có hai người bạn học cùng lớp ở đại học, ra trường hai anh về công tác ở Lạng Sơn. Nghe tin tôi lên thành phố dạy học các bạn đón về nhà ăn cơm. Quen như thời sinh viên chúng tôi xưng hô mày tao. Tôi bảo “tao phấn đấu mãi mà chưa có được cái nhà bằng một nửa của chúng mày”. Bạn tôi cười buồn bảo: “cái gì cũng có cái giá của nó, mày về hưu người ta vẫn gọi mày là thày, chúng tao về hưu người ta gọi là thằng”. 

    Tôi giật mình vì hai bạn tôi đều là người học giỏi và thành đạt, một là phó Ban Kinh tế tỉnh ủy, một là giám đốc sở Công nghiệp. Hóa ra để được gọi bằng “Thày” các thày cô phải chấp nhận thiệt thòi về vật chất vậy! Những người không chấp nhận thiệt thòi chỉ có hai con đường: hoặc là bỏ nghề hoặc tìm cách “phân phối lại của cải”. Tôi đã nghe một thày giáo dạy kinh tế nói với sinh viên tại chức rằng: “ngày xưa tôi đi học, các anh đi kiếm tiền, bây giờ các anh đi học, tôi đi kiếm tiền”. 

    May mắn thay những người chấp nhận thiệt thòi vẫn còn chiếm đa số, nhưng liệu họ sẽ chấp nhận đến bao giờ khi mà nguồn thu duy nhất của họ là đồng lương chỉ đủ cho những bữa cơm đạm bạc? Người giáo viên dù trình độ và uy tín cao đến mấy (giáo sư, tiến sĩ khoa học, nhà giáo nhân dân, giảng viên cao cấp) khi nghỉ hưu, lương hưu cũng chỉ tương đương một sĩ quan cấp tá trong quân đội. 

    Có thể nói rằng trong suốt thời gian qua, chúng ta đã gieo mầm cho ngành Giáo dục bởi những “hạt lép” nên cánh đồng Giáo dục mới không cho mùa vàng. Đã qua rồi cái thời những tờ giấy khen in lem nhem được trân trọng treo kín các bức tường. Các thày cô giáo cũng phải sống trước hết bằng cơm gạo, rau cá, sau đó mới là tinh thần. 

    Vậy thì mấu chốt của cải cách giáo dục là gì?

    Đã đến lúc không thể để các trường Sư phạm dù tuyển sinh ở mức điểm sàn vẫn không tuyển đủ chỉ tiêu. Cần phải có một chính sách vĩ mô về đào tạo giáo viên mà những đáp ứng về vật chất phải được tôn trọng đúng mức. Khi thu nhập của người thày giáo tương đương thu nhập của cán bộ ngân hàng thì tự nhiên các học sinh giỏi sẽ nộp đơn vào học sư phạm. Hãy đừng tách ngành Giáo dục ra khỏi cơ chế thị trường dù là cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

    Sách giáo khoa, đồ dùng dạy học, trường lớp chậm một vài năm cũng được, nhưng chậm vài năm trong việc xây dựng đội ngũ giáo viên sẽ kéo theo chậm vài chục năm trong cải cách giáo dục. Có được người thày giỏi sẽ bù đắp được những thiếu thốn về thư viện, về trang thiết bị, ngược lại dù có cả núi sách và thiết bị hiện đại nhưng thày dốt thì những thứ đó cũng là đồ thừa. Hãy đừng để tồn tại những Giáo sư, Phó giáo sư hầu như không bao giờ đứng trên bục giảng. Hãy để cho các thày cô được ngồi thẳng, nhìn thẳng và tự hào nói rằng: “Tôi là Nhà giáo”.

    Sau người thày là đến chủ trương, chính sách

    Khi chúng ta phát động phong trào “nói không với tiêu cực” tỉ lệ đỗ kỳ thi tốt nghiệp phổ thông trung học là khoảng 60-70%. Năm 2011 tỷ lệ này là xấp xỉ 100%. Lãnh đạo ngành Giáo dục nói đó là do chất lượng giáo dục được nâng cao. Buồn thay kỳ thi tuyển sinh đại học năm nay chất lượng lại quá thấp, nếu giữ điểm sàn như năm 2010 thì ngay cả một số trường công lập cũng không tuyển đủ chỉ tiêu.

    Tại sao lại có sự trái ngược giữa hai kỳ thi chỉ cách nhau chừng một tháng? Nếu đó không phải là chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo thả lỏng kỳ thi tốt nghiệp thì chỉ có thể là lỗi của những người ra đề, coi thi và chấm thi! Nếu quả thật như vậy thì cần kỷ luật bao nhiêu người?

    Chúng ta nói quá nhiều đến sự cao quý của nghề dạy học, nhưng nếu nhìn vào một lớp với các học sinh chân lấm đầy bùn, tường nhà siêu vẹo, bàn ghế lỏng chỏng, mái nhìn thấy trời thì có thấy cao quý không? 

    Tôi có dịp đi qua rất nhiều trung tâm huyện, trụ sở Phòng Giáo dục huyện thường là bé nhất và xấu nhất (về mặt kiến trúc). Các cụ dạy: “trông mặt mà bắt hình dong”, cái trụ sở giáo dục cấp huyện mà bé và xấu thì không thể chứa đựng những ý tưởng lớn lao, tiên tiến. Đầu tư cho giáo dục là sự nghiệp hàng trăm năm, chỉ những kẻ ăn sổi ở thì mới nghĩ đến chuyện đầu tư hôm nay, thu hồi vốn ngày mai. Viết đến đây tôi chợt nhớ lại chuyện hơn hai mươi năm trước khi tôi chạy từ văn phòng Công đoàn ra cổng thì thấy một nhóm người có cảnh sát đi theo đang dùng búa tạ đập phá cổng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp ở đường Đại Cồ Việt. Sự việc chắc không xảy ra nếu đó là trụ sở một Bộ khác hoặc ở một đất nước khác. 

    Mới đây tôi có dự cuộc họp giữa đoàn cán bộ Ủy ban Văn hóa – Giáo dục – Thanh thiếu niên nhi đồng của Quốc hội với lãnh đạo một trường đại học nhằm thu thập ý kiến về dự thảo Luật giáo dục đại học. Cảm giác chung của những người dự họp là dự thảo luật ấy dành phần lớn quyền cho bộ phận ban hành thông tư, nghị định. Bản thân luật chỉ là những nét khái quát thậm chí rất mơ hồ. 

    Chủ trương xã hội hóa giáo dục đã khiến cho đất nước xuất hiện hàng mấy trăm trường đại học, cao đẳng mới. Mỗi trường khi chuẩn bị thành lập đều đến các đại học công lập đề nghị một số thày cô có học hàm học vị đăng ký tham gia giảng dạy. Danh sách giáo viên cơ hữu của các trường đại học tư thục chắc chắn là có tại văn phòng Bộ Giáo dục và Đào tạo, còn các quan chức của Bộ cũng luôn đi thanh tra, kiểm tra các trường. Vậy Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo có biết cái danh sách ma đó không? Phải chăng vì nó là “ma” nên người trần mắt thịt không nhìn thấy được? Chủ tịch hội đồng quản trị trường đại học chưa học hết học cấp ba, có những hiệu trưởng, hiệu phó trường đại học, cao đẳng chưa một lần đúng trên bục giảng vậy họ lãnh đạo ai? Họ chỉ đạo cái gì? Để cỏ hoang mọc trên cánh đồng Giáo dục, lỗi trước hết ở nơi ban hành quyết định.

    Nếu tuyển được nhiều học sinh, sinh viên, thì kinh doanh trong lĩnh vực giáo dục là siêu lợi nhuận, vậy tại sao cứ phải bàn cãi các trường tư là vì lợi nhuận hay không vì lợi nhuận. Nếu không vì lợi nhuận thì chắc chắn số trường tư sẽ không mọc lên như nấm hiện nay. 

    Nếu dân tộc ta không có truyền thống hiếu học, nếu các gia đình không chắt chiu từng nắm rau, củ khoai cho con em đi học thì sự nghiệp giáo dục sẽ còn xuống cấp như thế nào? 

    Tại sao các gia đình Việt Nam dù ở trong nước hay ở nước ngoài có thể từ bỏ nhiều nhu cầu tối thiểu để dành tiền cho con em ăn học mà ở tầm vĩ mô Đất nước Việt Nam không thể dành những gì tốt nhất cho đứa con Giáo dục?

    Sau người thày, chủ trương, chính sách là đội ngũ cán bộ quản lý

    Có một chân lý đơn giản ai cũng thấy rằng gần như tất cả cán bộ quản lý ngành Giáo dục đều xuất thân từ nghề dạy học. Đội ngũ quản lý được gọi là tinh hoa ấy lại nảy mầm từ những “hạt lép” và vì vậy phê phán họ yếu kém năng lực quản lý là không công bằng. Thật ra trên cánh đồng “giống lép” ấy cũng có nhiều cây trở thành đại thụ, vấn đề là họ không nằm trong quy hoạch hoặc ekip để có thể đóng góp tiếng nói tâm huyết của mình.

    Nếu có hàng triệu người thày giỏi thì việc tìm một đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục giỏi không khó. Nếu có hàng triệu người thày tận tâm với sự nghiệp giáo dục thì tìm ra những người liêm khiết, công tâm làm công tác quản lý không khó. 

    Suy cho cùng thì vấn đề ở đây vẫn là chủ trương, chính sách xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý giáo dục thiếu tầm nhìn và không chuẩn xác.

    Sao bắt học trò phải học khổ sở thế?

    Từ cấp mẫu giáo, lên phổ thông rồi lên cao đẳng, đại học, gần hai mươi năm con em chúng ta chỉ biết học, học lấy được. Cái tư tưởng chỉ học mà thường là học nhồi nhét, thiếu suy luận sáng tạo trở thành thói quen rất tai hại đối với nhiều thế hệ học sinh.

    Tôi tin rằng nếu con cháu chúng ta trong quá trình học không phải học nhồi nhét nhiều loại kiến thức vô bổ mà luôn được khuyến khích sáng tạo ngay trong việc học, thì việc mơ ước có nhiều nhà phát minh, thậm chí cả giải Noben về khoa học cũng không phải là điều gì quá xa vời. Tuy vậy định hướng phấn đấu cho trẻ không phải là công việc của bản thân chúng mà là của gia đình, xã hội mà trên hết là của các nhà hoạch định chiến lược giáo dục. 

    Văn hào Nga Ilia Erenbua có một câu nổi tiếng: “Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào đại trường giang Vonga, con sông Vonga đi ra biển, lòng yêu nhà, yêu miền quê trở nên tình yêu tổ quốc”. Các em bé Nga được giáo dục trước hết tình yêu cha mẹ, ông bà, gia đình sau đó là tình yêu làng xóm, quê hương. Những tình cảm đó tự nó trở nên tình yêu tổ quốc. Phải chăng con cháu chúng ta cũng đang được giáo dục theo hướng đó hay có điều gì khiên cưỡng cần rút kinh nghiệm?

    Cũng cần nhắc lại một quy luật tự nhiên ai cũng biết rằng những loài vật sống theo bầy đàn bao giờ cũng có con đầu đàn, đó là con vật mạnh nhất, kinh nghiệm nhất . Nhiệm vụ của ngành Giáo dục là tạo ra những trường lớp để ươm trồng các con đầu đàn đó. Tôi không phản đối sự công bằng trong giáo dục, tất cả trẻ em đều có quyền được hưởng một nền giáo dục bình đẳng. Tuy vậy sự thông minh lại không phải là thuộc tính chung cho tất cả mọi người. Các trường chuyên, lớp chọn cần phải được công nhận và có những cách đối xử đặc biêt. 

    Nếu đến hôm nay các trường Sư phạm không phải là niềm mơ ước của nhiều học sinh phổ thông thì tất cả mọi sự cải cách cũng chỉ như viên sỏi ném xuống ao bèo.

    Nếu đến hôm nay sinh viên sư phạm ra trường còn phải thi tuyển viên chức bằng phong bì thì khoan mơ ước một nền giáo dục lành mạnh.

    Nếu đến hôm nay người thày giáo còn phải chạy sô để kiếm sống thì không bao giờ biến được trường học thành trung tâm nghiên cứu khoa học.

    Nói như vậy không có nghĩa là ngành Giáo dục phải chịu trách nhiệm tất cả. Trách nhiệm của môi trường xã hội cũng không phải là nhỏ.

    TS. Dương Xuân Thành
    Trưởng Khoa Công nghệ Thông tin – Đại học Chu Văn An
    Theo Dân trí
    --------------------------
    LTS Dân trí - Nhìn một cách tổng thể, sự yếu kém khá “toàn diện” của nền giáo dục hôm nay mà con em chúng ta đang phải oằn lưng gánh chịu đều có nguyên nhân sâu xa từ chính sách đào tạo, sử dụng, đãi ngộ chưa đúng đối với đội ngũ giáo viên. Lương giáo viên thấp cũng như việc tuyển dụng giáo viên mới còn nhiều tiêu cực là lý do khiến cho ngành sư phạm không thu hút được những học sinh giỏi.

    Đội ngũ giáo viên đang gánh vác nhiệm vụ thuộc lĩnh vực “quốc sách hàng đầu” nhưng chưa được quan tâm chăm lo về điều kiện hành nghề cũng như đời sống vật chất và tinh thần, trong khi nhiều cán bộ quản lý giáo dục còn thiếu cả năng lực chuyên môn và quản lý cũng như phẩm chất đạo đức. Đấy là nguyên nhân sâu xa dẫn tới nhiều mặt yếu kém của hiện trạng giáo dục.

    Vì vậy, muốn chấn hưng nền giáo dục nước nhà, trước hết cần có chính sách đãi ngộ đúng đối với đội ngũ giáo viên, chọn đúng người có tài và có tâm làm công tác quản lý; đồng thời cần giảm tải nội dung chương trình, thay đổi cách dạy nhồi nhét kiến thức bằng cách dạy khuyến khích suy luận và sáng tạo, tạo ra niềm say mê hứng thú học tập cho con em chúng ta.
    --------------------------
    Các bài khác:

    Thứ Tư, 5 tháng 10, 2011

    Chiến lược để phát triển lâu dài và bền vững

    [Marketing3k.vn] Các doanh nghiệp hiệu quả cao là những doanh nghiệp luôn có khả năng chuyển đổi từ thị trường ở giai đoạn chín muồi sang thị trường mới ở giai đoạn bắt đầu

    LTS: Có nhiều nghiên cứu đi tìm lời giải đáp cho câu hỏi, vì sao nhiều công ty phát triển lâu dài và bền vững, trong khi nhiều công ty khác chỉ thành công trong chớp mắt, để rồi sau đó phá sản hoặc bị những công ty khác mua lại.

    Tuy nhiên, nghiên cứu của Paul Nunes và Tim Breene đưa ra nhiều góc nhìn và luận điểm mới. Paul Nunes và Tim Breene từ năm 2003 là lãnh đạo của chương trình nghiên cứu cácdoanh nghiệp hiệu quả cao tại Accenture, một trong những công ty hàng đầu thế giới về tư vấn chiến lược. Mục tiêu của chương trình nhằm tìm hiểu bằng cách nào các công ty duy trì được sự phát triển lâu dài, bất chấp những khó khăn, khủng hoảng của thị trường và nền kinh tế.

    Diễn đàn Kinh tế Việt Nam trân trọng giới thiệu đến bạn đọc bài nghiên cứu nhiều kỳ của chương trình.

    Để phục vụ cho việc nghiên cứu, chương trình đã lựa chọn hơn 800 công ty lớn sở hữu hơn 80% giá trị thị trường theo số liệu của Russell 3000, đại diện cho nhiều ngành công nghiệp khác nhau. Các cộng tác viên của chương trình phân tích dữ liệu của các công ty này trong vòng trên dưới 10 năm để đưa ra đánh giá tổng hợp về tốc độ phát triển, lợi nhuận, sự đầu tư dài hạn, và tính nhất quán chiến lược.Chương trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, các doanh nghiệp hiệu quả cao là những doanh nghiệp luôn có khả năng chuyển đổi từ thị trường ở giai đoạn chín muồi sang thị trường mới ở giai đoạn bắt đầu. Ở hình minh họa, các bạn có thể thấy sự phát triển của những công ty này là sự chuyển đổi liên tiếp giữa những thị trường ở các giai đoạn khác nhau. Khi thị trường hiện tại suy giảm cũng là lúc công ty chuyển đổi sang thị trường mới ở giai đoạn khởi đầu.


    Để mô tả sự khác biệt này, Paul Nunes và Tim Breene sử dụng khái niệm đường cong S (S curve). Trong kinh doanh, đường cong S thường được dùng để mô tả vòng đời của một sản phẩm hay dịch vụ, bao gồm 4 giai đoạn: Khởi đầu, Phát triển, Chín muồi và Suy giảm. Doanh thu, lợi nhuận sẽ tăng chậm ở giai đoạn Khởi đầu, tăng ngày càng nhanh ở giai đoạn Phát triển, tăng chậm dần đến ổn định, không tăng ở giai đoạn Chín muồi, và cuối cùng, đi xuống ở giai đoạn Suy giảm.

    Tuy nhiên, lãnh đạo của những doanh nghiệp hiệu quả cao biết cách nhìn nhận đường cong S của sản phẩm, dịch vụ công ty họ không chỉ dưới góc độ tài chính. Đằng sau đường cong S truyền thống còn nhiều đường cong S ẩn với ảnh hưởng rất lớn đến tổ chức. Điểm chung của những đường cong S ẩn này là chúng ngắn hơn đường cong S truyền thống, do đó, chúng đi vào giai đoạn Suy giảm nhanh hơn. Lãnh đạo của những doanh nghiệp hiệu quả cao luôn đưa ra những quyết sách chiến lược để tự thay đổi tổ chức mỗi khi các đường cong S ẩn (chứ không đường cong S truyền thống) đi vào giai đoạn Suy giảm.


    Trên hình minh họa, bạn có thể thấy 3 đường cong ẩn, màu tối, ngắn hơn nhiều so với đường cong S truyền thống, màu xanh. Chúng tôi tạm dịch 3 đường cong ẩn này là: Cơ sở cạnh tranh (Market relevance), Năng lực khác biệt (Distinctiveness of capabilities) và Phát triển nhân sự (Talent development)

    Cơ sở cạnh tranh

    Trên thực tế, cơ sở cạnh tranh của mỗi hình thức kinh doanh thường trở nên vô tác dụng rất lâu trước khi doanh thu từ hình thức kinh doanh đó đạt mức tối đa. Ví dụ, sự cạnh tranh trong thị trường điện thoại di động đã thay đổi rất nhiều về tính chất, từ giá cả đến độ phủ sóng đến thiết kế, ứng dụng, thương hiệu.

    Vì vậy, cơ sở cạnh tranh là một đường cong ẩn, nó cho thấy cách thức mà các công ty trên thị trường cạnh tranh với nhau thay đổi như thế nào. Những công ty hiệu quả cao sớm nhận ra những thay đổi trong nhu cầu khách hàng, do đó họ có thể tạo dựng hoặc thích nghi nhanh chóng với cơ sở cạnh tranh mới để vượt qua đối thủ.

    Năng lực khác biệt

    Các công ty luôn phải tạo ra sự khác biệt để có thể cạnh tranh và có lợi nhuận: Dell với mô hình bán hàng trực tiếp, Wal-Mart với khả năng quản lý chuỗi cung ứng độc nhất, Toyota sở hữu không chỉ phương thức sản xuất ưu việt mà còn nhiều ưu thế thiết kế khác để tạo nên Lexus và Prius. Tuy nhiên, cũng giống như cơ sở cạnh tranh, sự khác biệt này sớm muộn gì cũng loãng dần. Lãnh đạo các doanh nghiệp cần đầu tư thiết kế ra những khác biệt mới để đưa công ty tiếp tục phát triển.

    Ví dụ, P&G từ lâu đã nhận ra nhu cầu tã lót dùng một lần. Công ty đã bỏ ra 5 năm nghiên cứu, phát triển để đưa ra sản phẩm tã lót dùng một lần với giá bằng dịch vụ giặt tã trước đây người dùng phải trả.

    Phát triển nhân sự

    Các công ty thường không đầu tư hợp lý vào phát triển những nhân sự chủ chốt - những người có khả năng và ý chí tạo dựng sự phát triển. Điều này đặc biệt đúng khi mà công ty chưa đạt được ngưỡng doanh thu tối đa. Trong giai đoạn này, các công ty luôn mong muốn tăng cao hơn nữa lợi nhuận. Vì vậy họ cắt giảm tối đa chi phí, trong đó có chi phí đào tạo nhân sự. Chính điều này làm họ mất những người có khả năng kiến tạo bước phát triển mới cho công ty khi việc kinh doanh hiện tại đi vào giai đoạn Suy giảm.

    Những công ty hiệu quả cao luôn đầu tư rất lớn cho đào tạo. Schlumberger, nhà cung cấp dịch vụ hàng đầu trong ngành dầu khí luôn tìm và phát triển những tài năng trẻ, điều phối nhiều quản lý đến các trường đại học hàng đầu thế giới. Những nhà quản lý này có quyền quyết định tài trợ cho những chương trình nghiên cứu lớn. Nhờ sự hợp tác chặt chẽ với các trường đại học lớn, Schlumberger có nhiều cơ hội để thu hút những sinh viên xuất sắc nhất. Bên cạnh đó, Schlumberger còn có những quy trình đào tạo nhân viên hiệu quả cao nhất.

    Như vậy, bằng sự nhận định chính xác và quản lý hợp lý những đường cong S ẩn kể trên, cũng như đường cong S truyền thông, doanh nghiệp có khả năng tự đổi mới, thích nghi nhanh với những thay đổi trên thị trường. Nhờ vậy, họ tạo dựng được cơ sở mới để phát triển, trước khi thị trường kinh doanh hiện tại của họ bước vào giai đoạn Suy giảm.

    Theo Vef - GIANG SƠN TỔNG HỢP (THEO VIỆN ACCENTURE)